— 157 — 



Że nasza skala nadkładowa czyli dolomit rudonośny, spoczywa na górnśj 

 grupie wapienia muszlowego alb© na wapieniu frydrychshalskim, nie ulega już 

 teraz żadnej wątpliwości, a choć tak nazwany dziki podkład w Opatówkach 

 i Rybnej w Szląsku, spoczywający na dolomicie, a niekiedy, jakkolwiek dość 

 rzadko zawierający Ammonites nodosus, zbliża się znów do wapienia muszlowego, 

 to jednak jest to tylko bardzo ograniczony wyjątek i nie może obalić ogólnego 

 prawidła. Ów dolomit, potężniej rozwinięty w Polsce i Szląsku, niż w Niem- 

 czech i Francyi, jest jednakże dokładnym równoważnikiem dolomitu leżącego na 

 wapieniu frydrychslialskim (Alberti) w Szwabii, gdzie łączy się on z kejprem. 

 Tam, pod Bothenmiiiister, dosięga on największej miąższości 110 stóp, natomiast 

 pod Hall ma tylko jeszcze 3 stopy grubości. Jedyną różnicę stanowi to, że ten 

 dolomit w Polsce i Szląsku zawiera mniój skamieniałości aniżeli w Szwabii '). 

 W niektórych okolicach, jak np. we Prankonii, zdaje się że brakuje równowa- 

 żnika tego dolomitu; w niektórych innych punktach np. w Jurze pod Mettingen 

 i Zullwyl, jest on tylko naznaczony według Albertiego, przez białawy wapień do- 

 lomitowy leżący bezpośrednio pod kejprem. Pod Bourbonne-les-Bains, cała 

 masa wapienia trochitowego przeszła u góry w dolomit. Niebrak też tego utwo- 

 ru dolomitowego w północnych Niemczech. Zarówno w Turyngii i Mansfeldzie 

 jak i w okolicach Wezery jest on zaznaczony na granicy pomiędzy wapieniem 

 muszlowym a kejprem, przez komórkowate, dziurkowate, dolomitowe i marglowe 

 wapienie przechodzące w czysty wapień, ubogie w skamieniałości — jak na Stein- 

 bergu pod Dryburgiem, a przez brunatny wapień żelazisty (Eisenbraunkalk) 

 i komórkowaty wapień muszlowy Hausmanna, na tylnym Heinbergu pod Getyn- 

 gą. Bez względu na nazwy prowincyjonalne: Nagelfelsen, Malbstein, Mehlpatz, 

 w ostatnich czasach oznaczono wszystkie te skały społem naukową nazwą: gór- 

 nego dolomitu wapieni i muszlowego. 



Lecz skoro już zdecydujemy się na niezaliczanie tego dolomitu (skały nadkła- 

 dowej) do górnej grupy wapienia muszlowego i kiedy może się znajdą odpowie- 

 dniejsze zasady do oddzielenia go od niej, to będziemy zmuszeni do przyłą- 

 czenia go do dolnej grupy następującej zaraz nad wapieniem muszlowym forma- 

 cyi kejprowej. Powinniśmy więc naprzód zbadać zasady, które skłoniły nie- 

 których geologów do zaliczenia owych skał dolomitowych do wapienia muszlowe- 

 go i innych, którzy je od niego oddzielili. Alberti, który naj dokładni ej rozróż- 

 nił w Szwabii wszystkie ogniwa pstrego piaskowca, wapienia muszlowego i kej- 

 pru, nie jest sam pewny dokąd ma zaliczyć ów dolomit. W przytoczonej jego 

 monografii, na str. 43. uważa on wapień frydrychshalski za najwyższe ogniwo 

 wapienia muszlowego, które nad górną Nekarą jest częściowo zmienione w dolomit 

 i bezpośrednio łączy się z kejprem. Mówi on dalej na str. 97, że tam, gdzie dolomi- 

 ty leżą na wapieniu frydrychshalskim, ten ostatni często w nie przechodzi i do- 

 daje na str. 98: ,, Długo wątpiąc, czy potężna skała dolomitowa, pomiędzy wa- 

 pieniem muszlowym a kejprem nad górną Nekarą ma być zaliczona do pierwszego 

 czy drugiego, zdecydowałem się wreszcie zaliczyć ją do pierwszego, ponieważ 

 co do uwarstwowania, rozdziału skamieniałości, zgodna jest ona z wapieniem 



i) Albertiego cytowana monografija p, 98. 259. 



