Clalsis Quarta. 



136 



golus in notis ad Panvinium , ut oCto lora faci- 

 liiispofTent diftingnendo temperare , totiufque 

 vicorporis cquos retinere. 



Cur autcm in Lucerna hac Quadrigarius vi- 

 dlor expreffus fucrit , occafio ariolandi potius 

 datur , quam aliquid certo exponendi . Illam 

 fuifle coippadam , ut in ejufmodi hominis fepnl- 

 chro arderet , quis affirmavcrit , non improbo, 

 affirmabo tamen Lucernas non fcmpcr effidas , 

 ut in fepulchris deponerentur, fcd fcepe Artificcs 

 cafdem pro fuo libiru figuris ornaffe , quas de- 

 inde pretio fibi comparabant coetcri , vei ut iii-» 

 delubris Numinum quce colebant , dicarent , vel 

 etiam in domibus ad privatos ufus adbiberent . 

 Sa^pc etiam dcfei vicbant in fornicibus , & fub- 

 terranf^is Jocis, ut in Lupanaribus, ubi cxiguum 

 lumen pafTim lychni accenfi reddebant . De qua 

 Rc Tertullianus . Cur die Uti non laureh pojies 

 adumhramus , nec lucernis diem infringimus ? ho~ 

 nejia re , folemnitate publica exigente , indi- 

 care domui tui habitum alicujus novi lupanaris"^ 



18 



LUcerna globulis exornata in gyrum difpo- 

 fitis oftendit Sphingem j in qua animal re- 

 pr^fentatur duplicis generis , mulicbre caput 

 Vitta eft redimitum , ficut apparet in iis , 

 qujE Romam cx ^gypto dedudtas paffiiTU 

 in Urbe videntur . Calanticam habet a fummo 

 vcrricc ad occipitium , facie decora colio tenus i 

 at infra , corpore velutequino , cruribus, acpc- 

 dibus leoninis . 



Fuit fine dubio hxc lucerna fepulchralis, nam 

 Antiqui fphinges paffim fepulchris imponebant, 

 quia , & integram Pyramidcm fub imagino 

 Sphingis ni y^lgypto conditam tcftatur Plinius 

 lib. j6. cap. j2. maximc vero circa loca, in qui- 

 bus folet exundare Nilus , ficut Heliopoli , & in 

 defcrto raemphitico. Nihil autem fignificabant, 

 referente P. Kirchero in Ocdypo Synt.5. tom. 5. 

 nifi NiJi inundationcm, non cnim talia Animalia 

 exprimcbant ^gyptii, quod crederent alicubi 

 reperiri , fed ad connotanda rcconditiora men- 

 tisfenfi. Cum autem incremcnta NiJi menfo 

 Julio , & Augufto durent, & Sol iis mcnfibus 

 maxima ex parte Leonis , & Virginis figna pcr- 

 currat ; cx Virginc , & Leonc formare monftra 

 confueverunt , qua: Sphinges appellabant,crant- 

 que ftatua^ Nilo confecrat^ . 



Luccrnam vero propofitam dicatam fuiffo 

 Minerva? putamus , nam Minerva Sphingem gc- 

 ftare folcbat . Confirmat hanc opinionem caput 

 mulicbrc , quod ad inftar Manubrii Jucernje im- 

 minet . Ifidem tamen iJJud refert; nam efForraa- 

 ta eft cum coma torta , & rcflcxa , ^ modium 



gcftat in capitc abundantise fymbolum . At ean- 

 dem fuiffe Ifidcm cum Minerva nullus antiqua- 

 rum fabularum pcritus nefcit : Quot etiam no- 

 minibus Ifidcm fuiftc vocatam docuimus alibi 

 cum Apulcjo lib.i i . Metamorph. En adfum ait 

 illa &c. 



19 & 20 



LUccrna prima milite armatum cxhibet, qui 

 ftrido acihace , clypeoquc munitus con- 

 tra noftem invehitur. Alia vcro fubfequens nu- 

 mero 20. indicata Militcra quicfccntem , & fub 

 armorum pondere defatigatum . Utramquc ac- 

 cenfam im^c-, ut in fepulchro alicujus militis ar- 

 deret, ad indicandam fortitudincm bellicanu 

 Viri, qui fingulari ccrtamme ftrenuum hoftem 

 interfecerit , expreifas icunculas declarant. Du- 

 bitari autem poteft an fuerint milites in Acio 

 occifi 5 an potius ex Gladiatoribus, qui in Thea- 

 tris , feu in Conviviis, atquc etiam in Funcribus 

 dimicabant. Norunt antiqua: cruditionis fcru- 

 tatores , quam frequcntia fucrint , apud Roma- 

 nospriecipue Gladiatorum fpedtacula in Thca- 

 tris, in quibus ait Tertullianus lib.de fpe^tac. 

 Gladiatores innocentes in ludum veniebant , ut 

 publica voluptatis hofiia Jierent . Quam artem 

 gladiatoriam , etfi plurimiim homines viliflimi 

 merccnarii excrcucrint, aiiquando tamen etiam 

 Viros nobiles , & primarios , quin etiam Duccs, 

 & Imperatores ipfos illam exercuilfe affirmat 

 inter alios Athen^eus, & Demetrius Sccptius 

 quilib. 12. Troici ornatus hxc fcripfit : Apud 

 Arotiochum Regem , ^ui magnus dicebatur , non 

 amici folum Regis in arma tripudiahant^ in cosnis-, 

 fed ipfe etiam Rex . Julius Capicolinus alferit 

 Commodum Impcratorcm fuifte Gladiatorem , 

 cximium , & in publicis Thcatris , fpreta impe- 

 ratoria dignitate, gladiatoris partcs adimplene. 



Norunt etiam , quod animus meminifte hor- 

 ret, exclamat Laurencius Pignorius de fcrvis 

 pag. mihi 1 94. in convivium reccptos fuiffe hu- 

 jufmodi gladiatores a quibufdam adco famili^- 

 ritcr, utnon poffim non mirari prxpofteru ii-» 

 Philofophi hominis confilium , qui non has tra- 

 gicas fccnas , fcd etiamnum in convivio impro- 

 baveritludicram pugnam , dc his Silius lib.i i. 

 ^uin etiam exhilarare Viris convivia cade 

 Mos olim , cb- mifcere epulis fpe^facula dtra 

 Certantumferro fape j & fuper ipfa cadentem 

 Pocula , refperjts non parco fanguine menjis . 

 Quarc convcniunt hifcc crucntis fpedaculis illa 

 Petri Chryfologi ferm. i 37. In arenam verrirur 

 domus , menfa migrat in cavcam , fiunt de pran- 

 foribus fpe(^tatorcs , furore mutatur convivium 

 fit cibus Cwcdcs, vinum tranfit in fanguinem. 



O No- 



