UZBROJENIE GĘBY 

 i mechanizm wysysania pokarmów u gąsienicy mrówkolwa 



(MyRMELEO), 



PRZEZ 

 J. ZNii*»ł>smiii;i. 



Studenta Wydz. Nauk Przyr. Uniw. Warsz. 



Ttilbl. XII. 



Gąsienica mrówkolwa (M y r m e 1 e o), którego dwa gatunki M. for m i- 

 carius i M. formicalynx w kraju naszym wynaleziono, jak wiadomo, 

 dziwny ma zwyczaj budowania w piasku lejkowatego dołka, w głębi którego 

 czatuje na przechodzące mrówki, które, tracąc równowagę zsuwają się po ścian- 

 kach dołka i wpadają w kleszczowate szczęki gąsienicy. Po schwytaniu zdoby- 

 czy gąsienica cofa się w tył, zagrzebuje pod piasek i tu zaczyna ją wysysać. 

 Gąsienice mrówkolwów, podobnie jak gąsienice życiorkowatych (Hemoro- 

 b i d a e) i pływaków (D y t i s c i d a e) nie mają otworu gębowego, lecz wysy- 

 sają zdobycz zapomocą pustych wewnątrz kleszczy, które w przeszłym już wie- 

 ku były przez niektórych badaczy, jak np. przez Roesela von Rosenhof opisy- 

 wane. W nowszych czasach Brauer podał najdokładniejszy opis części gębo- 

 wych mrówkolwa (porównaj: Verhandlungen des Zoologisch-Botaniselien Vereins in 

 Wien. tom IV i V, 1855 r. Według Brauera, kleszcze (Saugzangen) składają 

 się ze spojonych z sobą szczęk i żuwaczek, gdy tymczasem otwór gęby jest zu- 

 pełnie u gąsienic Glaphyroptera (Hemorobida i Myrmeleon- 

 t i d a) zamknięty. Przełyk łączy się z kleszczami za pomocą dwu bocznych 

 rurek (Tom V, str. 702). Od czasu pojawienia się pracy Brauera, kwestyja bu- 

 dowy narzędzi gębowych gąsienicy, o ile mi wiadomo, nie była dotychczas poru- 

 szana. Dziwna budowa części gębowych pobudziła mnie do ich zbadania; tem- 

 bardziój że Brauer nie podaje dokładnego rysunku ani przełyku ani bocznych je- 

 go rurek i nie opisuje wzajemnego stosunku tych części. W pracy niniejszej 

 podaję tylko te wyniki moich badań, które mają bezpośredni związek z mechani- 

 zmem wysysania zdobyczy, pomijając dalsze szczegóły histologiczne. Za przed- 

 miot poszukiwań służyły mi gąsienice gatunku Myrmeleo formicarius. 



