436 - 



tlzieliśmy. Po niedługim czasie nabiera obserwator zupełnej wprawy w nasta- 

 wianiu i odczytywaniu barometru. 



W innych znowu barometrach zamiast sztyfta na dolnym końcu skali bywa 

 umieszczona obrączka z brzegami poziomemi. Obejmuje ona barometry czną rur- 

 kę i daje się przesuwać do góry i na dół. Jeżeli zbliżymy brzegi tej obrączki 

 do pozornego zetknięcia z wypukłym wierzchołkiem rtęci przy dolnym końcu 

 rurki, mieć także będziemy ten punkt na skali, od którego należy mierzyć baro- 

 metryczne ciśnienie. Dla uniknięcia błędu potrzeba oko trzymać wprost rurki 

 i uważać na to, iżby przedni brzeg obrączki zupełnie był zakryty przez tylny, 

 z drugićj strony rurki położony; wierzchołek rtęci musi pozornie dotykać obu 

 brzegów. Po ustawieniu skali na dolnym końcu rurki potrzeba zwrócić się do 

 wierzchołka rtęci w górnem ramieniu, gdzie znajduje się nonijusz, z którym po- 

 dobnie postąpić należy, jak przy barometrach poprzednio opisanych. 



W dwuramiennych barometrach odbywa się ustawienie przezierników na 

 skali tak u dołu jak u góry w jednakowy sposób; sprowadzają się bowiem po- 

 ziome brzegi tych przezierników, albo zamiast nich nitki poziome, lub na krzyż 

 złożone, do pozornego zetknięcia z wierzchołkami rtęci, które z powodu równej 

 obszerności obu ramion mają także jednakową wypukłość. Przy odczytywaniu 

 atoli baczyć potrzeba na to, gdzie jest umieszczone zero podziału na skali. Je- 

 żeli znajduje się ono na śamym dole, wtedy odczyt zrobiony na krótszem ramie- 

 niu barometru odejmuje się od odczytu na ramieniu dłuższem; jeżeli znowu zero 

 podziału umieszczone jest pośrodku skali, wtedy odczyt dolny dodaje się do 

 górnego; w tym razie suma a w tamtym różnica z odczytów zapisuje się w dzien- 

 niczku jako wysokość ciśnienia powietrza przy tej temperaturze, którą wskazuje 

 termometr do barometru przytwierdzony. 



Kiedy odczyty barometru przy różnych temperaturach robione chcemy 

 sprowadzić do jednakowej temperatury, zwykle do temperatury 0° Celsyjusza, 

 wtedy z powodu rozszerzalności rtęci i skali mosiężnej pod wpływem ciepła, 

 a skurczenia się znowu obojga pod wpływem zimna, potrzeba do zanotowanych 

 wysokości barometrycznych dołączyć poprawkę, którą można obliczyć według 

 wzoru następującego: 



W Q =W t (1 — t. 0,0001627.5). 



W tym wzorze głoska W 0 oznacza wysokość ciśnienia powietrza, gdyby 

 termometr do barometru przytwierdzony wskazywał 0° O, zaś W t odczytaną wy- 

 sokość przy temperaturze t stopni Celsyjusza; liczba 0.00016275, prżez którą 

 należy pomnożyć ilość t, jest różnicą z współczynników rozszerzalności rtęci: 

 0.00018153 i mosiądzu: 0.00001878. Te współczynniki zostały przyjęte przez 

 główne obserwatoryjum fizyczne w Petersburgu do redukcyi spostrzeżeń baro- 

 metrycznych na stacyjach rosyjskich; takich też używa się w Warszawie stoso- 

 wnie do instrukcyi p. Wilda, dyrektora pomienionego obserwatoryjum. 



Z przytoczonego powyżój wzoru widzimy, że przy temperaturach wyższych 

 od 0° iloczyn t. 0.00016275 odejmuje się od i, przy temperaturach zaś ujem- 

 nych, czyli niższych od 0° tenże iloczyn dodaje się do 1. 



Jeżeli termometr na barometrze jest podzielony na stopnie Reaumura, to 

 należy je zamienić na stopnie Celsyjusza; co bez trudności uczynić można, gdyż 



