— 329 — 



powiędnie co kolejnego numeru stawy są na wszystkich nogach i wogóle na 

 przysadkach ciała, ściśle homologiczne. 



Pierwszy staw wszystkich nóg tułowia (łopatka lub biodro) jest łusko wato 

 rozszerzony, tworząc łuskę biodrową albo łopatkową. Łuski nóg trzech pierw- 

 szych par są podłużnie czworokątne, na dolnym brzegu zaokrąglone; często za- 

 chodzą one jedna na drugą, oraz zasłaniają pewną część uda. Łuska nóg czwar- 

 tej pary pospolicie jest większa od poprzedzających, u dołu znacznie rozszerzona, 

 z silnie łukowatym dolnym brzegiem, oraz z łukowatem wycięciem na tylnym 

 brzegu. Łuski nóg ostatnich trzech par są poprostu spłaszczonemi biodrami; 

 są one listkowate i na nogach po sobie następujących coraz mniejsze. 



Nogi czterech pierwszych par mają drugi staw znacznie wydłużony, a krę- 

 tarz bardzo krótki. Nogi dwu pierwszych par odznaczają się znacznie skró- 

 conym 4-ym stawem (przedramieniem), który jest mniej więcej długości krę- 

 tarza; 5-ty staw (napięstek) jest krótki, szeroki, trójkątny; 6-ty staw (ręka) po- 

 spolicie duży, znacznie zmieniony (w porównaniu ze stopką), a 7-my staw (palec) 

 szponiasty i potężniejszy, aniżeli na innych nogach. Budowa rąk jest u skoru- 

 piaków obunogich i kiełżowatych w szczególności bardzo charakterystyczna. 



Nogi 3-ej i 4-ej pary mają 4-ty, 5-ty i 6-ty staw (goleń, śródnoże i stopkę) 

 znacznie od krętarza dłuższe. Goleń, czasami także i stopka, bywa rozszerzo- 

 na i z przodu łukowata. 



Nogi trzech ostatnich par odznaczają się znacznie ku tyłowi i przodowi 

 rozszerzonem blaszkowatem udem, którego przedni brzeg jest drobniej, tylny 

 zaś grubiej ząbkowany. Pozostałe stawy zupełnie są podobne do stawów nóg 

 3-ej i 4-ej pary, z tą tylko różnicą, że ich rozszerzenia są w przeciwną stronę 

 skierowane. 



Drugi staw nóg czterech pierwszych par jednakowo jest uzbrojony, a mia- 

 nowicie tylny jego brzeg posiada kilka bardzo długich szczecin, gdy tymczasem 

 szczeciny przedniego brzegu znacznie są krótsze. Nogi trzech ostatnich par od- 

 mienne posiadają uzbrojenie. W wycięciach na przednim brzegu uda są osadzone 

 krótkie, grube i zaostrzone szczeciny, w wycięciach zaś tylnego brzegu tkwią 

 równie krótkie, lecz znacznie cieńsze włoski. 



Szczeciny na pozostałych stawach nóg chwytnych są liczniejsze i potężniej- 

 sze, aniżeli na innych nogach, a na dłoni w części zamieniają się na krótkie, silne 

 i spłaszczone zęby. 



Na nogach pięciu tylnych par, pomijając opisane już uda, szczeciny są wpodo- 

 bny sposób rozłożone z tą tylko różnicą, że przedniemu brzegowi nóg 3-ej i 4-ej 

 pary odpowiada tylny brzeg pozostałych nóg. Na nogach ostatnich pięciu par krę- 

 tarz posiada parę szczecin zebranych w pęczek, który na nogach 3-ej i 4-ej pary 

 tkwi na dolnym i tylnym, a na nogach 5-tej, 6-ej i 7-ej pary na dolnym i prze- 

 dnim kącie stawu. Na wypukłym brzegu goleni spostrzegamy 2, 3 lub 4 grupy 

 grubych kolców, przyczem najdalsza grupa zawsze się mieści na wyskakującym, 

 dolnym kącie stawu. Przeciwległy, prosty lub nieco wklęsły brzeg stawu posia- 

 da liczniejsze grupy z dłuższych złożone szczecin. Na obudwu brzegach szcze- 

 ciny są po dwie lub trzy we wspólnem zagłębieniu skóry osadzone. Uzbroje- 

 nie śródnoża jest takie samo, lecz szczeciny mniej są grube. Dolny i przedni 



