— 299 — 



wate, dwudzielne, stopniowo zmniejszające się z ząbko watem wycięciem na stronie 

 zewnętrznej czyli odwróconej od linii środkowej języka. Długość języka 5 mm. 

 szerokość 2 mm. 



Gruczoł dwuplciowy mały, płaski, zaokrąglony, podzielony na wyraźne od- 

 działy okrągławe, niebieskawo-czarny lub brunatno czarny, połączony z gruczo- 

 łem białkowym, za pomocą cienkiego przewodu, na 8 — 10 mm. długiego. 



G-ruczoł białkowy językowaty, pomarańczowo-żółty. Macica u góry tward- 

 sza i jednolita, u dołu skórkowata, pofałdowana, czerwonawa. 



Pochwa (długa na 10 mm.), otwiera się do steku razem z szypułką zbiorni- 

 ka nasiennego i prącia. 



Prącie (penis) obłe, cienkie, 10 mm. długie, u podstawy nieco zgrubiałe. 



Stek (cloaca) zaokrąglony, gruszkowaty, ku zewnętrznemu otworowi zwę- 

 żony, walcowaty. Bezpośrednio nad prąciem do steku otwiera się szypułka 

 zbiornika nasiennego, długa 8— 9mm., przy ujściu nieco rozszerzona, na wierzchoł- 

 ku opatrzona kulistym pęcherzykiem t. j. właściwym zbiornikiem nasiennym. 



Gatunek ten należy do pospolitych w naszym kraju; zamieszkuje ogrody 

 i lasy liściaste lub cieniste iglaste. Przesiaduje pod kawałkami drzewa, kamie- 

 niami, liśćnr. mchem, niekiedy w starych pniach. Karmi się roślinnemi po- 

 karmami. 



Gatunek A. subfuscus Fer. znajdowałem pod kamieniami w Tuliszowie 

 nad Pszemszą czarną (Olkuskie), w ogrodzie botanicznym w Warszawie, parku 

 Natolińskim. Puławach i Kazimierzu nad Wisłą (1874), w Uchaniach w lesie pod 

 kamieniami wapiennemi (1878), na Śto-Krzyzkich górach i w okolicach Kielc 

 (1880). 



Prof. Dr. B. Dybowski przywiózł mi ten gatunek ze Żdżannego i Białopola 

 (w Lubelskiem) 1878 r. 



2. Arion brunneus Lehmann. (Aryjon ciemno-brunatny) Malkzol. Blat. 

 IX p. 165. 1862. 



Tablica IX. 1. 



Sordide cinereus aut fusco spadiceus, dorso, clypeo et tentaculis atro fuscis, 

 corpore ab utroąue latere et clypeo in utroąue margine laterali cinnamomeis, fas- 

 ciis dorsi longitudinalibus obscurioribus nullis. Limbo pedis postice latiori fla- 

 yescenti, striis nigris transversis. Planta pedis albido-lutescens, glandula cauda- 

 lis magna. Sudor decolor, pellucidus. Long 45 — 60 mm. lat. 5—6 mm. 



Ciało półwalcowate, na obudwu końcach nieco zeszczuplone, noga na końcu 

 ogonowym stopniowo zaostrzona. Bożki górne (oczonośne) maczugowate, grosz- 

 kowane; rożki dolne (czułki) krótkie, grube i walcowate. Kark pośrodku z wy- 

 raźnem żeberkiem grubo-groszkowanem. Tarcza szeroka, z przodu i z tyłu za- 

 okrąglona, groszkowana. Otwór oddechowy mały, okrągły, z prawej strony, 

 w przedniej połowie tarczy położony. 



Powierzchnia ciała pokryta zmarszczkami podłużnie eliptycznemi, szczupłe- 

 mi, drobno groszkowanemi (pod lupą). Zmarszczki ułożone w podłużne szeregi 

 i porozdzielane głebokiemi brózdami. 



20 



