— 400 - 



Na wzmianko wanem powyżej małem wzgórzu grzebano ciała niepalone, 

 av różnych kierunkach, tuż przy sobie lub nawet jedno na drugiem. Były to gro- 

 by mężczyzn i kobiet nierozdzielone ani odznaczone niczem, tak na powierzchni 

 ziemi, jak w jej wnętrzu. Być może, iż pierwotnie znajdowały się jakie głazy 

 ułożone na zewnątrz, lecz uprzątnięte zostały przy wznoszeniu licznych pobliskich 

 budowli. Tradycyja cmentarzyska w nowszych czasach nie istniała już zupełnie 

 i dopiero przed paru laty odkrył go garncarz gdy kopiąc dół na piec garncarski, 

 znalazł kilka przedmiotów, które odniesione do dworu, zwróciły na siebie uwagę 

 światłych jego mieszkańców. Ludzie, których szkielety w znacznój liczbie wy- 

 kopałem, grzebani byli av głębokości od pół do jednego metra, w postaci leżącej, 

 poziomo, posiadali wzrost zwykły, dzisiejszy, od stóp o do 6. Czaszki mieli 

 w większej liczbie długogłowe, jak te trzy D-rowi D u d r e w i c z o w i prze- 

 słane, których rysunek do jego opisu jest dołączony. Winienem jednak nadmie- 

 nić, że wiele czaszek do krótkogłowych należało. Dochowane przy niektórych 

 włosy (co się w starszych nawet a suchych grobach i przy ozdobach metalowych 

 zdarza) miały kolor orzechowy a niektóre ciemno-rudawy. Co do budowy tych 

 włosów, to nie robiliśmy mikroskopowych porównań z włosami dzisiejszych Ło- 

 tyszów zamieszkujących okolicę Maryj enhausu, ani z włosami pobliskich Sło- 

 wian pskowskich. "Wogóle jednak barwa tych starych Włosów jest ciemniejsza, 

 niż ją lud miejscowy dzisiejszy posiada. 



"Wogóle kilkaset przedmiotów bronzowych które na maryjenhauskiem cmen- 

 tarzysku znalazłem lub otrzymałem z dawniejszych tu wykopalisk, podzielić mo- 

 żna na brausolety, pierścienie, łańcuszki, naszyjniki, brzękadła, wisiadła, 

 sprzączki i guzy. Z przedmiotów żelaznych znalazły się włócznie, siekiery, no- 

 że i sprzączki. Są i muszle noszone sznurami na szyi, szczątki odzieży wełnia- 

 nej, garnuszek gliniany płaski z ozdobami, mnóstwo drucików spiralnych małe- 

 go rozmiaru i paciorków czyli perełek szklanych różnej wielkości i barwy. 



Bransolety są niektóre szerokie, każda w inny ozdabiana deseń, w rodzaju 

 przedstawionych w dołączonym drzeworycie (Nr 1 i 2), tych było najwięcej. In- 

 ne składają się ze splotów drucianych, a inne z obręczy przeciętej, wąskiej 

 a grubej, zewnątrz ozdabianej, głowami zwierząt u jednego egzemplarza za- 

 kończonej. 



Pierścienie jedne są ze spłaszczonych, spiralnie zwiniętych drutów, inne 

 nakształt płaskich sygnetów z wyobrażeniem ptaka, zdaje się pawia (Nr 8), 

 trzeciego wreszcie typu z szeroką, ozdobami nacinanemi i wypukłemi okrytą tar- 

 czą, do palca przystającą (Nr 9). Te ostatnie, zdaje się, że miały jakieś prze- 

 znaczenie specyjalne, może przy szyciu lub innych pracach używane. Bardzo 

 szczególny jest pierścień węzłowy (Nr 5). Zawieszoną ma podwójną, kwadra- 

 tową blaszkę, w której w trzech dziurkach uwieszone były trzy wisiadelka. Na 

 pierścień ten została później Avłożona zepsuta sprzączka bez trzpienia, zapewne 

 do tegoż nieboszczyka należąca 1 ). 



1) Konstanty Tyszkiewicz podaje w dziele „O kurhanach'' rysunek blaszki czworo- 

 bocznej jako ozdoby, wykopanej w Karpiłówce na Litwie (tablica VI, Nr 3). 



