— 437 - 



do odczytanych stopni Reaumura dodać tylko należy czwartą część icli liczby, 

 czyli znaleźć stopnie Celsyjusza według wzoru: 



t° (Celsyjusza) — t° {Reaumura) -j- 1 / i t° (Reaumura). 



Nadmienić wypada, że sprowadzenie barometru do temperatury 0° usku- 

 tecznia się bardzo prędko przy pomocy tablic J ). 



12. Wiatrowshąz. Ti tego. co dotąd mówiliśmy, łatwo wyprowadzić wniosek, 

 że przy spostrzeżeniach meteorologicznych chodzi nietylko o uważanie i zanoto- 

 wanie zjawiska, ale także o wyrażenie go w pewnych liczbach. Tak temperatu- 

 ra, jak i ciśnienie powietrza nie przedstawiają dzisiaj żadnej pod tym względem 

 trudności; z wiatrem jednak rzecz ma się nieco odmiennie. Do mierzenia siły, 

 a raczój prędkości wiatru, oraz jego kierunku potrzeba anemometru (wiatromie- 

 rza), przyrządu dosyć złożonego i kosztownego, który niekażda stacyja meteo- 

 rologiczna posiadać może. W braku anemometru można tylko w przybliżeniu 

 oceniać siłę wiatru i uważać jego kierunek. Lecz i w tym razie nie można obejść 

 się'bez[odpowiedniego przyrządu, a mianowicie wiatrowskazu (anemoskopu), które- 

 go główną częścią jest chorągiewka umieszczona na wzniesionem miejscu. Cho- 

 rągiewka może mieć kształt dowolny, lecz dla większćj trwałości musi być wy 

 robiona z metalowej blachy i osadzona na górnym końcu mocnej, pionowej pod- 

 pory, za którą służyć może drewniana żerdź, albo jeszcze lepiej pręt żelazny. 

 Osadzenie chorągiewki powinno być tak uskutecznione, żeby mogła obracać się 

 z wszelką łatwością za kierunkiem wiatru; musi ona też być z obu stron swojego 

 punktu podparcia zrównoważona, w przeciwnym razie przechylać się będzie 

 w tę stronę, gdzie ma większy ciężar. 



Gdzie położenie stacyi na to pozwala, tam można chorągiewkę ustawić na- 

 przeciwko okna obserwatora, na miejscu otwartem i wolnem od wysokich przed- 

 miotów w pobliżu; gdzie zaś takiego miejsca niema, tam potrzeba ją wyprowa- 

 dzić nad dach domu, bacząc wszakże na to, żeby kominy lub inne jakie przed- 

 mioty nie tamowały jej swobodnego ruchu. 



Jeżeli tylko sama chorągiewka ma się obracać, a jćj pionowa podpora ma 

 zostawać w spoczynku, wtedy połączenie obudwu jest bardzo proste, gdyż dosyć 

 z boku podpory umieścić dwa metalowe uszka, sztywne i poziome; z tych jedno 

 u samego wierzchu podpory musi być nawskroś przedziurawione i wewnątrz 

 okrągło wytoczone, a drugie znacznie niżej od tamtego położone winno mieć za- 

 głębienie wytoczone w kształcie małego ostrokręgu, zwróconego podstawą ku 

 wierzchołkowi podpory. Sama zaś chorągiewka musi mieć w środku ciężkości 

 przytwierdzone wrzeciono, czyli pręt żelazny, okrągły, z końcem u dołu w ostro- 

 krąg przechodzącym. Rozmiary jednego i drugiego ze wspomnionych ostrokrę- 

 gów muszą być tak utrafione, żeby wrzeciono wstawione w metalowe uszka pod- 

 pory mogło się obracać swobodnie, niepodlegając mocnemu tarciu. Dla osłonię- 

 cia ostrokręgowego zagłębienia w dolnem uszku podpory od gromadzenia się 

 wody deszczowśj lub śniegu dobrze jest na wrzecionie chorągiewki przytwierdzić 



') Wydawnictwo ,, Pamiętnika fizyjograficznego" nie omieszka wydać zbioru wszystkich meteo- 

 rologicznych tablic, jeżeli tylko okaże się tego potrzebą. 



