97 



Mufsei Kircheriani 



TabuLis infuper marmoreas multi exhibuerunr, 

 ut-Balduinus pag. 107. erutas e ruinis Romance 

 Urbis 5 in quibus vifuntur pueri calceos detra- 

 hcntcs cicnaturis , & nudis pedibus accumbcre 

 ipfi conviv;^ . Nec habent tibialia, quia antiqui 

 iis non utebantur, ut probant multi apudjulium 

 Nigronium cap. 2. num.9. & feq. & vetuIHHim.e 

 pi<5turcT5 qusL omnes exhibcnt andquos cruribus 

 nudis , qucE fola toga demilTa tegebantur . Patet 

 infuper in Columna Trajani, in qua non modo 

 gregarii miiites , fcdctiam ipfe Imperator , ac 

 principes Viri fine cruralibus vifuntur . Imo 

 multos Romanorum , & Grxcorum excalceatos 

 omnino inceflifTe notat idem Nigronius j Sic 

 etiam aliquando Ncro Imperator apud Sucto- 

 nium cap. 5 I. & Cato fenior fcmper . Philofo- 

 phus infignis Plato, tefte S.Hicronymo ad Matt. 

 I o. priEcepit duas corporis fummitatcs non elfe 

 velandas , nec affuefferi debere mollicici, caput, 

 & pedcs . Sic etiam Lycurgus & alii . Nequo 

 vero nuditas pcdum indecora erat , ubi erat in-> 

 ufu , quia mos erat non vitium , quod nulla legc 

 vetabatur . Morcm vero incedendi capite apcr- 

 to a Prifcis Gr^ecis ad Romanos tranfiffe Eufta- 

 thius Homeri interpres diflertim dixit, relatus 

 a Kirchmanno dc funeribus lib. 7. cap. i 6. fcd 

 de hoc ritu plura apud Juftum Lipfium dc Am- 

 phitheatro cap. 1 9. & feq. Brevis autem Toga 

 omnes funt induti , qux procul dubio T^oga coe- 

 natoria five convivalis illa eft , qua coenaturi fe 

 induere folebant Antiqui, atque etiam ii qui lu- 

 (Stus caufa atrati erant. De Coenatoriis Petro- 

 nius Arbitrcr . Cdenatortas repetimus-, & in pro- 

 ximam cellam duBifumus > in qua tres le6iifira~ 

 ti erant . & Martialis lib. i o. 



Pugnorum reus ebrieque nociis 

 Cosnatoria mittit advocato. 

 Albas fuiffe has veftes deducit Fulvius Urfinus 

 in Appcndice adTriclinium Ciacconii ex Ci- 

 cerone in Pifonem dicente : ^iiis unquam coena- 

 'uit atratus '<t ac propterea ( ait ) non lolum Ro- 

 manos diem feftum agentes albatos fuiffe 'u\j 

 coenis , fed etiam funebre convivium cele- 

 branfcs . 



Dcinde obfervatione digna cft mcnfa fepul- 

 chraiis , cui conviv^e accumbunt . Eft cnim in- 

 ftar Arcae feu feretri, & quidem arcuati, & map- 

 pa , ut ex plicis apparet , inftrata . In hunc irfo- 

 dum fuiffe conftru(5las menfas fcpulchralcs An- 

 tiquorum docet Jobus Lodulphus in hiftoria_/ 

 Aethiopica lib. 3. cap. 6. ubi marmoreum pro- 

 tluxit monumcntum in Coemctetio Chriftiano- 

 rum effoftum ; atque ctiam illas , ubi Chriftifi- 

 dclcs cclcbrarc folcbant , non autcm planas , & 

 redas, uttoetcra:'. menfce, fcdlunares, & fig- 

 matis antiqui C figuram habentcs , & Aringus 

 putavittom. 2. deRoma fubterranea lib. 4. pa- 



gina 267. Aliud martnor antiqunm exhibult 

 Fulvius Urfinus in appendice ad Triclinium p. 

 151 .in quaejus generis menfa exculpta apparet, 

 additque illam ex eo quod formam C litterse 

 gr^ecie repprsefentaret vocatam elfe Sigma ,ficut 

 antifigma , qui ex altera partc poncbatjur fcmi- 

 circulus , five femirorundus fuggcftus , ita ut 

 circa menfam intcrpofitam integer efficeretur 

 circulus . Denique obfervatione dignus cft Vir 

 ille, qui inter coeteros calicem altcri porrigit. 

 Morcm ille fuggerit antiquum, quointer potan- 

 dum conviviE prsguftatum poculum alt^r alteri 

 porrigebat. Conftat ille cx Homero Iliad.9. & 

 cxjuvenale Sat. 5. 



quando propinat 



Virro ttbi , fumitque tuts contaBa labellis 



Pocula t;— 



Quoniam vero de coeais feralibus , & Epulis 

 funerum didum eft , non erit incongruum hic 

 oftcndere diverfa Vafcula teftacca in iis ccenis 

 adhibita, &ad Mufaium noftrum translata , ex 

 variis antiquiflimis fepulchris , in quibus fercu- 

 ia , & liquores deponebantur . Qaod etiam eru- 

 ditilfimus Gutherius de Jure Manium lib.2.c.32. 

 indicavit fcribcns: In fepulchris prxterea operis 

 antiqui vafcula multa ponebantur, quod uno 

 exemplo comprobatum cft . Nam in Colonia_» 

 Capua , Suet- in Jul. cap. 8. addudi legc Julia 

 Coloni ad extruendas villas fepulchra vetuftif- 

 fima difiecerunt , idque eo ftudiofius facic- 

 bant , qudd aliqua vafcula operis antiqui 

 fcrutantes reperiebant. Tantiillis tcmporibus 

 iEftimabanturantiqua opera, quorum hodie non 

 folum pretia jacent , verum ii ctiam , qui illo- 

 rum amantes funt,ab ignaris ubiquc disje<fli con- 

 temnuntur. Ea in tabuJa XXXV. expreffa vides 

 mole quidem minora : ut vere illa funt, fed fidc- 

 Jiter delincata - 



Numerus vero i. Vas aliud demonftrant opc- 

 ris herrufci fidile quidem , fed duobus colori- 

 bus varicgatum , nempe nigro , & carneo albe- 

 fcente, eo modo quo in 2ere incifum eft. 



Antequam ad alia tranfcamus non abs re erit 

 animadvertere Sarcophagos , feu Urnas cinera- 

 rias aliquando in fepulchris collocatas rcpcriri , 

 in quibus nunquamcinercs, & ofta demortui de- 

 pofita fuerunt , licet adjundam habeant infcri- 

 ptionem , in ejufdem memoriam appofitam. 

 Soepe enim , cum ncc ofta nec cineres peregrc 

 dcfundi, putainbello, haberi porerant ; nihi- 

 lominus ^TumuIus ipfis excitabatur, quem Gr^ci 

 Cenotaphion appellarunt , ideft fepulchrum ina- 

 ne, & vacuum . Erat cnim re ipfa inane , & ca- 

 davere vacuum . Servius imaginariamfepultu- 

 ram vocat , & Capitolinus/«;;«j imaginariunLjy 

 quod non mortuo ficret , fed cjus imagini . Ser- 

 vius etiam honorarium tumulum : Alii lapides 



falfosy 



