— 191 — 



Na tej lilii kończą się niezbyt bogate z Jaty i Warkocza nabytki. 



Wiemy już, że za Jatą i Warkoczem w stronie południowej leży Wólka Za- 

 stawska w zlewie Wieprza. W lesie między tą Wólką, Celinami i Gózdem obfi- 

 cie rośnie storczyk plamisty (O r c h i s mac U lata L.). W innym lesie z drugiej 

 strony Wólki położonym, przy drodze do Łukowa, w Jarząbku rośnie nierównie 

 ciekawszy bez koralowy (Sambucus racemosa L.). Jest to bardzo rzadka 

 w stanie dzikim w Królestwie roślina, a tutaj zupełnie niespodziewana. Wśród 

 lasu. gdzie niema żadnego śladu, aby ludzka osada kiedykolwiek istniała, rośnie 

 kilka krzaków tego krzewu. Jeden z nich stary. 



Rostafiński w Prodromusie 4 stanowiska bzu koralowego w Królestwie wy- 

 licza, a mianowicie: Łyse Góry, Olsztyn, Ojców i Pieskowa skała. Przy poró- 

 wnaniu okazu zasuszonego z Jarząbka, z okazami z pod Olsztyna, zachowanemi 

 w bogatym zielniku p. F. Karo, pokazała się ta tylko różnica, że bez koralowy 

 z łukowskiego ma liście grubiej ząbkowane. W środkowej Europie krzew ten 

 przeważnie w górach rośnie, niezbyt często się trafiając. Na wschód przez Ro- 

 syją i całą Syberyją się ciągnie (Ledebour. F. R. T. II, 384), w Dauryi szczyty 

 gór ponad granicą lasów, razem z berberysem i tawliną zarasta (ustnie A. A^a- 

 łecki), dosięga aż do Kamczatki (I. G. Gmelin) i wyspy Sitki (Bongard). 



Przedłużeniem lasu Jarząbka ku południowemu wschodowi jest las o zło- 

 wrogiej nazwie Trup, którą może jadowite rośliny mu nadały. 



Lud okoliczny wie, że krowa z dalszych okolic po raz pierwszy nieostrożnie 

 do Trupa na paszę puszczona, dostaje krwawego moczu i często zdycha. Bydło 

 powoli można do paszy tego lasu przyzwyczaić. Wielka obfitość rosnących tu 

 zawilców, gajowego i jaskrowatego (Anemone nemorosa L. A. ranuncu- 

 loidesL.) może chorobę sprowadza, nim się bydło unikać tych roślin 

 przyuczy. 



Wymienione jadowite zawilce potrzebują dosyć wilgoci, to też Trup jest ni- 

 żej od Jarząbka położony. Sosna, która tam główne zajmowała miejsce, ustępu- 

 je grunt wilgocią napojony brzozie, świerkowi, olsze, a przedewszystkiem osiczy- 

 nie. Miejscami las osinowy bywa jednolity, a wspaniałe topole ogromnych 

 wymiarów dorastają. Brzosty i piękne jesiony także spotkać nietrudno. 



W cieniu drzew i krzewów gęsto podszywających las, albo na miej- 

 scach otwartych dużo tu roślin zebrać można. Wyliczam z nich niektóre: 



Ze storczyków, nie wszędzie się trafiający kruszczyk szerokolistny (E p i- 

 pactis lati folia L.) i pospolitszy dwulistnik leśny (Listera ova- 

 ta R. Br.); 



z gruszy czkowaiych: gruszyczka jednokwiatowa (Pi rola uniflor aL.)i dosyć 

 rzadka gruszyczka zielnawa (P i r o 1 a chlor anta L.); 



z trędownikowatych: łuskieimiik zwyczajny (Lathraea sąuamariaL); 



z wargowych jasnota żółta (Lamium Galeobdolon Crtz); 



z dzwonkowatych: dzwonek kosmaty (Campanula Cervicaria L.); 



ze złożonych: ostrożeń żółtawy (C i r s i u m oleraceum S c o p. ); 



z jaskr owaty civ. czerniec kłosowy (Actaea s p i c a t a L.), jaskier kosmaty 

 (R a n u n c u 1 u s 1 a n u g i n o s u s L.), jaskier różnolistny (R. auricomus L.) 



