VII 



waarbij dadelijk bleek, dat de volwassen Dajphnia veel minder gevoelig 

 voor radiumstralen is dan de pas geborenen; zelfs 18 uur bestraling 

 werd somtijds verdragen, zonder dat de dieren te gronde gingen. Bleven 

 de dieren na deze langdurige bestraling in leven, dan zag men hen 

 somtijds later bij de schaalwisseling, welke met abnormale chitinevor- 

 ming gepaard ging (dus een beschadiging van het ektoderm) bezwijken. 

 Doch steeds, ook wanneer het dier zelf volkomen gezond bleef, was 

 het voor den verderen duur van het leven steriel geworden. Duurt de 

 bestraling slechts enkele uren (kapsel A) en zijn er nog geen dooier- 

 rijke eieren in den eierstok te zien, dan bestaat er geen gevaar voor 

 het voortbrengingsvermogen. De eieren, welke later in den broedzak 

 overgaan, ontwikkelen zich normaal en de jongen, die zich uit deze 

 eieren ontwikkelen, worden later zelf op normale wijze geslachtsrijp. 



Zoodra echter de hestraling geschiedt^ terwijl in den eierstok dooier- 

 rijke eieren liggen^ of de eieren pas in de broedruimte zijyi overge- 

 gaan^ is somtijds een hestraling van 95 min. op kapsel A, van enkele 

 minuten op kapsel B reeds voldoende de 07itwikkeling der eieren een 

 ahnormalen weg te doen inslaan^ zoodat ze reeds in het blastulatijd- 

 perk te gronde gaan en in het lichaam der moeder worden geresor- 

 beerd. De gevoeligheid is individueel verschillend, zonder dat dit met 

 den leeftijd der geslachtsrijpe wijfjes schijnt samen te hangen. Terwijl 

 de eieren, die pas in den broedzak zijn overgegaan, even gevoelig of 

 gevoeliger zijn dan onmiddellijk vóór het verlaten van den eierstok, 

 ziet men, dat tijdens de ontwikkeling de weerstand der embryonen toe- 

 neemt. Zelfs na 3 uur bestraling in het gastrula-stadium op kapsel A 

 heeft ontwikkeling tot voldragen jongen plaats gehad. Toch bleek het 

 broedsel in dit geval niet onbeschadigd te zijn, want één dezer jongen — 

 en wel de eenige, die geslachtsrijp werd — gaf een nakomelingschap 

 met afwijkingen in den morphologischen bouw, welke in de controle- 

 culturen niet voorkwamen. De kiemcellen dezer gastrulae moeten dus 

 reeds onder de bestraling geleden hebben. 



Meer weerstand bieden de bijna voldragen jongen; ze kunnen 20 uur 

 bestraling verdragen op kapsel A^ zonder dat hun latere vruchtbaarheid 

 behoeft te lijden. Verlaten deze jongen echter de broedruimte reeds 

 tijdens de bestraling, dan gaan ze allen zonder uitzondering te gronde ; 

 een paar uur is reeds voldoende om ze te dooden. In den moederlijken 

 broedzak worden ze vermoedelijk door de chitineschaal der moeder en 

 door de vloeistof, waarin ze zweven, beschermd; een bescherming, die 

 echter voor de jongere embryonen, welke zooveel gevoeliger voor de 

 radiumstralen zijn, niet voldoende is. 



Bij een zelfde broedsel ziet men dikwijls individueele verschillen wat 

 de gevoeligheid betreft. Het ei, dat den schadelijken invloed der be- 

 straling weerstand biedt, ontwikkelt zich dikwijls tot een volkomen 

 normaal dier, dat zelf weer vruchtbaar wordt en volstrekt niet verraadt 

 aan welke gevaren het tijdens of vóór de embryonale ontwikkeling was 

 blootgesteld. Het is de moeite waard op dezen ongelijken weerstand 

 van eieren in één broedsel de aandacht te vestigen, omdat bij deze 

 parthenogenëtische Daphnia's een reductiedeeling der chromosomen, 

 welke voor een ongelijke verdeeling van vaderlijke en moederlijke 

 genen" verantwoordelijk zou kunnen zijn, niet voorkomt. Een over- 

 eenkomstig onderscheid, wat de reactie der eieren op schadelijke in- 

 vloeden betreft, heb ik vroeger bij de behandeling der Daphnia's met 

 phenylurethaan gevonden. 



