— 149 — 



l 



uważane jeżeli nie za ogólną,, to za miejscową właściwość mas gliny w średniej 

 grupie wapienia muszlowego. Że czerwona skała w otworze świdrowym pod 

 Tuczną Babą rzeczywiście tutaj nie do pstrego piaskowca należy, tego dowiedzie 

 bliższe jej opisanie, oraz dalsze jej zbadanie w tym kierunku. 



Gdyby nie było silnego zapadania się w otworze świdrowym pomiędzy 495 

 a 586 st. głębokości, które dostarczyło większych kawałków, prawdopodobnie nie 

 byłoby możliwem, na zasadzie samych tylko wy wiertków rozpoznanie prawdziwe- 

 go składu tak miękkiój, a jednocześnie tak złożonej masy skał. Najbardziej jest 

 ona podobna do czerwonych margli kejprowych, leżących nad wapieniem muszlo- 

 wym, jednakże nie ma wcale pstrego, t. j. niebieskawego i zielonawego zabarwie- 

 nia i jak się zdaje złożenia łupkowego i tylko partyje szarej, cokolwiek bitumicz- 

 nej gliny są w większój głębokości zmieszane z ceglasto-czerwoną gliną margli- 

 •stą. Ta prawdopodobnie jest tak samo jak kejper, we wszystkich kierunkach 

 usiana gruzami i partyjami pewnego minerału, który mineralogicznie nie jest 

 ani czystym wapieniem, ani czystym gipsem i którego odłamy wtłoczone w glinę 

 marglistą, okazują postać z zewnętrz nagryzioną. Część ich jest w odłamie zu- 

 pełnie zbitą, szaro albo brunatno zabarwioną i po wyglądzie zewnętrznym trudno 

 oznaczyć, czy ma się przed sobą wapień czy też gips zbity. Kawałek włożony 

 w kwas azotny rozpuszcza się w znacznej części przy silnem burzeniu, osad zaś 

 wysuszony, dopiero pod dmuchawką daje się rozpoznać jako gips. Większa 

 część owych kawałków, szczególniej z głębokości niżej 600 st., jest w świeżym od- 

 łamie szarawo albo śnieżno-białą, drobnoziarnistą, jak ziarnisty wapień i gips; 

 twardość jest miejscami równa twardości wapienia, a miejscami gipsu, nadto tu 

 i owdzie są wrośnięte partyje dokładnie blaszkowatego gipsu, wielkości 

 soczewicy i grochu, częściej zaś widać małe komórki i jamki, Avysłane nad- 

 zwyczaj drobnemi kryształami, które pod lupą przedstawiają częścią formę rom- 

 boedryczną z blaskiem szklistym, częścią rombowo-slupową z blaskiem perło- 

 wym. Kawałek tej masy traktowany kwasem azotnym z początku rozpuszcza 

 się przy żywem burzeniu, ale wkrótce działanie to ustaje i poAvstaje bardzo po- 

 gryziony osad, składający się z krystalicznych blaszek gipsowych. A więc i ta 

 odmiana jest ścisłą mieszaniną siarczanu i węglanu wapnia. Znamy takie miesza- 

 niny również z innych, a mianowicie trzeciorzędowych pokładów gipsowych, ale 

 ponieważ zdawało mi się, że tutaj procent węglanu wapnia jest daleko większy 

 aniżeli w tamtych, więc poddałem analizie, z uwzględnieniem prawdopodobnej obe- 

 cności węglanu magnezu, trzy odmiany tej mieszaniny, a mianowicie: 



a) Kawałek zbitój masy wątrobiano-brunatnój, wyglądającej jak zbity wa- 

 pień lub dolomit, który Rost również za zaAvierającą gips uważał, 



b) małą nagryzioną bulwę, jaka się przy zapadaniu najczęściej natrafia, 



c) możliwie najczystszy kawałek cukrowo-ziarnisty, śnieżno-biały, z wy- 

 raźnemi śladami gipsu blaszkowego. 



Rezultat tego rozbioru jest następujący: 



