— 187 — 



ca wprost na wschód i idzie w niewielkiej od prawego brzegu Krzny odległości, 

 aż po za Międzyrzec ku Krasówce. Tu skręca na południe ku Horodyszczom 

 i Kolanu. Około wsi Tarnowa wchodzi w lubelskie. Między Chełmem i Rejow- 

 cem przeciąwszy się z drogą żelazną Nadwiślańską na wysokości 234 metrów 

 nad poziomem Bałtyku, trzyma się ciągle raz obranego południowego kierunku 

 i zdąża ku granicy galicyjskiej. Niedockodząc do niej jednak, minąwszy na 

 prawo źródło Wieprza, trafia w pobliżu Tomaszowa na nowy węzeł hidro- 

 graficzny, który jest właśnie początkiem wododziału Wieprza-Bugu. Jak w Ja- 

 cie tak samo i tam wody na wszystkie strony się rozchodzą do Wieprza. Sanu 

 i Bugu. Ta wysoczyzną tomaszowska jest bardzo pod względem botanicznym 

 ciekawa, ale nie tu miejsce o tern mówić, więc wracam do łukowskiego płasko- 

 wzgórza. 



Obraz kraju i jodły. 



Wynika z poprzedniego, że Jata jest miejscem, w którego pobliżu rozcho- 

 dzą się w cztery strony zlewy czterech rzek. W kierunku północno-zachodnim 

 zlew Świdra, w kierunku zachodnio-południowym zlew Wilgi, w kierunku połu- 

 dniowo-wschodnim zlew Wieprza, w kierunku wschodnio-północnym zlew Bugu. 



Najbliższem od Jaty miasteczkiem w zlewie Świdra jest Stoczek, w zlewie 

 Wilgi Żelechów, w zlewie Wieprza Adamów, w zlewie Bugu miasto Łuków. Li- 

 nija krzywa do okręgu koła zbliżona przez te cztery miejscowości przecho- 

 dząca, zamyka okolicę nad sąsiedni kraj wzniesioną, którą łukowskiem płasko- 

 wzgórzem nazywam. Nie jestem w możności dokładniej określić granicy pła- 

 skowzgórza, ani nawet wskazać wzniesienia Jaty nad Bałtyk, gdyż na nieszczę- 

 ście nie mamy dotąd mapy Królestwa z oznaczeniem wysokości miejsc. Niwela- 

 cyje dróg żelaznych i kierunki wód są jedynemi wskazówkami. 



Gdyby ktokolwiek, co nie był nigdy w łukowskiem, przeczytawszy poprze- 

 dnie opisy wododziałów, wyobraził sobie Jatę jako las na wyniosłej górze poło- 

 żony, wododziały, jako pasma wzgórzy z tego lasu rozchodzące się, a cztery zle- 

 wy rzek, jako cztery doliny otoczone wzgórzami, — byłby w najzupełniejszym 

 błędzie. Cały kraj choć wzniesiony jest na oko zupełnie płaski. 



Łukowskie płaskowzgórze w wielu miejscach jest piaszczyste, prawie wszę- 

 dzie hojnie narzutowemi skandynawskiemi granitami zasypane. Niewiadomo jak 

 głęboko sięgają tu napływy, bo niema żadnych obnażeń skał, a poszukiwań świ- 

 drowych żadnych dotąd nieprowadzono. 



Obszernych błot i torfisk nie brak. 



W zimie śniegów tu więcśj niż na powiślu. Wiosna nieco później przybywa. 

 Roztopy wiosenne z powodu małych spadków zalewają wielkie przestrzenie 

 i wtedy łukowskie płaskowzgórze przypomina Polesie. 



Przy opisie wododziałów poznaliśmy między innemi takie nazwy wsi: Ja- 

 godne, Jedlanka, Szyszki, Turzec, Niedźwiadka, Osiny, Cisownik. Lipiny, Gra- 

 bów, Olszyc, Sokola, Dąbie i Zalesie. 



Nie miałem dotąd sposobności wspomnieć nazw: Jeleniec, Sarnów, Dąbro- 

 wica, Jamielnik, Lisikiersz i Wilczyska. 13 



