152 — 



Znalezienie i bliższe rozpatrzenie grupy wapienia muszlowego, pozwala 

 nam przedewszystkiem odpowiedzieć na pytanie, czy w Polsce południowej obna- 

 ża się gdziekolwiek dolna grupa (wapień falisty) — i do oznaczenia, że utwór le- 

 żący pomiędzy wapieniem muszlo wym a forniacyją węgla kamiennego, jest pstrym 

 piaskowcem. 



§ 8. Jasno zabarwione i zielonawo-szare, grubo łupkowe, często także fa- 

 listo wygięte odmiany naszej skały podkładowej, jakie obnażają się blizko grani- 

 cy Szląskiój, bezpośrednio pod tamtejszemi pokładami galmanu i rudy żelaznój, 

 głównie pod Żychcicami, Bobrownikiem oraz przy Wojkowicach Kościelnych i ku 

 Rogoźnikowi — uważałem już dawniej ') za wapień falisty. Ich skład petrogra- 

 ficzny skłonił mnie do tego poglądu, który obecnie uważam za nieprawdziwy, 

 skały bowiem owe obnażają się na bardzo mało wzniesionych punktach plasko- 

 wzgórza, leżą pod dolomitem i należącemi do niego pokładami rud w północnej 

 głównej odnodze wapienia frydrychshalskiego, a więc prawdopodobniej stanowią 

 tylko miejscową odmianę tój ostatniej grupy. Najwyższe ich warstwy należą 

 jeszcze do skały gliniasto-wapiennej, bogatej w glinę krzemionkową, która 

 w Szlązku tworzy główną masę łożyska galmanu, bo zawiera jeszcze galman 

 i krzemian cynku. Te warstwy można podobnie jak w Szląsku, zmieszać łatwo 

 z głębszemi, zwietrzałemi warstwami prawdziwej skały podkładowej. Natomiast, 

 odosobnione wzgórza wapienne jako to: Jasiniec pomiędzy Strzemieszycami 

 a G ołonogiem i inne pod Gołonogiem i Preczowem, które stanowczo wznoszą się 

 w podkładzie średniej grupy wapienia muszlowego, i także petrograficznie od 

 wszystkich innych skał podkładowych się różnią, powinny być stanowczo uważa- 

 ne jako kawałkami podniesiony brzeg najniższej i najstarszej grupy wapienia 

 muszlowego. Pomiędzy Dąbrową a Gołonogiem musi leżeć w głębi ukryty głó- 

 wny grzbiet (lub szpara) wzniesienia tych skał, od którego z jednej strony, głó- 

 wny ciąg potężnych warstw wapienia od Sierszy do Będzina otrzymał swe po- 

 chylenie ku PdZ, a z drugiej, północny pas wapienia muszlowego swój upad ku 

 PiiA^. Prawie aż do wapiennej góry około Gołonoga wydobywano z szybów pia- 

 skowiec węglowy przekładany niebieskawym łupkiem gliniastym i niewielu pra- 

 wdopodobnie bardzo zniszczonemi warstwami węgla. Pomiędzy forniacyją wę- 

 glową a wapieniem obnaża się czerwono zabarwiony piaskowiec i czerwona glina 

 a na niej leży wapień gołonoski, oraz częścią zbity, częścią drobnoziarnisty, żół- 

 tawy, dolomitowy i krzemionkowy wapień muszlowy z wyraźnem uwarstwowa- 

 niem ale bez skamieniałości, ku wierzchołkowi góry w postaci słupów popękany. 

 Uważano go już to za skałę podkładową już to za nadkładową. Alberti podczas 

 krótkiego pobytu w Polsce uznał go za identyczny z wapieniem dolomitowym 

 należącym do grupy wapienia falistego pod Horgen w Szwabii. Może też na- 

 leży tutaj także i wapień muszlowy, ułożony w kształcie cienkich płyt bezpośre- 

 dnio pod piaskowcem węglowym w paśmie wzgórz pod Wązikowem z tamtej stro- 

 ny Dąbrowy. Podobną skałę stanowi też leżący w kierunku warstw wapienia 

 gołonoskiego ku PnZ, odosobniony grzbiet Avapienny, nad forniacyją węgloAyą 

 w Preczowie pod Sarnowem. "W przeciwnym kierunku od Gołonoga ku Strze- 



') Geogn. Beschr. v. Polen I p. 218. 



