— 405 — 



rozwinięte: szwy mało zazębione, szczególniej strzałkowy i wieńcowy, kości 

 cieńsze aniżeli w czaszce poprzedzającej, stąd wnosimy, że czaszka ta należała 

 do kobiety w wieku dojrzałym, lecz nie zgrzybiałym. Z pozostałych części kształt 

 czaszki dosyć dokładnie poznać się daje, jest ona bardzo długą, nadmiernie dhujo- 

 gloioą, co stwierdza w zupełności i jej wskaźnik szerokości = 66,66. 



Patrząc z góry (n. v e r t i c a 1 i s) (tabl. XV, lig. 2), uderza odrazu nad- 

 zwyczajna długość przy małej szerokości, kształt jej eliptyczny, nieco ku tyłowi 

 rozszerzony, guzy ciemieniowe średnio widoczne, szew wieńcowy i strzałkowy 

 wyraźne; szew czołowy skostniały zupełnie. Zazębienia szwów, szczególniej 

 strzałkowego nieznaczne, podług skali B r o c a Nr 2. Z boku (u. 1 a t e r a 1 i s) 

 nadnosie małe, czoło dosyć wąskie i niskie, niezbyt ku tyłowi pochylone, guzy 

 czołowe średniej wielkości. Sklepienie czaszki nieco płaskie, w połowie szwu 

 strzałkowego ku potylicy się pochyła. Łuska kości potylicznej mocno wygięta, 

 zajmuje znaczną część tyłu głowy. Z przodu (n. f r o n t a 1 i s) czoło wąskie, 

 niskie, łuki brwiowe mało wystające, nadnosie miernie rozwinięte. Z tylu 

 (n. occipitalis) kontur czaszki dzwonowaty, wierzch przy szwach nieco 

 stożkowaty, boki prawie pionowo schodzą na dół. Szew potyliczny składa się 

 z drobnych zazębień bez wstawek kostnych, tak pospolitych we wszystkich 

 czaszkach starożytnych. Guz potyliczny (i n i o n, p r o t u b e r a n t i a occi- 

 pitalis e x t e r n a) płaski, mały. a linije półkuliste mało wydatne. 



Niektóre wymiary tej czaszki są: 



Największa długość 192 mm. 



Średnica czołowa minimum 92 „ 



„ „ maximum 104 ,, 



Największa szerokość '. . 128 ,, 



Wskaźnik szerokości 66,66 



Łuk podłużny cały 364 mm. 



Część czołowa 130 „ 



„ ciemieniowa 127 ,, 



„ potyliczna 107 ,, 



Obwód poziomy 513 ,, 



Odległość pomiędzy oczodołami ... 25 ,, 



Lecz najciekawszą z tych wszystkich czaszek jest czaszka fcrepanowatia. 

 oznaczona na tablicy XV, lig. 3a, 3b, 3c. Jest ona zupełnie podobną z budowy, 

 kształtu i pomiarów do czaszki naprzód opisanej (lig. 1). Przy powierzcho- 

 wnem jej obejrzeniu uderza nas odrazu otwór okrągły z nieco wystającemi zao- 

 krąglonemi brzegami zagojonej kości, w lewej połowie potylicy. Otwór ten jest 

 otworem zrobionym za życia, a do tego otworem zagojonym zupełnie. Gdyby 

 on powstał wskutek bardzo mocnego uderzenia ciałem okrągłem twardem, mu- 

 siałoby nastąpić bezwarunkowo wtłoczenie odłamków kości do mózgu i śmierć 

 niechybna, a zabliźnienie masą kostną brzegu rany kości nie miałoby miejsca. 

 Czaszka ta, mocno uszkodzona (brakuje w niej kości twarzowych, części czoło- 

 wej nadoczodołowój lewej, oraz niektórych części podstawy) jest podobnie jak 

 i wyżej opisane długogłową, wskaźnik bowiem jej szerokości wynosi 73,10. Naj- 



