- 313 — 



Tarcza pokryta griibemi zmarszczkami falowatemi, współśrodkowo ułożo- 

 nemi koło środka leżącego cokolwiek na prawo od środka tarczy. 



Zmarszczki na ciele skurczonego zwierzęcia wydatne, duże i grube; na peł- 

 zającem delikatne, eliptyczne, przypłaszczone. 



Noga oddzielona od reszty ciała delikatną liniją podłużną. Podeszwa po- 

 dzielona na trzy pola, jednobarwna, wydzielająca śluz mlecznego koloru. 



Kolor ciała zmienny, ciemniejszy albo jaśniejszy, jednostajny albo upstrzo- 

 ny ciemnemi kropkami i plamkami, siatkę tworzącemi. Najpospolitsze barwy 

 są: żółtawa, szara, szaro-żółtawa, niekiedy czekoladowa, często z czarnemi kre- 

 skami i plamami na głowie, tarczy i grzbiecie. 



Zasadniczy kolor szary, przyjmuje wszystkie możliwe odcienie, tak, że tra- 

 fiają się okazy bardzo jasne, białawe, czerwonawe, lila, żółtawe lub brunatne: 

 prócz tego zmienia się upstrzenie, które bywa mniej lub więcej wyraźne, wskutek 

 kresek i plamek ciemniejszycb szaro brunatnych lub czarnych, występujących 

 w większej lub mniejszej ilości. 



Krawędź grzbietowa (wręga) zawsze jaśniejsza; podeszwa biało żółtawa. 

 Głowa, rożki górne i dolne ciemne, żółto brunatne, szaro żółtawe lub czarniawe, 

 brózdy pomiędzy zmarszczkami ciemne. 



Długość ciała 30—60 mm. 



Szerokość 6 mm. 



Długość rożków górnych ...... 5 mm. 



„ „ dolnych 1| mm. 



Długość tarczy 14 — 15 mm. 



Szerokość „ 5 — 6 mm. 



Skorupka (leżąca pod tarczą) mocna, czworokątna, o kątach zaokrąglonych, 

 podłużna, z wierzchu wypukła, od spodu wklęsła. Na przednim brzegu poślad- 

 ka skorupki wyniosłość, od której rozchodzą się warstwy przyrostu. 



Szczęka półksiężycowata, brunatna, z ząbkiem pośrodku wolnego brzegu. 



Język składa się z 60 — 70 podłużnych i 88 — 95 poprzecznych szeregów ząb- 

 ków, z których jedne są trójdzielne, inne dwudzielne, inne haczykowato lub sier- 

 powato zgięte, pojedyncze. 



Ząbek położony na linii środkowej symetryczny, trójdzielny, działka środ- 

 kowa długa, wąsko-lancetowata, boczne działki małe i delikatne. 



Ząbki pól bocznych niesymetryczne, dwudzielne; działka zwrócona ku linii 

 środkowej języka, lancetowata, równej długości z działką ząbków linii środkowej. 

 Działka zewnętrzna drobna. 



Ząbki pól brzeżnych długie, haczykowate lub sierpowate, pojedyncze, 

 bez wycięć. 



Gruczoł dwupłciowy groniasty, ziarnisty, fijoletowy, zapomocą krótkiego 

 przewodu połączony z gruczołem białkowym, a dalej z macicą i przewodem 

 nasiennym, otwierającym się na końcu prącia. Szczególną budowę przedstawia 

 prącie, które tworzy szeroki worek, zwężony w dolnym nazewnątrz zwróco- 

 nym końcu, w górnym zaś rozszerzony i opatrzony bocznemi wyrostkami. 



L. agrestis odznacza się wielką płodnością, w ciągu lata i jesieni skła- 

 da 25—70 jajek (Lehmann), kulistych, elastycznych, przejrzystych, pozbawio- 



