— 434 — 



swobodnie wisić, nie opierając się ani o ścianę, ani o metalową oprawę narzędzia. 

 Skoro barometr zostanie podniesiony, rtęć w nim zawarta zaraz podniesie się do 

 góry w ramieniu zamkniętem, lecz nie dosięgnie samego wierzchołka rurki. Wy- 

 sokość słupka rtęci od jej poziomu w dolnem ramieniu aż do poziomu w górnem, 

 jest miarą ciśnienia powietrza, którą na skali w liczbach można odczytać. Cza- 

 sem barometry są przytwierdzone do trójnoga dającego się składać i dowolnie 

 rozszerzać. Jeżeli trójnóg postawimy na ziemi, barometr sam przyjmie po chwili 

 pionowe położenie, lecz znowu z wielką łatwością może z niego być wyprowadzo- 

 ny, gdy w czasie spostrzeżenia wypadnie przesuwać nonijusz, lub tylko dotknąć 

 się- termometru. Z powodu tej wielkiej ruchliwości jaką mają barometry na trój- 

 nogu wiszące, lepiej trzymać się na stacyjach meteorologicznych sposobu umie- 

 szczania ich na ścianie. 



Barometr może znajdować sie w pokoju mieszkalnym, tylko nie blisko pie- 

 ca ogrzewanego w zimie, albo okna, od którego promienie słoneczne padałyby 

 wprost na barometr. W tych bowiem przypadkach nie może mieć jednakowej 

 temperatury, a zatem bardzo łatwo może się zdarzyć, że inną temperaturę poka- 

 zuje termometr do barometru przytwierdzony, a inną znowu ma rtęć wrurce jego 

 zamknięta; okoliczność ta mogłaby spowodować znaczną niedokładność w szere- 

 gu spostrzeżeń. Najstosowniej umieścić barometr w tym pokoju, przy którego 

 oknie znajduje się budka z termometrami i to na ścianie najwidniejszej, żeby ła- 

 two było odczytywać podziały na jego skali. Dla lepszego oświetlenia części 

 rtęci dobrze na ścianie, tuż za barometrem umieścić kawałek białego papieru, 

 albo małe lusterko, dające się kierować ku światłu. 



11. Odczytywanie barometru. Przed odczytaniem barometru należy wprzód 

 zanotować temperaturę na jego termometrze, gdyż za zbliżeniem się obserwato- 

 ra może ona uledz zmianie. Dla zniesienia możebnego przylegania rtęci do ścian 

 szklanej rurki dobrze jest potrącić zwolna ręką oprawę baromotru i wywołać 

 tym sposobem małe wstrząśnienie rtęci, po jej zaś uspokojeniu się przystąpić do 

 odczytania barometru, które polega na zmierzeniu słupka rtęci, znajdującej się 

 pomiędzy poziomem otwartego i zamkniętego ramienia. Przypuśćmy, że mamy 

 przed sobą barometr naczyńkowy, w którym jest tylko jednoramienna rurka, bę- 

 dąca przedłużeniem dość obszernego, dolnego końca, do którego powietrze ma 

 przystęp i wywiera ciśnienie na rtęć w nim umieszczoną. Pod tern ciśnieniem 

 musi rtęć ustępować i wznosić się w rurce szczelnie u wierzchu zatopionej i od 

 powietrza wolnej. Tak u dołu jak u góry tworzy się na powierzchni rtęci większa 

 lub mniejsza wypukłość, którą szczególniej u góry bez trudności zauważyć można, 

 gdyż jest podobna do małego półksiężyca, zwróconego brzegiem ku zatopionemu 

 końcowi rurki. Brak takiej wypukłości świadczy o wadliwości barometru, 

 w którym albo rtęć jest nieczysta, albo w górnej części rurki znajduje się po- 

 wietrze. 



Do metalowej, zwykle mosiężnej oprawy, w której znajduje się rurka baro- 

 metry czna, jest dodana skala z nonijuszem. W dzisiejszych czasach bywa urzą- 

 dzenie skali, oraz jej przytwierdzenie do barometru bardzo rozmaite; najczęściej 

 jest ona zrobiona na posrebrzanym pasku, który albo jest do brzegu oprawy przy- 

 lutowany, albo też daje się wzdłuż niego przesuwać. Nonijusz złączony jest 



