— 173 — 



KILKA SŁÓW O KARCIE GEOLOGICZNEJ WOŁYNIA 



Gotfryda Ossowskiego, 



przez Stauisława Koiitlc icwicza 



Na karcie tój przedstawiona jest geologiczna budowa Wołynia po zdjęciu 

 wierzchniej warstwy napływów dylu wij alnych. Napływy te w północnej części 

 składają się z glin i piasków, zawierających głazy północne, lub też z produktów 

 rozkładu skał należących do formacyi kredowój, a w południowej z lossu (gliny 

 mamutowej). Po zdjęciu tój warstwy zachodnia część Wołynia przedstawia się 

 jako złożona ze skał osadowych, wschodnia — ze skał krystalicznych. Skały 

 osadowe należą do dwu formacyj: kredowej w północnej części i trzeciorzędowej 

 w południowej. 



Formacyja kredowa tylko w południowej części tej przestrzeni, na której 

 jest oznaczoną występuje bezpośrednio na powierzchnię, po większój części 

 skrywa się ona pod napływami, które składają się w wielu miejscach z produ- 

 któw rozkładu warstw kredowych i przez to obecność tój formacyi zdradzają. 

 W skład jój wchodzi biała kreda z krzemieniami i margiel kredowy, z których 

 pierwsza zawiera dość rzadko skamieniałości: Gryphaea columba, Ostrea vesicularis. 

 Inoceramus i inne. Znacznie bogatszą jest fauna kredowa, znajdująca się na 

 powtórnem miejscu w utworach dyl uwij alnych, gdzie między innemi spotyka się 

 także dość często Belemnitela. 



W jednem miejscu na teorytoryjum kredowem występuje skała wybuchowa 

 należąca do rodziny bazaltów, która była dokładnie zbadana przez pr. Karpiń- 

 skiego w Petersburgu i oznaczona jako anamczyt. Jest to jedyne miejsce w ca- 

 łej europejskiej Rossyi, gdzie się pokazuje młodsza skała wybuchowa. Składa 

 się ona z drobnoziarnistego agregatu, plagijoklasu, oliwinu, augitu, magnetytu 

 i masy szklistej i zawiera bardzo drobne szczątki żelaza rodzimego. Oddziela 

 się w kształcie wyraźnych pryzmatycznych słupów i pokryta jest warstwą kon- 

 glomeratu, zawierającego Terebratula camea i krzemienistej kredy z Terebratula 

 semiglobosa, należących do formacyi kredowój. A zatem skała ta jest starszą, od 

 innych pokrewnych jej skał z familii bazaltu i została wyniesioną w epoce przed- 

 trzeciorzędowej. 



Utwory trzeciorzędowe stanowią bezpośrednie przedłużenie podobnych utwo- 

 rów G-alicyi wschodniej i składają się także z dwóch pięter: śródziemnego i sar- 

 mackiego. Pierwsze tworzy tylko wązki pasek na zachodzie, wzdłuż granicy ga- 

 licyjskiej, przeciwnie drugie rozciąga się daleko na wschód po za granicę Woły- 

 nia. Warstwy nazwane przez autora wapieniem oolitowym należą także do pię- 

 tra sarmackiego, co powinno było być oznaczone na mapie. 



Wschodnia część Wołynia składająca się ze skał krystalicznych, podzielo- 

 ną została na mapie na dwie części: północną— łupków azoicznych i południową — 

 gnejsu i granitu. O istnieniu w naturze pierwszej z tych części powątpiewam 

 w zupełności, a to' z następujących powodów. Większa część tój okolicy pokryta 



