- 170 — 



wstałe przez bliźniacze zrastanie się pojedynczych kryształów i drugą łupliwośĆ. 

 Nad tą warstwą następuje kilka innych mniej grubych, które składają się ze zbi- 

 tej masy gipsowej, przerośniętej w różnych kierunkach mnóstwem małych krysz- 

 tałów gipsu, kilka cali długości mających. Na samym wierzchu leży niegruba 

 warstwa zbitego cienko-łupkowego gipsu. 



Oprócz tych pokładów gipsu, wysoko na wierzchołkach wzgórz położonych, 

 są w tej okolicy także, jak już wyżój wspomniałem, inne pokłady zbitego i kry- 

 stalicznego gipsu, odkryte w innych szybach prowadzonych tutaj przed wieloma 

 laty w celu szukania soli. Leżą one av głębokości kilkudziesięciu stóp pod po- 

 wierzchnią doliny, a więc o sto kilkadziesiąt stóp niżój od poprzednich. 



Piętro sarmackie, które dotychczas wcale nie było znane w Królestwie Pol- 

 skiem, jest tutaj reprezentowane przez szczególnego rodzaju piaskowce i kon- 

 glomeraty. Materyjał, z którego są utworzone, pochodzi wyłącznie ze skał wa- 

 piennych, należących do formacy i jurajskiej i innych, ograniczających na północ 

 utwory trzeciorzędowe. To też składają się one prawie wyłącznie z odłamków 

 i ziarn zbitego szarego wapienia i krzemienia, pomięszanych z mnóstwem po wię- 

 kszej części drobnych muszelek. Skały te są bardzo regularnie poziomo uwar- 

 stwowane i zajmują znaczne przestrzenie bezpośrednio na powierzchni lub też pod 

 przykryciem glin lub piasków dyluwijalnych. Pomiędzy muszlami zawartemi 

 w tych warstwach, a z których oznaczyłem 34 gatunki, znajduje się dziwna mię- 

 szanina gatunków wyłącznie właściwych piętru śródziemnemu, z takiemi, które 

 spotykają się gdzieindziój tylko w piętrze sarmackiem. Liczba pierwszych jest 

 nawet większa od liczby drugich. Rozpatrując jednak dokładniej te skamienia- 

 łości przekonywamy się, że wszystkie śródziemne gatunki są bardzo zużyte, poła- 

 mane i poobcierane, gdy tymczasem delikatne sarmackie muszelki znajdują się 

 w doskonałym stanie zachowania. W warstwach zaś czystego kwarcowego pia- 

 sku, które miejscami znajdują się między warstwami piaskowca, spotykamy już 

 wyłącznie sarmacką faunę: Cardium obsoletum, Ewilia podolica, Modiola volhynica, So- 

 len subfragilis; prócz tego W Ogromnśj ilości Ceritldum milrale (C. pktum), C. rubigi- 

 nosum a także kilka dotąd rzadkich lub nawet nowych gatunków: Cardium Suessi 

 Pleurotoma croatica n. sp., Ceritldum polonicum n. sp. Nie ulega przeto wątpliwości, 

 że te piaskowce, piaski i konglomeraty są utworem sarmackim, a skamieniałości 

 śródziemne, które w nich spotykamy, zostały ze starszych warstw wypłukane i na 

 nowych miejscach powtórnie złożone. Przemawia zatem także ta okoliczność, że 

 utwory, o których mowa, zajmują najwyższe położenie między warstwami trzecio- 

 rzędowemi tutejszej okolicy i już przez Puscha były oddzielone od innych pod 

 nazwą najmlodszSj formacyi piaskowca muszlowego. 



Pomiędzy utworami dylmoijalnemi tój okolicy, dadzą się odróżnić trzy oddzia- 

 ły: gliny piaszczyste z głazami pólnocnemi, piaski kwarcowe i loss (glina mamutowa). 



Piaszczysta glina z głazami północnemi rozwinięta jest tylko w północnej czę- 

 ści zbadanej przestrzeni. Zawiera ona bardzo wiele zaokrąglonych głazów gra- 

 nitu różnej wielkości, począwszy od bardzo małych kamyczków, aż db takich, któ- 

 rych średnica wynosi około 1 metra, do których miejscami dołączają się głazy 

 szarego kwarcytu, mające mniój obtarte krawędzie, pochodzące bezwątpienia ze 

 skał kwarcytowych, składających przeważną część gór Kieleckich. 



