- 203 — 



z roztwartemi zupełnie łuskami promienistemi, a punkt oczny tak jest obrany, że 

 widać wszystkie kwiatki dna, ze szkodą łusk zewnętrznych okrywy. 



Will komm mówi w opisie Car. acanth. Ali. (Fiihrer ins Reich der deuts. 

 Pfs. 324), że ma łuski promieniste jasno-żółte. 



Na tern zakończymy cytaty. Baczny czytelnik już dostrzegł, że są w nich 

 pewne sprzeczności. Pochodzą one stąd, że roślina nie jest pospolita, więc nie 

 ze znacznej liczby okazów była opisywana. 



Musimy te opisy bliżej rozpatrzyć, aby módz odpowiedzieć sobie na pyta- 

 nie: czem się właściwie różni kąsina akantolistna od odmiany karczochoioatefi 

 a następnie zbadać stosunek jaki między niemi a kąsiną stawską zachodzi. 



Gdyby się oprzeć na jednej tylko Florze francuskiej Lamarcka i de Candol- 

 lea, to różnica między dwiema znanemi formami polegałaby na białym lub żół- 

 tym kolorze łusk promienistych. Ale widzieliśmy w przytoczonych tekstach, że 

 na białe łuski Car. acanth. Ali. niema ogólnej zgody. Jest za niemi de Candolle 

 i Koch, przeciwko nim Duby, Reichenbach i Willkomm. Prócz tego okaz zasu- 

 szony Car. acanth. Ali. znajdujący się w zielniku p. F. Karo ma promienie żółta- 

 wo-białe. Okaz pochodzi z południowej Francyi, oznaczył go i przysłał Autke- 

 nauard w 1878 r. Ta niezgodność co do koloru promieni naprowadza na domysł, 

 że kolor łusk wewnętrznych Car. acanth. Ali. zmienia się stosownie do gruntu 

 a może i wieku rośliny od żółtego i brudno-żółtego aż do śnieżno-białego, gdy 

 tymczasem łuski odmiany karczochowatej są stale żółte, bo na to się wszystkie 

 opisy zgadzają. 



Grdyby się oprzeć na jednym tylko opisie Dubego. różnicę dwu form stano- 

 wiłyby liście ogonkowe u gatunku, bezogonkowe u odmiany p, co i rysunek Rei- 

 chenbacha uwydatnia, ale de Candolle w Prodromusie mówi, że odmiana p Cyna- 

 ra ma liście ogonkowe. Wynika z tej sprzeczności opisów, że prawdopodobnie 

 kąsina karczochowata miewa mniej liści ogonkowych od akantolistnej. 



j Różnicę dwu form można nieco dokładniej oprzeć 



na kutnerze liści, wszystkie bowiem opisy mniej wię- 

 cej zgadzają się na to, że kąsina akantolistna ma li- 

 ście z obudwu stron kutnerowate, odmiana zaś karczo- 

 chowata z wierzchu ma liście gładkie. 



Nareszcie kolce łusk zewnętrznych okrywy gałę - 

 ziste u gatunku, a mniej więcśj pojedyncze u odmiany 

 P, także stanowią różnicę, którą wszyscy zgodnie 

 uznają. 



Reichenbach syn na tablicy DCCXL, o której już 

 mówiłem, obok kolorowanych kąsin podaje osobno 

 niekolorowane szczegóły. Przerysowałem z niej łuskę 

 zewnętrzną okrywy Car. acanth Ali. (fig. 1) i odmiany 

 p Cynara DC (fig. 2). 



Dla porównania wyrysowałem tak że w naturalne 

 wielkości łuski okrywy okazu Car. acanth. Ali. z ziel- 

 nika p. F. Karo. niepoprzestając na samej łusce zewnętrznej (fig. 4), ale rysując 



14 



Kąsina akan- Odmiana kar- 

 tolistna. czochowata. 

 Łuski zewnętrzne okrywy, 

 (podług Rcichenbacha syna). 



