— 159 — 



i przybierać barwę niebieską, wyraźnie dowodzi, że brał bardzo błędnie warstwy 

 mojej tak zwanej ziarnistej skały podkładowej, za nadkładową; nawet ziarniste 

 złożenie owych warstw nie pochodzi wcale od większej przymieszki węglanu ma- 

 gnezu, ani od przechodzenia w dolomit, ale od cząstek spatu wapiennego, które, 

 mniej lub więcej skupione, wydzielają się w zbitej masie wapiennej, albo też two- 

 rzą petryfikującą masę licznych trochitów. 



§ 10. Hipoteza, jakoby cały dolomit był niegdyś wapieniem muszlowym 

 i dopiero później, pod wpływem naturalnych sił, przeobrażony został, którój 

 Keferstein a także Alberti są zwolennikami, według mego przekonania, ulega 

 pewnym zarzutom. 



Zbierając te wszystkie zasady, które powyżej wyłożyłem, nie mogę dojść do 

 innego przekonania nad to, że nasza skala nadkładowa (dolomit) nie jest przeobrażo- 

 nijm wapieniem muszlowym, ale tak jak i on utworem pierwotnym, powstałym z połą- 

 czenia się zawartych w roztworze 1 równ. węglanu wapnia z 1 równ. węglanu 

 magnezu i żelaza, a zjawisko to z chemicznego punktu widzenia nie jest bardziej 

 dziwnem, jak to, że na utworzenie się dymowo-szarego wapienia muszl owego 

 w Szwabii, według badań Gmelina. złożyły się zaraz pierwotnie 4 cząsteczki węgla- 

 nu wapnia z 3 cząsteczkami węglanu magnezu. Kto się zapyta, zkąd się nagle wzię- 

 ła magnezyja i tlenek żelaza dla utworzenia dolomitu, jeżeli to nie są domieszki, 

 które później przybyły, temu można tylko odpowiedzieć, że one właśnie dla tego 

 przybyły, albo lepiój, że tak samo utworzone zostały, jak magnezyja w szwab- 

 skim wapieniu muszlowym i wielu innych utworach wapiennych, których prze- 

 cież prawdopodobnie nikt nie uzna za same tylko przeobrażenia z innych utwo- 

 rów, albo wreszcie 45% węglanu magnezu w mającym kredowate złożenie (Krei- 

 deartig-aggregirt) wapieniu wód słodkich w Dachingen pod Ulm, jako w skale 

 stanowczo neptunicznSj '). 



Kzekome przejście wapienia muszlowego w skałę nadkładową opiera się na 

 równie niedokładnych obserwacyjach, jak przypuszczane poprzednio przez ucz. 

 v. Oeynhausena przejście polskiego wapienia muszlowego w wapień jurajski, 

 czyli tak zwany wapień biały. Przeciwnie, jest faktem, dowiedzionym także 

 stanowczo przez Karstena ,.że skała nadkładowa nigdzie, nawet tam gdzie 

 brak jest rud, nie jest zrośniętą ze skałą podkładową, ale zawsze jest od niej bar- 

 dzo wyraźnie oddaloną przez warstwę iłu, a przynajmniej przez szczelinę ilastą. 



§ 11. Druga przyczyna, dla którój Kar sten łączy wapień frydrychshalski 

 z leżącym na nim dolomitem: jednakowy rozdział skamieniałości w obu skałach, 

 jest także do tego celu nieodpowiednią, gdyż jeżeli dla owego dolomitu w Szwa- 

 bii, przytaczane są jako skamieniałości charakterystyczne wspólne z wapieniem 

 muszlowym: Buccinum turbilinum G-ehl. Rostellaria scalata i obsoleta Gr., Natica 

 Pulla, Trochus Albertinus, Myacites musculoides i Mactroides Schli, Myophoria 

 G-oldfussii Alb., Myophoria vulgaris i cuiwirostris, Avicula socialis i Pecten lae- 

 vigatus Bronn— to one napotykają się także, według własnej obserwacyi Kar- 

 stena (Tab. II), nad owym dolomitem w grupie węgla ilastego i właściwej grupie 



') Leube Geognostische Beschreibung der Umgegend von Ulm, 1839.8, 



