— 272 — 



Pierwsze odznaczają się barwą szaro-myszatą (o wyjątkach nielicznych będzie 

 niżej), włos na nich skudłany. bez połysku, jakby bawełnisty; błony skrzydeł 

 i uszu blade, cienkie, przeświecające; ucho mają w ogólności dłuższe, ku wierz- 

 chołkowi zwężone, wstawkę w uchu szczupłą, prawie szydło watą, pyszczek dłuż- 

 szy, klinowato ostry (niejako wilczy). Skrzydła szersze itępsze, z powodu więk- 

 szej stosunkowo długości palca 5-go do palca 3-go, zaczem też idzie i lot odmien- 

 ny, bardziej machający i miotający się raczej niż zwinny, jakoby motyli, zwykle 

 powolny i niski; wszelkie inne także poruszenia mają Nocki powolniejsze, jakby 

 leniwsze; z kryjówek dziennych Ayylatują znacznie później w noc od Mroczków. 

 Pod wszystkiemi powyższemi względami różnią się od nich Mroczki, futerko ich 

 barwniejsze, w różnych odcieniach brunatne (kasztanowate, gniade). włos poło- 

 żyśty, miękki i połyskujący, niejako jedwabisty, błony wszystkie śniade, mięsiste 

 i jędrne; uszy krótkie, szerokie, o wierzchołku tępym, ukośnie ściętym (trapezo- 

 wate), wstawka także krótka, tępa; pyszczek gruby, mniej więcej buldogowaty. 

 Skrzydła w ogólności węższe, ostrzejsze, a to z powodu większego wydłużenia 

 palca 3-go, a stosunkowej zatem krótkości 5-go, lot wyższy, bystrzejszy, zwinny 

 lub szybujący, poruszenia skrzydeł drobne a częste; wszystkie ruchy energicz- 

 niejsze. Ujęte ręką bronią się Mroczki dzielnie kąsaniem, wylatują wcześniej, 

 niektóre nawet przed zachodem słońca. Dwie te grupy, jakkolwiek różniące się 

 od siebie tak rozlicznemi i wyraźnemi cechami, tworzą wszakże pewien szereg 

 stopniowany, na którego krańcach stoją te gatunki, co właściwości swój grupy 

 w najwyższym posiadają stopniu, średnie zaś ogniwa w miarę zbliżania coraz 

 mniej od siebie się różnią. Za typowego przedstawiciela Nocków uważam 

 Uszaka i bliskiego muz wielu względów Nocka uszatego, gatunki następne mają 

 ucho coraz mniejsze, aż wreszcie Nocki nadwodne nietylko małością ucha, ale 

 i ubarwieniem już wyróżniają się od poprzedzających zbliżając się ku Mrocz- 

 kom, a Wodnik duży postawiony obok Mroczka późnego, okazuje tak wielkie do 

 niego podobieństwo ze wzrostu, kształtu ucha i wstawki, ze skrzydeł, a nawet 

 z barwy, że trzeba uważnie się przyjrzeć, by poznać, że pierwszy należy do ro- 

 dzaju V e s p e r t i 1 i o, drugi do rodzaju V e s p e r u g o. W gatunkach na- 

 stępnych po Mroczku późnym, charakter Mroczków coraz wybitniej się okazuje 

 i najwyższój dochodzi ekspressyi w Borowiaku i niewątpliwie wielce do niego zbli- 

 żonym Mopsiku szerokouchym. W ten sposób na końcach szeregu stanęły dwie 

 postaci najbardziej od siebie sumą cech oddalone, a jednak mające jeden, wpraw- 

 dzie bardzo na siebie zwracający uwagę, szczegół wspólny: uszy stykające się 

 z sobą na wierzchu głowy. Szczegół jakiemu analogiczne mogą powtarzać się 

 u zwierząt należących nawet do różnych rzędów: ucho niezmiernie długie u zają- 

 caiuosła, noga pletwowata u chochlika, uwydry, u bobra, u dziobaka, ogonchwy- 

 tny lub szczątkowy i t. p. 



W układzie powyższym niedoperzy krajowych nie wskazano miejsca dla 

 Podkasańca, i trzeba wyznać, że stanowisko jego w szeregu wyznaczonem wyra- 

 źnie nie jest, tworzy on bowiem niejako ogniwo łączące w sobie sprzeczności 

 postaci skrajnych: uzębienie Uszaka, barwę szarą i włos matowy Nocków, takąż 

 j ak u nich ostrogę piętową bez wypustki skórnej — lecz z drugiej strony kształt 

 ucha i wstawki, pyszczek krótki, skrzydła wąskie i właściwości lotu jak uMrocz- 



