— 364 — 



a nawet częściej jeszcze na deskach ścianę szopy stanowiących, znajdujemy czar- 

 ne, najczęściej kulisto skurczone gąsienice i poczwarki Hypodermów i żół- 

 te C e p h e n o m y i ó w. Daleko trudniej otrzymać gzy ze zwierzyny niemają- 

 cej stałych miejsc paszy. W takim razie pozostaje tylko badanie legowisk lub 

 rozpatrywanie t. z. lizawek (gdzie zwierzęta sól liżą). 



W ten sposób prof. Brauer kilkakrotnie zdobywał gzy z sarn. Chcąc 

 otrzymać H y p. b o v i s, którój larwy żyją pod skórą na grzbiecie bydła roga- 

 tego, powodując tamże nieraz znacznej objętości guzy, trzeba wyszukać osobni- 

 ki 1 '/ 2 do 2 lat wieku mające a guzami zarażone. Następnie potrzeba skłonić 

 właściciela bydła aby sztuk zarażonych nie wypuszczał zrana na pastwisko; 

 w oborze nie powinno być zbyt wiele podściołki a to dla tern łatwiejszego od- 

 szukania gąsienic z rana odeszłych. Najlepiej w tym celu zamiast zwykłej pod- 

 ściołki używać trocin, na których ciemnozabarwione gąsienice z łatwością mogą 

 być dostrzeżone. Zbieranie gąsienic H. b o v i s najlepiej się udaje od końca 

 Maja do Lipca. Gąsienice Oestrus ovis żyją w zatokach czołowych owiec; 

 z zachowania się owiec można poznać te, u których się gzy znajdują, a ponieważ 

 gąsienice odchodzą z nosa nocną porą, przeto owcom takim na noc przywiązuje 

 się worek płócienny na pysk. 



Gąsienice różnych gatunków rodziny Gastrophilus można z łatwo- 

 ścią w wielkich miastach zdobywać. Na placach gdzie się odbywają końskie 

 targi w miesiącach od Maja do Października, najbardziej zaś w lecie, przez pół 

 dnia można zebrać w gnoju końskim 60 do 70 gąsienic Gastrophilus equi. 

 Jeszcze więcej można dostać od właścicieli koni skłoniwszy ich do zbierania gą- 

 sienic w chwili wychodzenia przez odbyt; nie wszystkie bowiem gatunki Gastro- 

 philus wychodzą razem z kałem. Niektóre, jak G. p e c o r u m Fbr., rzadko 

 razem z kałem wychodzą, gąsienice G. h a e m o r r h o i d a 1 i s L. odchodzą o ka- 

 żdej porze dnia, lecz najrzadziej przy oddawaniu kału. 



Zebrane gąsienice gzów należy umieścić w blaszanej puszce z trochą ziemi, 

 gąsienice zaś rodzaju Gastrophilus, jako łatwiej się zsychające, powinny 

 być złożone na zwilżonej bibule. W celu dalszego hodowania wszystkie larwy 

 należy umieścić w szklanym słoju lub w pudełku przykrytem siatką drucianą; 

 na dnie tych naczyń winna się znajdować rozmaicie gruba warstwa ziemi 3 cale 

 dla gąsienic Gastrophilus, a znacznie mniej dla innych gzów. Ziemię na- 

 leży od czasu do czasu skrapiać, ażeby nigdy zupełnie nie wyschła, dobrze jest 

 nawet posiać na niej drobne roślinki. 



Dokładne zapisywanie czasu przemiany każdej gąsienicy na poczwarkę bar- 

 dzo jest pożyteczne. Jeżeli z pewnych poczwarek owady nie wylęgają się we 

 właściwym czasie, należy owad uwolnić z powłoki przez otworzenie pokrywki 

 poczwarkowej. W tym celu bierze się poczwarkę między dwa palce i trochę 

 z boku pociska, skutkiem czego pokrywka odchyla się, poczem należy chuchnąć 

 na poczwarkę, a jeżeli jej pęcherz czołowy nie rozszerza się, tedy trzeba ostro- 

 żnie ściągnąć powłokę poczwarkową od potylicy ku przodowi. 



Ażeby świeżo wyklute muchy najlepiój rozwinęły swe skrzydła, sadza się 

 je na poduszce, przykrywa dzwonem szklanym i ścieśnia powietrze przez obcią- 

 żenie dzwonu. W ten sposób w wielu razach zapobiega się niekształtnościom. 



