Clafsis Prima . 



13 



bent 5 vcl parum CKtcnfum , ut apparct in noftra 

 aenea quam hic exhibemus Tab, V. fub num. i . 

 IUa fortafle cfl: ex poculi gcncrc quod dicebatur 

 Capis tcflc Fefto, eo quod anfatum efTct, ut capi 

 pofTct; Capedincs ctiam & Capcdunculas audo- 

 rcs appcllant . Adcat Curiofus paginam 242. li- 

 bri dc Rcligione a Choul dcfcripti , & Mufaeum 

 Michaelis Angeli Caufa:i, qui hujufmodi pa- 

 tejlas dclincarunt . Ex hoc generc una cft in no- 

 ftro a nu. 2. indicata,Fici;ilem etiam aliam habc- 

 mus no diverfam ab ca,quam Petrus Bartolus in 

 libro fepulchrorum delincavit,eftque iHa qux in 

 Tabula V. fubnumero 5. indicatur, Manubrium 

 habct rotundum , & labra hinc inde reflcxa , 11-* 

 lam tamen ad carnes hbandas, & fupra ignem 

 imponcndas adhibiram fuiffe , non audco affir- 

 inarc, fed porius ad prunas coaccrvandas, vel 

 ad cvacuanda Vidimarum cxta , cum Arufpices 

 Abdomcn rimabantur ut auguria captarent , 



Hic notandum cft cum Ifidoro Vafi & inftru- 

 menta inSacris fuiffe Fi(5lilia, quod teftantur 

 vcrba Juvcnalis Sat. 6, vcrf 342. — — Qiiis 

 Sympuvium ridere Numa nigrumque catinum 

 Bt VAticanofragiles de monte patellas. 

 Vfus erat , 



Quje verbaufumfi(ailium in Sacris, quibus & 

 patcrjB & patelliB fcrvicbanr, aperte doccnt; Pa- 

 tcras quidcm potulcntis , patelL^e exculcntis fcr- 

 viebant, Patellalabrismuniebatur, qua:a Pa- 

 tera abfunt , ncgari tamcn non potcft fuccedcn- 

 tcm luxum etiam argcntca & aurca invcniffewta 

 Virgilius 



Psteris libamus ^ aura 

 Adhibebatur etiam Patera manubriata patella^ 

 inftar , nti vidctur apud choul in marmorc anti- 

 quopag. 242. Vas erat cum profunditatc ali- 

 qua , fed pro liquoribus fpargcndis . 



PriEter inftrumenta, quibus vinum adhibcba- 

 tur in Sacrificiis , alia plurima crant ad varios 

 corum ufus . Hla cnumcravit cruditiftimus Jaco- 

 busGutherus de vetcri furc Pontificio Urbis 

 Rom«E lib, 4. cap. 24. agcnsde varia Sacrarum 

 fupellcdliilc his verbis . Ali4 fupelleBilis fpecies 

 erant , Patera , patella , Anclabrium , Armillumy 

 Atanuvium , Calices , Prafericulum , Sub^les , 

 Capital-, Melluvium latumj Culticulay qua omnia 

 ii Peflo explicantur . Aquirainalc vcl Aquimani- 

 Jcj Lepifta, gcnus vafJsaquariij^^Guttus , Gur- 

 turnium , Vas vinarium , quo vinum dabant , 

 ut minutatimfuudcrent, & quo fumebant minu- 

 tatim , Simpuvium vcl Simpulum in Sacris re- 

 manfit , ut Capidense , Hydri^e , Cratercs , Can- 

 thari^Scyphi^Bri^oIIajVas Futilcquod crat lato 

 orc fundo angufto , quo utebantur in Sacris Ve- 

 ft^, quod ftarc non potcrat . Irnula feu Urnula 

 ab Hiernca fidlili . Cancphor^e diccbantur , qui- 

 bus facra rcpofita in capitibus fuftincbant. Men- 



fae, quse cum Aris confecrabantur , Domus nulla 

 crat paulo locupletior , in qua Sacrorum vafa 

 noncftcnt, quibusadrem divinam utercntur , 

 qu^e omnia antiquoopere , & fummo artificio fa- 

 (ftu ; quarccum aurcam fupellc^flilem Tiberius 

 interdiccret , qu;:e ad rem divinam parata crat , 

 edidoillam noiuit contincri, Hoc narrat Dio 

 lib. 57. Cctcra fupellex Sacrorum ad Pontifices 

 pertinct quorumfuerunt Acerr^, Dolabra vel 

 fecuris, Secefpita 5«jc. malleienim cultrique Po- 

 pas fucrunt & Vi(^imarii , ut Clunaculum , quo 

 carncs hoftiarum dividebant . Aiperforium quo 

 populusluftrabatur , Amula Vas luftrale , quo 

 aqua deportabatur ad luftrationem : Difci, in 

 quibus hoftiarum cxta rccipiebantur . Infula; 

 hoftiarium fupellectilis aliam partem confti- 

 tuunt , ut Tenfx , tympana &c. hadenus Guthe- 

 rius. Horum omuium cxplicationem afferrc 

 haud noftri Inftituti cft ; infuper ea omnia inve- 

 ftigarc fatis difficile eft . Lazarus Bayfius in cru- 

 dito,quem fcripfit tradtatu de VafcuUs pag.13 i. 

 cxhibct Urccoli miniftratorii formam ex anti- 

 quis marmoribus dcfumptam , & pag. 132. for- 

 mam Urcci, quo aqua in Acneum infundebatur. 

 Aliam formam Urceoli affert Cafalius cap. i 5, 

 dc antiquis Rom. Rir. , & /imilem cxhibet Scac- 

 chus . Alios & diverfos in lapidibus fepulchrali- 

 bus viderc cft, quos rccenfuit Boifardus , diccns 

 fuifte Pr^fericula . Ab ejus fententia removec 

 nos Feftus dum ait Prsefericulum vas jeneum ii- 

 ne anfa patcns fummum velut pelvis , quo in fa- 

 crificio Opis Confiv^ utebantur , quod penitus 

 contrariumcft Iconibus fupradidis ; Siquidem 

 vafa illa anfa pr^edita funt, & eorum fummitas 

 non patens , fed fatis ard:a . Igitur hxc omnia 

 ommittimus, nontamcn vasillud quod Guthe- 

 rius Fas futile appellavit . Ejufdem meminit 

 Scacchus pag.487. cap. 49. & antc illum Guilcl- 

 mus Choul in libro dc Rclig. Romana & Giral- 

 dus fyntag. 1 7. ubihiEc habct. Aqua in Sacris 

 adhibcturnam & expurgari adeuntes ad Sacra 

 folitos legimus , quod iilius afperftone non mo- 

 do corporeas fordes tolli fcd corporis caftimo- 

 niam pra^ftari opinarentur , ut tradit TuIIius 

 lib, I , de Icgibus . Hinc naturali quodam inftin- 

 ducdot^li, non nifi puros ad Deum accedere de- 

 berc , mundofque Numini fupplicarc , f^epius fc 

 aqua mundabant , antcquam templa adirent, 

 & Numina precarcntur . Dci^gyptiis & Gra:- 

 cis id teftatur Herodotus in Euterpe , de Roma- 

 nis TibuIIus eleg. i . lib. 2. his verfibus 

 Caji^a placent fuperis pura cum 'uefie venite 

 Mt manibus puris fumite fontis aquam . 

 Pcrfius Sat. 2. 



Hfc fantie ut Pafcas Tiberina ingurgite mergis 

 Mane caput bis terq\ noBem flumine purgau 

 Qiiod fi quis csde aiiqua poilutus fuiffct, 



bis 



