- 160 — 



kej pni. a niektóre z nich np. Myophoria Goldfussii występują, częściej jeszcze 

 w dolomitach grupy gipsu kejpruwego. inne zaś, jak Myacites mactroides, Avi- 

 cula socialis, Buccinum turbilimim i Myophoria vulgaris, nawet jeszcze nad pia- 

 skowcem trzcinowym (Schiłfsandstein) Jaegera, częścią we właściwej warstwie 

 marglu kamiennego (Steinmergel), częścią jeszcze wyżej, w górnej części grubo- 

 ziarnistego piaskowca Tubingeńskiego. Od dolnej granicy wapienia muszlowe- 

 go aż do górnej kejprn skamieniałości do tego stopnia są jednakowe i podobne, 

 że na ich zasadzie nie można ani złączyć, ani rozdzielić leżących na sobie grup 

 tych formacyi. W Polsce i Szląsku, gdzie skała nadkładowa wogóle rzadko 

 tylko zawiera małą ilość, zaledwie dających się oznaczyć skamieniałości, cecha 

 ta ma jeszcze mniej wartości. 



§ 12. Daleko bardziej rozstrzygająco aniżeli skamieniałości, rzekome przej- 

 ścia skał, rozdzielenie skał przez szczeliny ilaste, odmienności ich pod względem 

 składu chemicznego, albo istnienia lub braku uwarstwienia, nawet bardziej sta- 

 nowczo od samego ulawicenia skały nadkładowej przemawia jej położe- 

 nie nad wapieniem muszlo wym za rozdzieleniem ich na dwie niejedngczesnę grupy 

 pokładów. 



Schultze, v. Oeynhausen, Thurnagel, Karsten i ja, wykazaliśmy, że skala 

 nadkładowa, oraz należące do niej tu i owdzie zupełnie ją zastępujące utwory 

 galmanu i rudy żelaznej, tak na Szląsku jak i w Polsce nie leżą na wapieniu mu- 

 szlo wym (podkładzie) w zupełnej ciągłości, ale partyjami przerywanemi, już to 

 małemi, już to szeroko się rozciągaj ącemi. Również na moich kartach geogno- 

 stycznych oznaczyłem właściwą barwą te tylko okręgi, w granicach których ska- 

 ła nadkładowa na większej przestrzeni niż podkład się obnaża. Gdyby kto 

 chciał sobie zadać pracę bardzo uciążliwą i, z powodu częstego zakrycia granic 

 ziemią rodzajną i piaskiem prawie niemożebną do uskutecznienia — pracę, prze- 

 niesienia na kartę specyjalną bardzo wielkiej skali (gdyż na takiej byłoby to tyl- 

 ko możliwem) zalegania skał nadkładowych, to owo przerywane uławicenie wy- 

 kazałoby się w sposób najbardziej uderzający. 



Oeynhausen zwrócił uwagę na to, że na Szląsku pokazuje się skała 

 podkładowa na najwyższych wierzchołkach gór, że się tu wznosi nad poziom ło- 

 żyska rud i nie jest pokryta przez nadkładową, bo składy rud leżą tylko w głę- 

 biach. Zupełnie inaczej ma się rzecz w Polsce i w blizkości białego wapienia 

 jurajskiego, w ogóle tam, gdzie się pokłady coraz wyżej wznoszą. Tu mają się 

 znajdować pokłady rud ołowianych w pośrodku wysoko wyniesionych warstw 

 wapiennych, przyczem wapień nadkładowy leży na wierzchołkach, a skała pod- 

 kładowa u podnóża gór w ten sposób, że podkład rudonośny często przerywa 

 się wskutek małej rozciągłości góry wapiennej. Stosunek ten, według niego, za- 

 sługuje na baczną uwagę, a szczególniej niemożna go pomijać przy zetknięciu 

 się formacyi wapienia muszlowego i białego wapienia jurajskiego. 



Trudno byłoby przeprowadzić konsekwentnie ten pogląd Oeynhausena, 

 gdyż także na stronie polskiej grzbiet wysokiego pasma wzgórz, od Niezdary do 

 Toporowie, z małą przerwą, składa się ze skały podkładowej; również w Szląs- 

 ku wznoszą się po części pokłady rudonośne do wysokiego poziomu, jak np. na 

 Suchej górze (Trockenberg) w górach Tarnowskich, gdzie są pokryte skałą nad- 



