— 158 — 



muszlowym i zupełnie w ten wapień przechodzi. Nad górną Nekarą brak tej 

 skały zupełnie i zdaje się. jakoby ona w Szwarcwaldzie była tylko wapieniem 

 muszlowym przeobrażonym." 



Alberti więc sam się wahał i nie zdecydował ostatecznie, że te dolomity 

 są, właściwą i najwyższą grupą wapienia muszlowego, jakby to uczynić był po- 

 winien ze względu na wielką rozległość tych skał na Górnym Szląsku i av Polsce, 

 jeśli zaliczenie ich przez niego do wapienia muszlowego było należycie uzasadnio- 

 ne. Jego główne podstawy: przejście w owe skały oraz jednakowy rozdział ska- 

 mieniałości, nie wydają mi się rozstrzygającemi. Co się tyczy mniemanego tego 

 przechodzenia, to bądź co bądź nie wszędzie się ono przytrafia. Własny opis 

 Albertiego str. 110, o znajdowaniu się dolomitu pod Grunnelsfelsen w dolinie 

 Wutach, jawnie temu przeczy. Lecz choćby podobne przejście przytrafiało się 

 częściowo, to jednak nic ono nie rozstrzyga, albowiem według § 133, tenże sam 

 dolomit przechodzi także ku górze w grupę węgla ilastego formacyi kejpru, więc 

 na zasadzie tej cechy mógłby być z równem prawem zaliczony do kejpru jak i do 

 wapienia muszlowego. W Szwabii i Niemczech północnych, gdzie owe dolomity 

 są wogóle mało rozwinięte i często tylko sporadycznie występują, można tylko 

 bardzo niedokładnie wnioskować o prawdziwych wzajemnych stosunkach uławi- 

 cenia dolomitu względem wierzchniego wapienia muszlowego. Górny Szląsk 

 i Polska, gdzie on jest o wiele bardziej rozwinięty, są do tego odpowiedniejsze. 

 Dla tego też chcę spróbować zbadać tu jeszcze raz ów stosunek dokładniej aniżeli 

 poprzednio. 



I tu nie brakło mylnych twierdzeń o przechodzeniu skały podkładowej 

 w nadkładową. Keferstein ') po krótkich powierzchownych spostrzeżeniach, 

 w czasie podróży przez Górny Szląsk wypoAviedzial zdanie, iż: ,, skała nadkłado- 

 wa i podkładowa, jak się wkrótce przekonamy (?) nie odróżniają się zasadniczo 

 od siebie pod względem geognostycznym, albowiem obie okazują jednakowe ga- 

 tunki skał i jednakowe skamieniałości; gdzie brak w nich pokładów rud, zaledwie 

 można je od siebie odróżnić, gdzie one istnieją, trzeba je rozdzielić ze stanowi- 

 ska technicznego; małe różnice, jakie one okazują, są tylko miejscowo ograni- 

 czone!" Twierdzenie, że obie grupy są złożone z jednakowych skał, jest smut- 

 nem złudzeniem i żaden szląski górnik, nawet tam, gdzie wcale nie ma składów 

 rud. nigdy nie dozna wątpliwości w odróżnianiu skały nadkładowej od podkłado- 

 wej. Keferstein nie umie wykazać ani jednego punktu, gdzieby występowały 

 w nadkładzie takie same popielato-szare albo żółtawo-szare warstwy wapienia 

 z odłamem muszlowym albo zadziorzystym, jakie składają skałę podkładową i na 

 odwrót, tak samo nie wykaże brunatnych lub żółtych, drobnoziarnisto-dziurko- 

 watyck albo nawet komórkowatych skał nadkładowych pomiędzy warstwami sza- 

 rego podkładu. Jak się rzecz ma z jednakowemi skamieniałościami, to już dawno 

 wykazałem i sam Keferstein zbija siebie na str. 202, mówiąc, że w krystaliczno- 

 ziarnistej masie znikły wszelkie skamieniałości. To, co mówi o przechodzeniu, 

 mianowicie, że zbity szary wapień muszlowy zaczyna się stawać blaszkowatym 



') W piśmie „Deutschland geognostisch dargestellt." T. VII, zeszyt 2, str. 199, 



