który powinien być jednoczesnym co do wieku z pstremi wapieniami brekczyjo- 

 wemi, leżącemi pomiędzy Mrzygłodem a Koziegłowami, a jeszcze wyższe jasne 

 iawice wapienia pod Lipowcem, sądząc po znajdującym się w nich Apiocrinus 

 Parkinsonii Sckloth. Bronn. (Ap. rotundus Mili. Brodford Bear Encrinit Park.), 

 powinny już należyć do wapienia Jurajskiego, a mianowicie doCoralragu. Z tam- 

 tej strony granicy szląskiej występujące wapienie, tworzące górę Chełm pod 

 Wielkim Chełmem, Czyrnicką i Bieruńską górę pod Bieruniem i Klemensową 

 górę pod Będzinem, mają barwę jasno-żółtą, odłam płaskomarglowy, zawartość 

 rogowcową i dają odłamki ostro-kanciaste. Należą one stanowczo do wapienia 

 muszlowego, a mianowicie z pewnością do jego wyższej grupy, gdyż najwięcej 

 są podobne do niektórych żółtych, ubogich w muszle, warstw tegoż wapienia pod 

 Wielkiemi Strzemierzycami, Starczynowem, Bukownem i Filipowicami. 



Wreszcie co się tyczy tych partyj wapienia muszlowego, które tworzą wy- 

 spowato rozrzucone wyniosłości wewnątrz granic formacyi węglowej pod Ja- 

 worznem '), Szczakową i Długoszynem pomiędzy Klimontowem i Zagórzem, na 

 pagórkach Wańczykowa pod Dąbrową, pomiędzy Sosnowcem a Milowicami 

 i w Szląsku pomiędzy Podlesiem a Piotrowicami i pod Brwinowem na północo- 

 wschód od Michałowa (Nicolai), około domów (?) w Kadłubicach, pomiędzy 

 Mikułowem a Dzierżkowicami, około Mokran i Smiłowic i pod Czerwonkowem, 

 to jeszcze dotychczas nie jestem w stanie powiedzieć o każdej z nich, do której 

 grupy formacyi można ją zaliczyć. Wiem tylko, że na wyspie wapiennej Kli- 

 montowskiej i Zagórskiej, pod górnym wapieniem frydrychshalskini na wysokiej 

 zachodniej pochyłości (escarpement), wyłaniają się białe margle grupy średniej, 

 że na wzgórzach wańczykowskich, pod dolomitem obnażają się warstwy, które 

 zapewne do górnej grupy wapienia muszlowego należą. Z mniejszą pewnością 

 mogę to powiedzieć o wapieniu pod Jaworznem 2 )i 



Normalny wapień muszlowy Polski i Górnego Szląska odznacza się wogó- 

 le jaśniejszem zabarwieniem niż Turyngijski i Szwabski. Jest to jednak tylko 

 miejscowa różnica, która wskutek pominięcia skamieniałości, dała powód do 

 zmięszania go z warstwami białego wapienia jurajskiego. 



§ 3. Daleko trudniej szem, ale ze stanowiska technicznego ważniejszem by- 

 ło orzeczenie, czy w Polsce obnażają się gdziekolwiek warstwy, oznaczone przez 

 Albertiego nazwą grupy anhidrytowej, t. j. średniej w formacyi wapienia 



') Uczony prófc Zeuschner zakomunikował mi ustnie, iż skały wapienne okolu Jaworzna, wła- 

 ściwie nie tworzy prawdziwej wyspy na formacyi węglowej, jak są. wystawione na mojej karcie, ale ku 

 wschodowi, chociaż zniżone i piaskiem pokryte, są w związku ze skalami wapiennemi pod Ciężkowica- 

 mi. Jeżeli to mniemanie jest rzeczywiście uzasadnione, czego w tej chwili sprawdzić nie mogę, to two- 

 rzą one właściwie sam koniec wązkiego wyskoku wapiennego, który biegnie jak przylądek od Myslo- 

 chowic i Trzebini przez Wodną, Luszowice, Ciężkowice do Jaworzna i oddziela zatokę formacyi węglo- 

 wej przy Sierszy i Borze Biskupim od jej części z tamtej strony leżącej. 



2 ) Trzy małe wzgórki wapienne pod Jarzyńcem, Golonogiem i Preczowem, które na poprze- 

 dnich kartach geognostycznych oznaczyłem jako wyspy w formacyi węglowej, nie są wcale wyspami, 

 albowiem leżąca na północo-wschód od nich pokryta piaskiem nizina, w której domyślałem się forma- 

 cyi węglowej, według nowszych badań, nie do niej, lecz do wapienia muszlowego należy, którego krań- 

 cowy brzeg stanowią owe wzgórki wapienne. 



