22 



Mufoi Kircheriani 



minus apparere nec plane videri putabant i abiis 

 fcilicet , qui creati Junt in partibus inferiorihus , 

 continebat verd Uva fceptrum , quia in JiuifircL^ 

 corporis parte , ut volunt phyjici ^ princeps , cb' 

 fpiritale fuhjijiit eor . hadlenus Giraldus ; alii 

 tamen loco fceptri haftam dederunt , qucE pari- 

 ter imperium denotat , ficuti ctiam manus cu in- 

 dice ehito imperantis inftar.Dcxtra fuhnen pr:e- 

 fert , quod oHm in fubjedtos gigantes a fe devi- 

 (£tos intorihTe afferunt Poetae; fohum cburneu,v5c 

 aureum fuiffe a/Terit Paufanias in Eliacorum_j 

 primo, aureos itidem calceos , & PaHium variis 

 diflin(itum floribus , & animahum figuris , quod 

 ejus fimulacro abftuliffe in Siciha dicitur Dio- 

 nyfius Tyrannus,& tradidifte pro aureo Lincum, 

 iUud commodius inquiens,fore quovis tempore, 

 nempe hyeme cahdius , asftate vero muho le- 

 vius . Simukcrum quod numero i . & 2. cx mar- 

 Tiiore affabre exculptum producimus non qui- 

 dem fedentis fed ftantis Seminudus pariter eft, 

 dextraque fuhnen gerit, DupHci nomine hoc 

 "habitu expreftlis dicebatur, ideft Stator, & Fal~ 

 minator a fulmine vibrando, quod proprium 

 munus illiuscrat, fi Poetas credimus,uam fic de 

 illo Horatius 5. carminum . 



0 qui Res Hominumque Deumque 

 Mternis regis imperiis , ^fulmine terres, 

 Orpheus de fulminatore Jove hymnum com- 

 pofuit , & ob eandcm rarionem didus eft 

 Fuhuinum Princeps, & Fuhninans , ita Hora- 

 tius j 



Nec fulminantis magna lovis manus . 



Cur autem Stator didus fit, non ita certum 

 eft apud Audores D.Hieronymus Jovcm Stato- 

 rem ftare dixit, non quod ideo Statorem di^tam 

 putet , quia rcdus ftet , fed quia Jupiter tonans> 

 iit docuit Hcrmolaus Barbarus , fic finsatur iiij 

 antiquis fignis } Stator vero ftans tanquam ere- 

 (^lus ad feriendum . Docent alii Statorem illum 

 dici , a verbo^^Wtf, five Jijiendo , ideoque tem- 

 plum ilh Romulum confccraiTe, quodfuorum 

 fugam ftitiflet adverfus Sabinos male pugnan- 

 tium. IUumfic Liviusfinxit precantem hb. i. 

 At tu Pater Deum Hominuraque hinc faltem 

 arce hoftem , deme terrorem , Romanis,fugam- 

 que foedam fifte . Hic ego tibi templum Statori 

 Jovi , quod monumentum fit Pofteris tua prae- 

 fenti ope fervatam Urbem eflc voveo . Confir- 

 mat hanc appellationem M. Cicero in Oratione 

 didta priufquain in exihum iret his verbis : T'^- 

 que lupiter Stator , quem vcre hujus imperii Sta- 

 torem majores nojlri nominaverunt , cujus in tem- 

 plo hojiilem impetum Catilina repuli a muris , cu- 

 jus templum a Romulo , vi6iis Sabinis\y inpalatii 

 radice cum vi&oria eji collocatum , oro atque ob- 

 Jecro , ferre opem pariter Reipublica , cun&£que 

 (ivitati meifque ftrtunis , Divus etiam Augu- 



ftinus in 3. de Civit. Dei, a ftando fimiliter "de- 

 rivavit . Hic enim ( inquit ) Romulus de fuorum 

 virtute defperans lovem rogavit , ut Jiarent , at- 

 que ille hac occajione nomen Statoris invenit , 

 Seneca vero in 4. de Beneficiis , cur Stator ap- 

 pellaretur ahiorem caufam attuht : ita ihefcri- 

 bit. Non quemadmodum Hiftorici tradiderunt, 

 cxeoquod poft votum fufceptum acies Roma- 

 norum fugientium ftetit , Jed quod Jiant benefitio 

 ejus omnia , Stator eji ; At non eft hujus loci rc- 

 ferre quantas turbas Grammatici faciant circa./ 

 nomen Statoris . SufEcit meminifle Numifma- 

 tum Antonini Pii , Gordiani , ahorumque Vete- 

 rum, quorum eft imago nuda Jovis Statoris, 

 dextra haftam tenentis, finiftra fuhnen , cum 

 hac infcriptione lovi Statori . Noftrum autem 

 fimulacrum ftat quidem , fed pallio femitedum, 

 quod finiftra fuftmet , dextra fulmen ofteiitat > 

 & arte prxclare cxculptum . 



Ahud Jovis fimuiacrum , ex cere RCtum addi- 

 mus fub n.j.Tab.ejufde diverfo modo a fupcriori 

 efformatum . Jovcm enim , ficuti & coeteros 

 Deos, pro varia poteftatc ihis attributa variis 

 modis effingebant , & plerumque proarbitrio 

 Principum , Vatum , & Piclorum . Nudas , & 

 apertas illum habere partes corporis fuperiores 

 dicebant . ( ut hic apparet) quoniam confpicuum 

 c(fe in coeleftibus rebus exiftimabant , quas in- 

 telhs^entias munui vocabant , ut ahbi indicavi- 

 mus cum Giraldo, inferiores autem partes vela- 

 tas , & obtedas , quia minus apparere putabant 

 iis , qui creati funt in partibus inferioribus • 

 iEtatem hominis perfe(5tam non cfflorefcentem, 

 nec deficientem demonftrat , ut Phurnutus ait ; 

 Jovem eflingi folcre , unde & illi adultaut plu- 

 rimum facrificabant. Radiatam coronam habet> 

 quam Martianus hb. ij. dcNuptiis in Scnatu 

 Deorum iUi appinxtt , cum veftc candida , nifi 

 crederc quis veht , tah corona ftcllam iUam in- 

 dicari falutifera, qua? intcr errantes fecunda cft, 

 &Jupiter dicitur, utdocet Giraldus Syntag. 2. 

 Patcram dextra manu fuftinentem facrificantis 

 inftar eflinxerunt , ut fortafle facrificium indica- 

 rcnt, ab Jove in htore fa^lum , cum ex infula_* 

 Naxo contra Titones profciSus eft, in cujus ob- 

 latione Aquilam ad eum advolafle , aufpicium- 

 quefuifle Ladantius Firmianus fabulofe tradit . 

 Phihppus tamen Parieus relatus a Tomafino dc 

 Donariis cap.i. erudite obfervavitjpatcras apud 

 Gcntiles fuifle Divinitatis Symbohim , ideoquc 

 in veteribus nummis Deorum cffigies fculptas 

 videri dextera patcram geftantes . Qao facit il- 

 lud Phnii lia. 54. cap-8. Simulacrum boni even- 

 tus dextera pateram , finiftra fpicam & papaver 

 tenens . 



Siniftra fulmen ftringit , quiafulminator Ju- 

 piter didus eft a Latinis tefte Apuiejo . Apud 



