Clafsis Quarta . 



140 



nullus crubcfcit , cogitans quod maledi<5l^ mor- 

 tis fucric fymbolum , fed omnes ipfo magis or- 

 nantur , quam diaderaatum coronis , vel multis 

 gemmatis moniiibusj & torquibus ; & non fo- 

 Jum non fugitur, fed & dcfideratur , & adorna- 

 tur 5 & ubiquc fuJget , & fparfi cft in parietibus 

 domorum , in vojuminibus , in Civitatibus , 8c 

 vicis 5 in locis qux Iiabitantur , & non habitan- 

 tur . 



Objici tamen poteil: fignum crucis extitiifo 

 apud Gentiles ante Chrifti adventum inFanis 

 Idolorum , ut habemus ex hiftoricis . Etenim , 

 utobfervat litteratus Cafilius cap. de Vet. 

 i^^gypt, Ritibus , conftat teftiraanio Socratis 

 in hiftoria EccleliafUca lib. 5, cap. i 7. dum per 

 Theodoiium expurgaretur Templura Serapi- 

 dis 5 ubi Idolum ejus erat ex amnibus metaUis 

 conftrudum , cruces repertas fuiffe , dicenttj 

 Socrate, in Pelubro Serapidis jam diruto , & 

 fundaraentis convulfo , litter,E repert^e fuerunt 

 lapidibus incifcejquas hieroglyphicas appeUa- 

 ret , erant forma: infculptas , quje crucis habe- 

 bant effigiem , quas Chriftiani, & Gentilcs 

 oculis intuentes utrique ea^s ad fui ipforura reii- 

 gionem accomodarenf &c. Hoc idem de crucc 

 ante Chrifti natales a Veteribus obfervata t€- 

 flatur in antiquis leilionibus Rhodiginus li- 

 bro lo.cap. 8. Notum cft etiam antiquue eru- 

 ditionis peritis: crucem ufurpatam ab i^lgyptiis 

 intcr fnos charaderes, . Hermes cnim Trifme- 

 giftos uti priraus Litterarum five inventor , five 

 inventarum inftaurator , ita charaderura hie- 

 roglyphicorum inftitutor , ut quc^ in mundo 

 occuJtilfima latenc , mirifico a fe excogitato 

 fymbolo exprimeret , omnia unico caraclere^ , 

 quam Crucem Hermeticam appellabant 5 ex- 

 preiTit . Illam I/iacam feu Anfatam appellac 

 P. Kircherus tora. 2. Oedypi part.. 2. claft'. X. 

 cap. 4. Quem quidem charaderem adeo vene- 

 ratione colcbant , utnihil fine eo rec^e confici 

 poffe exiftimarent ; eratque Amuletum poten- 

 tiiTimum 5 & charafter ad naturc-e cxemplar mi- 

 rabili ingenii fubtilitate fabricatus > ad viam 

 felicitatis demonftrandam unicum lumea; cu- 

 jus virtutem in fuo JibcIIo de vita ccelicus 

 propaganda defcripfit Marfilius Ficinus hi$ 

 verbis . 



Antiquiores iEgyptii , queraadmodum iii-» 

 Arabum quodam CoIIegio Jegimus , figuram 

 crucis cundis anteponebant , qua corpora per 

 virtutem agunt ad fuperficiem jam difFufam^ r 

 prima vero fuperficics Cruce defcribitur ; fic 

 enim imprimis habet longirudinem , atquo 

 latitudinem > primaque ha:cfigura eft , & om- 

 nium re(5la quam maxime^ & quatuor angu- 

 lis redos continct &c. quiplura defiderat legat 

 ICircherum in Obelifco Pamphilio lib.3. 



Ex his videtur dici pofrc, lucernam crucis fi- 

 gnum habentem , & ad Ethnicos , & ad Chri- 

 ftianos attinere poffe . Vcriira obfervatione di- 

 gna funt tria in lucerna efpreffa . Prmnun eft 

 lafciola ilia , qux capiti crucis impo^ira ritulum 

 procul dubio indicat, qui cruci Chrifti Domini 

 affixus, eum Regcm cfle Judseorum declara- 

 bat . Secundum eft, partem inferiorcra cracis 

 iongiorem efte quamcosterxi at Crux ^gy- 

 ptia partibus ccqualibus coir.ponebatur . Tcr- 

 tium denique gemmarum. difpoiicio , liccc rudi 

 Minerva expreliarum , quibus ipfa cruce exor- 

 natur . 



Fuerac cnim mos apud Antiquos Chriftiff- 

 deles exornandi gemrais , & lapiliis prctiofis 

 cruccs ex diverfo metallo fabrcfidas : ut plu~ 

 ribus in locis probat Arringus in fua Rom-i_' 

 fubterranca , & Antonius Bolius lib. 4. cap. 26. 

 refcrens verba hoec Eufebii in Vita Conftantini 

 Iib, cap. 4S. tantus & tam divinus Amor Im- 

 peratoris ( Conftantini ) aaimum complexus 

 eft , ut in iplo Palatii introiru , in irdificio om- 

 nium exccllentiifimo > inraedio tedi laqueari 

 inaurato , in tabula maxiraa explicata , Salva- 

 toris. paffionis inffgne , & lapiliis pretio(is. cu- 

 jufqucmodi , auroque mulco police claboratis 

 confed^um , figendum curavit . Ec Prudentius 

 ad Urbem Romam lib, i.. fic cecinit. 



Agnofcas Regim libens mea/ignd necejfe ejl^ 

 In quihus effigies crucis^ aut gemmata refulget 

 Aut longis folido ex aHfo prafcrtur in hajlis.. 

 Hoc more exprimencibus Chriftianis crucem 

 indicatur,eam exornatam fuifte pretiofis guttis 

 Divini amoris , ut dixit invidus Martyr, & 

 Apoftolus Andreas . Salve Crux qua inCor- 

 pore Chrijli dedicata es ^ ex membris ejus 

 margarttis ornata. Notandus infuper eft orna- 

 tus in circuitu Lucernae exprimens lapillos , feis- 

 gemmas in foi'mam cordis cifid^as , quarum_> 

 quseque trcs alias rotundas , puto margaritas, 

 fuper impofitas habet . Q£iE omnia indicarc 

 poflunt Chriftifidelium pictatcm , & cultura, 

 erga San(fli(fimam Triadem Divinarum Per- 

 fonarum , quam fuis cordibus impreftara , uf- 

 que ad Sanguinis effufionem confitentes , ve- 

 nerabantur. Non igitur dubitandum eft ob ta- 

 lia figna ,talem lucernam fuifte Chriftianoruni 

 primitiva? Ecciefiie , ut Tyrannorum perfecu- 

 tioncm fugerent , in fubterrancis Rom^s Cry- 

 ptis degentiuni ? ubi fuit repeirta . 



O 3 



Aliara 



