— 350 — 



Uzbrojenie gębowe gąsienicy rnrówkolwa składa się z następujących 

 części (figura 1-sza). 1° Wargi dolnej (labium inferius), opatrzonej 

 dwiema głaszczkami (p a 1 p i 1 a b i a 1 e s), czterostawowemi. Pierwszy staw 

 jest eliptyczny i bardzo wielki, pozostałe zaś są mniejsze i walcowate. 

 2° Dwu pręcikowatych, wydłużonych szczęk (ni a i i i 1 a e) . 3° Dwu ró- 

 wnież wydłużonych, lecz rynienkowatych żuwaczek (m a n d i b u 1 a e), które 

 na całój swój długości są na stronie brzusznej rynienkowato zagłębione; 

 w rowku żuwaczek spoczywają szczęki. 4° Wargi górnej (labium s u- 

 perius), którą, jak sądzę, wyobraża tu] przednia część wierzchniej ścianki 

 głowy, postaci równoramiennego trójkąta (Ł II w. g.). Warga górna i dolna 

 przedniemi swemi brzegami są silnie z sobą spojone, a przez boczne otwory po 

 obu stronach zrośniętych warg przechodzą kleszcze t. j.żuwaczki razem ze szczę- 

 kami. Na przednim brzegu wargi górnej wystaje czworokątny wyskok, który 

 wchodzi w odpowiednie zagłębienie na wewnętrznej powierzchni wargi dolnej 

 i tym sposobem przyczynia się do tern szczelniej szego spojenia obu warg. Bądź 

 co bądź wargi nie są zrośnięte, gdyż po maceracyi w potażu gryzącym z łatwością 

 oddzielić się dają. Spojone brzegi obu warg tworzą przedni ostry brzeg głowy 

 Podstawy pręcikowatych szczęk spoczywają w łukowatych wycięciach dolnej 

 ścianki głowy, położonych po bokach wargi. Każdą szczękę zakrywa głaszczka 

 wargowa odpowiedniej strony. Szczęka składa się z dwu części: z wierzchoł- 

 kowej części, walcowatej, ku wierzchołkowi zwężonej i łukowato -zgiętej, o wklę- 

 słości na wewnątrz skierowanej, oraz z podstawowej części, rozszerzonej i przy- 

 płaszczonej. 



Rozszerzona podstawa szczęki na górnej SAvej powierzchni okazuje lekkie 

 zagłębienie, które powiększa przestrzeń pomiędzy szczęką i żuwaczką. Do ze- 

 wnętrznego brzegu podstawy szczęki jeden za drugiem przyczepiają się dwa bło- 

 niaste ścięgna chitynowe, stanowiące przyczepy mięśni szczękowych (f. IV w, w). 

 Powyżój górnego ścięgna spostrzegamy maleńkie wycięcie, do którego przycze- 

 pia się koniec gruczołu ślinowego (fig. IV, g.). Poniżej tych wycięć do każdej 

 szczęki przytyka chitynowa rynienka (fig. IV, r.). Każdą rynienkę wyobrazić 

 sobie można jako rombową blaszkę chitynowa skręconą naokoło swej przekątnej 

 tak, że w obwodowej części bardziej jest rozwinięta warga dolna, w środkowej 

 zaś, warga górna. Każda rynienka zmierza ku linii środkowej ciała, pochylając 

 się nieco ku tyłowi i zlekka wznosząc ku górze. Rynienki obu stron otwierają się 

 do wspólnego lejka chitynowego, na linii środkowej ciała położonego. Lejek jest 

 od góry ku dołowi nieco spłaszczony; brzuszna jego ścianka jest prawie błoniasta, 

 górna zaś bardziej chitynowa. Lejek, który coraz bardziej zwęża się ku tyłowi, 

 posiada mnićj więcej eliptyczny otwór, wiodący do przełyku. Do każdego wyżej 

 wspomnianego błoniastego ścięgna szczęki przyczepia się parapłaskich wstęgo wa- 

 tych mięśni, które się ku obwodowi rozszerzają. Zewnętrzne mięśnie każdej pary 

 dochodzą do bocznej ścianki głowy, wewnętrzne zaś przyczepiają się do cienkiego 

 chitynowego pręcika, leżącego na środkowej linii brzusznej ścianki głowy. Położenie 

 i wzajemny stosunek mięśni przedstawia fig. IV. Co się tyczy mięśni lejka, to od 

 jego przedniego brzegu rozchodzą się krótkie, spłaszczone pęczki mięsne, prze- 



