- 188 — 



Wszystkie te nazwy nasuwaj;}, myśl o wielkiej puszczy, zajmującej kiedyś 

 łukowskie płasko wzgórze, Chociaż czasy się zmieniły, choć żyto i hreczka pod 

 przewództwem człowieka zdobyły większość gruntów na sośnie i wrzosowiskach, 

 chociaż nazwy Turzec, Niedźwiadka, Cisownik i Jeleniec są to już tylko nazwy 

 pamiątkowe; mimo to łukowskie płaskowzgórze dziś jeszcze jest okolicą jedną 

 z bardziej lesistych w naszym kraju. Nazwy pochodzące od sosen, brzóz, dębów, 

 osiny, grabów, lip i olch, są dla tej okolicy jeszcze dziś właściwe, a nawet nazwa 

 Jedlanka ma swoje usprawiedliwienie. Jodeł wprawdzie w Jedlance nie ma, ale 

 są niedaleko, bo między Anoninem i Kopiną w lasach, należących do wsi Tucko- 

 wicza, Gózdu i Kujaw. 



Jodła (Ab i e s p e c t i n a t a D O) trafia się tu obok sosny i świerka, 

 nietworząc oddzielnych lasów jodłowych, jak gdzieindziej. Miejscowość, gdzie te 

 jodły rosną jest wzniesiona prawdopodobnie Avyżej niż 170 metrów nad poziom 

 Bałtyku. 



Nie znam żadnego stanowiska jodły w środkowej części Królestwa, gdzieby 

 to wspaniałe drzewo rosło niżej od 160 metrów nad poziom morza. 



Obejrzyjmy, przy sposobności, te stanowiska jodeł i ich wzniesienia. 



"Wspomniałem przy wododziale Wisły-Bugu, że między Cegłowem a stacyją 

 Mrozy, droga żelazna przecina wododział na wysokości 169 metrów nad pozio- 

 mem Bałtyku. Jest to najwyższy punkt drogi żelaznej Warszawsko-Terespol- 

 skiej. Stacyja Mrozy leży na wysokości 163 metrów a na sąsiedniem wzgórzu 

 położony las Kuflewski zapewne 167 metrów dosięga. Na najwyższych wznie- 

 sieniach tego lasu, w stronie południowo-wschodniej od stacyi, widziałem obficie 

 i gromadnie rosnące jodły. Są one także i na przedłużeniu tych wzgórzy ku 

 wschodowi w lasach położonych po prawej stronie drogi żelaznej, jadąc z Mro- 

 zów do Kotunia. 



Przejdźmy na lewy brzeg Wisły. 



Obok miasta Łodzi byłem w pięknym jodłowym lesie, służącym dla miesz- 

 kańców za miejsce przechadzki, który jest znacznie wyżej wzniesiony nad wska- 

 zane wyżej 160 metrów nad poziomem Bałtyku, bo stacyja kolei żelaznej w Ło- 

 dzi wzniesiona jest 208 metrów, różnica zaś wzniesienia między stacyją i lasem 

 niewielka. 



Prowadząca z Koluszek do Łodzi droga żelazna, z której widać w kilku 

 miejscach opodal czerniejące się jodły, av żadnym punkcie nie zniża się do 160 

 metrów nad poziom morza, ale jej punkt najniższy jest 204 metrów wzniesiony. 



Rostafiński w Prodromusie idąc za Szubertem i Jastrzębowskim największe 

 lasy jodłowe w środkowej części Królestwa wymienia w okolicach Rawy, Zgie- 

 rza i Brzezin. Lasy te są także wyżej nad 160 metrów wzniesione, biorąc za 

 wskazówkę wysokości drogi żelaznej Warszawsko -Wiedeńskiej i spadki wód. 



O innych stanowiskach jodły w środkowej części Królestwa nie wiem, bo 

 Olsztyn, Złoty potok i góry Ś-to Krzyskie oraz z prawej strony Wisły położone 

 lasy ordynacyi Zamoyskich już do południowej części Królestwa zaliczam. 



Przegląd roślin płasko wzgórza od jodły się rozpoczął. Słusznie pierwsze 

 miejsce najwyższemu krajowemu drzewu się dostało. Żadne nasze drzewo, prócz 

 jodły, 50 metrów nie przerasta. 



