CLXXX 



In 1873 maakte Haeckel op een verschijnsel opmerkzaam, waarbij 

 hij bij een Cyttarocylis vond, dat in het protoplasma een groot aantal 

 bolletjes ontstonden, alle voorzien van een centraal liggenden kern 

 (Jen. Zeitschr. , Bd. 7). Later werden deze celletjes aan parasieten 

 toegeschreven. Echter vonden Merkle (Wiss. Meeresunt., Abt. Kiel, 

 N. F., Bd. 11, 1909) en Laackmann (Wiss. Meeresunt., Abt. Kiel, Bd. 

 10, 1906) dat bij Tmtinnopsis-^ooYt^n ,, microsporen" werden gevormd, 

 hoewel niet nauwkeurig kon worden nagegaan, op welke wijze. Dit 

 gelukte mij nu aan materiaal van T. fimhriata Meunier, uit de Zui- 

 derzee, dat gefixeerd was in een 5% opl. vau trichloor-azijnzuur in 

 zeewater. Het werd na 2 uur overgebracht in 70% alcohol. Nadat 

 het met 50% alcohol goed was uitgewasschen, en het daarin was ge- 

 laten, werd er voor 1/5 volume Ehrlich's haematoxyline bijgedroppeld, 

 en werd het aangezuurd met een paar droppels ijsazijn. Vervolgens 

 stond het een nacht over, werd met 50% alc. goed afgespoeld en, 

 nadat er een paar droppels ammonia liq. bijgedaan waren, naar cana- 

 dabalsem opgevoerd. De aldus behandelde planktonten laten een zeer 

 fraaie kerndifferentiatie zien. Er werd nu het volgende gevonden. Bij 

 deze Tintinnopsis-soort deelen de beide micronuclei zich ieder in tweeën, 

 zoodat er 4 ontstaan. Van deze worden op de beurt een drietal naar 

 het aborale deel van het lichaam gevoerd, omringen zich daar met 

 protoplasma, en worden dan uitgestoten op die wijze, dat het overige 

 protoplasma zich er omheen hoe langer hoe meer terugtrekt. Is er 

 maar één micronucleus meer over, dan deelt die zich nog eenige malen, 

 waarbij ook hier de deelproducten worden uitgestoten, tot ten slotte 

 geen micronucleus meer te vinden is. De beide macronuclei gaan met 

 de pro toplasm a-rest te gronde. Volgens Laackmann zwemmen de 

 microsporen daarna uit ; ik kon dit niet nagaan ; ook hun verder lot 

 bleef voor mij verborgen, alleen vond ik bij vele normale individuen 

 microsporen, klaarblijkelijk van elders afkomstig, in het huisje. Wij 

 zien dus, hoe bij Tinthinopsis de micronuclei, omgeven door proto- 

 plasma, worden uitgestoten als microsporen. Iets dergelijks heeft ook 

 bij de in de Noordzee veelvuldig voorkomende, Cyttarocylis Ehren- 

 hergii plaats. Hier vereenigen zich de beide micronuclei, komen in 

 het midden van de cel te liggen, en omgeven zich, nu als enkele kern, 

 met donkerder kleurbaar protoplasma, dat een grooten bol op het 

 eind gaat vormen. Nu treden in den kern een groot aantal deelingen 

 op, die zich ook over het protoplasma van de bol uitstrekken ; de kleine 

 bolletjes worden successievelijk door het dier uitgestooten, totdat geen 

 micronucleus meer over is, en het overige protoplasma, dat nog steeds 

 zich beweegt, met de beide macronuclei te gronde gaat. Het geheel 

 geeft levendig den indruk van een micronucleus, die op de cel aan 't 

 parasiteeren slaat. Haeckels interpretatie van het verschijnsel is echter 

 geheel te bevestigen. Waarschijnlijk is het bij Cyttarocylis gevonden 

 verschijnsel van dat bij Tintinnopsis af te leiden. Omtrent het eigen- 

 lijke wezen der microspore nvorming bij Tintinnodea tast men echter 

 nog geheel in het duister. 



Eindelijk zij nog iets medegedeeld over het ontstaan der micronulei. 

 Bij de deeling, waarvoor de beide macronuclei eerst te samen smelten, 

 leggen de micronuclei zich aan beide uiteinden der macronuclei en 

 zinken daar in het lichaam der macronuclei in. Na de deeling bezitten de 

 individuen één macronucleus, de micronuclei zijn geheel verdwenen. Na 

 eenige Q tijd deelt zich de macronucleus, en daarna wordt bij ieder 



