- 353 — 



pręcika, przy wzajeinnein współdziałaniu mogą powiększać lub zmniejszać śre- 

 dnicę lejka, który tedy jako pompa ssąca działa na płyn, znajdujący się w ry- 

 nienkach. Dalśj, mięśnie idące od brzusznej ścianki przełyku do środkowej 

 blaszki nieparzystej, oraz antagoniczne względem nich mięśnie, idące od górnej 

 ścianki przełyku do podstaw pręcików poprzecznych, przy wzajemnem współ- 

 działaniu powiększają i zmniejszają światło przełyku, który tern samem jako 

 pompa ssąca zachowuje się względem pokarmu w lejku zawartego. Wydzieliny 

 gruczołów ślinowych, skutkiem położenia ich ujść powyżej początku rynienek, 

 mieszają się z pokarmem i razem z nim wchodzą do lejka, a stąd do przełyku. 

 Widzimy tedy, że przy braku zewnętrznego otworu gęby, gąsienica mrówkolwa 

 wsysa pokarmy za pomocą szeregu przyrządów ssących, polegających na szcze- 

 gólnem zestawieniu skieletu chitynowego i całego systematu mięśni. Brak atoli 

 zewnętrznego otworu gębowego u gąsienic mrówkolwów nie upoważnia nas wca- 

 le do twierdzenia, jakoby przełyk tych owadów był ślepo zakończony, jak to 

 niektórzy autorowie mniemają. Przeciwnie otwór gębowy w znaczeniu morfolo- 

 gicznem istnieje, a jest nim: przedni szeroki otwór lejka, który można uważać je- 

 dynie za początek przełyku, bogato w chityn uposażony. Otwór gębowy jest tu- 

 taj tylko zakryty obiedwiema wargami, które z przodu głowy tworzą sklepienie; 

 wargi te, jak widzieliśmy, nie zrastają się jednak z sobą, lecz tylko silnie są spo- 

 jone. Tak więc zdanie, jakoby gęba była zarośnięta, a przełyk ślepo zakończo- 

 ny, nie jest uzasadnione. 



Streszczając w krótkich słowach wszystko powyżej powiedziane, przycho- 

 dzimy do następujących wniosków. 



1° Wsysany przez gąsienicę płynny pokarm ścieka wzdłuż kanałów utwo- 

 rzonych przez przylegające do siebie żuwaczki i szczęki, a następnie bocznemi 

 rynienkami wewnętrznemi (a nie kanałami — Robren) spływa cło przełyku. 



2" Gąsienica posiada otwór gębowy w znaczeniu morfologicznem, który jest 

 wszakże od zewnątrz zasłonięty przez spojone z sobą wargi. 



3° Wsysanie pokarmu uskutecznia się za pomocą kilku specyjalnych przy- 

 rządów ssących. 



