Additamenium in mens, micr. 



356 



Du])lici jam via in parallaxin inquiri potest, tam ex distantiis, quam ex 

 angulis. Mensurae vero inter stellam alteram splendidissimam primi or- 

 dinis et alteram tenuissimam sunt omnium difficillimae, maximamque animi 

 et organi, ut bene perficiantur, sibi poscunt intentionem. Inter ipsam jam 

 operationem majorem esse fidem habendam distantiis quam directionibus 

 persuasum erat, tum eo, quod illae eodem die iteratae melius inter se 

 convenirent, tum quod verebar, ne anguli erroribus exiguis constan- 

 tibus essent obnoxii , quos in stellis magnitudinum valde diversarum ideo- 

 que observatu difficillimarum committi pro directionis erga circulum ver- 

 ticalem situ, jam ex stellis duplicibus vicinioribus cognitum erat. Vide 

 quae hac de re attuli p. GLI Introductionis. Sed gravior etiam incertitude 

 inest in directionibus observatis ex methodo , qua situm filorum motui 

 diurne respendentem ~ T constitui , ex actione gravitatis in instrumen- 

 tum oriunda. Inquisivi quidem p. XXV Introductionis in vim, quam 

 pondus partium instrumenti in situm circi-ili positionis exerceat. Quae 

 vero non est unica gravitatis actio , ubi locus Indicis pre motu diurno 

 non ex Stella ad lilum incedente, sed ex instrumente circa axem horarium 

 moto cognita sit. (P. XVIII). Gum enim T ex duabus tubi directionibus 

 determinetur, quibus Stella in utroque campi margine a filo secetur, ma- 

 nifestum est T affici ex actione ponderis in lineam opticam tubi, relatione 

 inter banc lineam et axem horarium in duobus illis directionibus non 

 prorsus constanti. Effectus hic eo major débet fieri, que major est an- 

 gulus horarius, que axis volvitur, ut Stella per campum transierit. Facile 

 hinc cencluditur correctionem hanc pro T adhibendam , quae Stella cul- 

 minante esse nulla débet, cum angulo horario et cum declinatione augeri, 

 et in a Lyrae mensuris aestivis atque hibernis, seu orientalibus et occi- 

 dentalibus, oppositi signi esse debere; sed quanta sit me fugit, cum sero 

 in hujus erroris naturam inciderim. In distantiis autem mensuratis tali- 

 bus dubiis locus est nuUus; atque omnes distantiae mensurae, in variis 



