— 444 — 



1-s za i 9 -ta po południu. Zjawiska powietrzne, jak deszcz, śnieg i grad i t. d., 

 notują się w dzienniczku obserwacyjnym w uwagach, przyczem czyni się wzmian- 

 kę, kiedy się zaczęły i kiedy skończyły. 



Nadmienić tu niezawadzi, że obserwator powinien znać czas swojej stacyi 

 i wiedzieć, czy zegar jego wskazuje ten czas dokładnie. W braku innych środ- 

 ków wystarczy do tego celu zegar słoneczny (kompas), ale chcąc z niego mieć 

 użytek, potrzeba nie zapominać o dołączeniu różnicy, jaka w dniu spostrzeżenia 

 zachodzi pomiędzy czasem przez kompas wskazanym a czasem średnim zwyczaj- 

 nych zegarów. 



Przy zapisywaniu spostrzeżeń w dzienniczku, należy trzymać się pewne- 

 go porządku. Jakoż najpierw zapisuje się stan termometru suchego i zwilżonego; 

 następnie higrometr i termograf; potem termometr na barometrze i sam barometr; 

 dalej kierunek i siłę wiatru, nakoniec stopień zachmurzenia i kierunek chmur, 

 oraz w uwagach deszcz, śnieg, jeżeli w czasie spostrzeżeń padały. 



Odnośne liczby i głoski należy notować wyraźnie i czytelnie ołówkiem, 

 albo atramentem, ale odrazu w dzienniczku a nie na kartkach, które mogą być 

 z łatwością uronione. Po niedługim przeciągu czasu nabiera obserwator ta- 

 kiśj wprawy w tych nietrudnych, chociaż na pozór długich zajęciach, że do za- 

 notowania wszystkich przytoczonych spostrzeżeń zaledwie paru minut potrzebo- 

 wać będzie; najdłużej może zatrzymać go ocenienie siły wiatru, gdyż tu w rze- 

 czy samej potrzeba nieco dłużej zwrócić uwagę na wzmaganie się i słabnięcie 

 wiatru, a potem zapisać w przybliżeniu ocenioną średnią siłę obojga. 



18. Dzienniczek obserwacyjny. Kształt i wielkość jego jest dowolna. Gdzie 

 nie chodzi o oszczędność papieru, tam bardzo dogodnemi dzienniczkami są ksią- 

 żeczki mające kształt malej ósemki; jedne stronę obraca się na zapisywanie 

 liczb i głosek, a drugą na uwagi; każda kartka służy do zanotowania spostrze- 

 żeń w ciągu jednego dnia zrobionych. Można też jedne osobną książeczkę po- 

 mienione go kształtu przeznaczyć na każdy miesiąc, albo na dwa lub trzy; nie 

 należy jednak przerywać miesiąca w jednej książeczce i przenosić go do drugiej. 



Przy przestrzeganiu oszczędności papieru można w takichże książeczkach 

 notować na górnej połowie stronicy liczby i głoski, a na dolnej uwagi; w taki 

 sposób książeczka tych samych co poprzednia rozmiarów, wystarczy na dwa ra- 

 zy dłuższy czas. 



Dzienniczki kształtu arkuszowego mogą wprawdzie na jednej stronicy lub 

 dwu przyległych objąć spostrzeżenia z całego miesiąca, ale są z tego względu 

 niedogodne, że je trudno w ręku trzymać, a oprócz tego ulegają pod koniec mie- 

 siąca znacznemu zabrudzeniu. 



Oprócz samych spostrzeżeń notuje się w dzienniczku, osobliwie przy roz- 

 poczynaniu roboty na stacyi meteorologicznej, w treściwych uwagach krótką 

 wiadomość o narzędziach mających się używać; a mianowicie wymienia się od 

 jakiego mechanika one pochodzą, czy były i gdzie sprawdzane. W razie uszko- 

 dzenia narzędzia i zastąpienia go przez inne, także potrzeba uczynić wzmiankę. 

 Jeżeli termometry lub barometry wymagają jakich poprawek, należy je tylko 

 na początku dzienniczka przytoczyć, ale nie dołączać ich do bezpośrednich od- 



