I 



40 F. J. Ruprecht. * 



cumscripsit Linnaeus ; a. 1771 addidit verba «galea mucrone elongato, ut in A. uncinato«. 

 Inter figuras Clusianas igitur A. judenbergense prae ceteris conveniret; haud A. Störkea- 

 num, qiiod cel. Fries jam ab a. 1828 pro A. Cammaro Limiaeano declaravit, licet planta 

 in Suecia merid. antiquitus Iiortensis et elferata, in herb. norm, exhibita fcre erostrata et 

 tantum sub A. Napello in scriptis Linnaei citata fuerit. Hinc solum respiciendum A. Cam- 

 marum Jacq. (aust. V, 1778) tab. 424, omnino proximum nisi idem cum A. Cammaro ju- 

 denbergensi Rchb. illust. Acon. ; inter caucasica mihi cognita nullum adest congruens cum 

 icone Jacquini, quae galeam repraesentat 1 3 lin. saltem longam sacculo sat angusto, inferne 

 minus cxciso, 8 lin. alto (i. e. a concavitate maxima ad apicem usque), rostrum multo bre- 

 vius quam in caucasico ; liujus formae grandiflorae praecipue differunt galea ampliori, 

 margine inferiori magis excisa i. e. concaviori, et rostro longiori. Hic character quoque in 

 ceteris formis caucasicis adeo essentialis est, ut variationes formae galeae tantum in direc- 

 tionem extremam abeant et oppositam formis ceterum proximis europaeis, etiam A. nasuto 

 latifolio grandifloro Rchb. ill. t. 10 et imo : parvifloro (Rchb. ill. tab. 9 fig. 2), ab A. na- 

 suto genuino specie removendis (A. saxonico m.) non solum characteribus dictis, sed etiam 

 colore floris pallide violaceo et ovariis saepissime 5. 



Plantam caucasicam speciem sui juris esse, primus intellexisse videtur b. Fischer, qui 

 specimina e m. Beschtau, loco classico Biebersteinii , sub novo nomine «A. nasutum» ad 

 Reichenbach et Decandolle misit. His fultus Seringe in monogr. Acon. 1823 p. 141 novum 

 A. gibbosum constituit et partes floris fig. 14, 15 illustravit atque in Prodromo Decandollei 

 juxta A. variegatum posuit; pro «A. nasutum Fisch.» in schedula male legit «A. hirsutum», 

 quod omnino glaberrimum fuit: inde mutatio nominis iterata et supeiHua. Prius enim cel. 

 Reichenbach (Flora 1819) A. nasutum Fischer in literaturam botanicam attulit et in illust. 

 tab. 9 fig. 1 apprime pinxit, excepto colore floris pallide lilacino, qualem in plantis vivis 

 caucasicis sub itinere meo haud unquam vidi, sed saturate coeruleum, ut jam M. Bieber- 

 stein monuit, raro pallide coerulescentem. Dimensiones florum apud Rchb. tab. 9 fig. 1 

 exacte easdcm esse cum illis plantae herb. Biebersteinii , testari possum ; galea 8 — 9 lin. 

 longa, 5 — 6 lin. alta (ad sacculum), 6 lin. lata (a pedicello ad apicem rostri); flores non- 

 nuUi serins resupinati videntur et rostrum in flore evoluto rectum, ut in fig. a tab. 9 Rchb. 

 Excludenda est figura floris A. nasuti apud Rchb. Icones Fl. Germ. 1840 tab. 75; haec ad 

 plantam saxonicani spectat, mihi specie diversam, ut supra dixi; hanc cum aliis formis sub 

 communi titulo A. Cammari Jacq. ibidem theoretice junxit cel. Reichenbach, ita ut hoc 

 etiam A. Cammarum Linnaei ex parte sit ; omnes vero formae vel subspecies istae in Cau- 

 caso desunt. Koch (FI. Deutsch. 1833) omne A. Cammarum Rchb. cum A. nasuto ad A. 

 variegatum L. duxit; cel. Reichenbach, qui plura vidit, quam alius quis et exacte obser- 

 vavit, transitus nullos concedit. Hinc factum est, ut genuinum A. nasutum, planta cauca- 

 sica, false pro A. variegato L. in Fl. Rossica Ledebourii, neglectis omnibus operibus Rei- 

 chenbachii, interpretatum sit; haec species verissima Linnaei et Clusii, exacte depicta apud 

 Reichenbach illust. t. 34 et Icon. Fl. Germ. fig. 4682 mihi in Caucaso nuUibi adparuit; 



