— 300 - 



Noga oddzielona od reszty ciała wyraźnym okrągławym brzegiem, który 

 znacznie grubieje na ogonowym końcu zwierzęcia. Podeszwa płaska. Gruczoł 



ogonowy bardzo wielki. 



Długość ciała zwierzęcia 45 — 60 mm. 



Szerokość „ , 5 — 6 mm. 



Długość rożków górnych 4 l / 2 mm. 



dolnych l'/»-2 mm. 



Długość tarczy 15 mm. 



Szerokość „ 6 mm. 



Ciało kawowo-brunatne lub rdzawe; grzbiet, środek tarczy i rożki górne 

 ciemno-brunatne lub czarniawe, boki ciała i brzeg tarczy jaśniejsze, cynamono- 

 we. Na tarczy, blizko brzegów, niekiedy dwa ciemniejsze prążki. Brzeg nogi 

 żółtawy, z poprzecznemi delikatnemi kreskami czarnemi; podeszwa białawo-żół- 

 tawa, bez podłużnych prążków. Śluz bezbarwny, przejrzysty. Powierzchnia ciała 

 mało wilgotna. Pod względem budowy wewnętrznej, gatunek ten zbliża się bar- 

 dzo do Arion subfuscus Drap. 



Pod tarczą dość obfity, niekiedy grubo-ziarnisty, piasek wapienny. 



Szczęka półksiężycowata, na końcach zaokrąglona, opatrzona 12 — 16 ró- 

 wnoległemi żeberkami, jednakowej szerokości, z których 5 — 6 środkowych prze- 

 dłuża się poza brzeg wolny szczęki, jako drobne ząbki. Kolor szczęki ciemno- 

 brunatny, długość 7a mm. szerokość 1 % mm. Język listkowaty (4 mm. długi 

 a 2 mm. szeroki) składa się z 95 podłużnych i 120 poprzecznych szeregów ząb- 

 ków. Z ogólnego kształtu ząbki podobne są do ząbków Arion subfuscus, 

 różnica nieznaczna występuje w szeregach pól brzeżnych i polega na tern, że 

 działki boczne (ząbkowate wycięcia) w ząbkach A. b r u nn e u s są słabiej rozwi- 

 nięte i umieszczone tuż przy działce głównej, gdy tymczasem u A. s u b f u s c u s 

 działki te są wyraźniejsze i więcej oddalone od działki głównój. W organach 

 płciowych dają się zauważyć następujące różnice: prącie (8 mm. długie) przy uj- 

 ściu do steku kulisto nabrzmiałe, kanał, łączący gruczoł dwupłciowy z gruczołem 

 białkowym, jako też szypułka zbiornika nasiennego (5 mm. długa) krótsze niż 

 uA. subf u scus; zbiornik nasienny duży, kulisty, o ścianach błoniastych i cienkich. 



Ruchy powolniejsze niż u A. s u b f u s c u s. 



Wogóle rzadszy od poprzedniego gatunku, zamieszkuje lasy cieniste i wil- 

 gotne; zbierałem go w Tuliszowie (Olkuskie), w Uchaniach w lesie pod kamie- 

 niami 1878 r., na Ś. Krzyżu i w okolicach Kielc 1880. Nadto Dr. B. Dybowski 

 przywiózł mi tego ślimaka z Białopola i Żdżannego w Lubelskiem (1878), Dr. 

 Nussbaum zaś ze wsi Łanięta w Gostyński em (las). 



Arion brunneus Leh. trzyma środek pomiędzy A. subfuscus 

 iArion empiricorum, którego w naszym kraju zastępuje. Od. A. s u b- 

 fus cus różni się zabarwieniem ciała, zmarszczkami skóry, suchością ciała, ko- 

 lorem śluzu, kształtem ząbków języka, organów płciowych; od A. empirico- 

 rum Ferrus. odróżnia się drobniejszym wzrostem. kształtem ząbków, języka, or- 

 ganami płciowemi i t. p. 



Organy płciowe zupełnie wykształcone dowodzą, że jest dorosłem zwierzę- 

 ciem, nie zaś młodem jak utrzymują niektórzy uczeni malakologowie (C 1 e s s i n). 



