145 



Mufei Kirchcriani 



aut -^fculapium, quod etiam monet Macro- 

 bius , Saturn. cap. 20. Fabula de ferpentequi 

 cfficaxad arccndam feneClutem reinedium ade- 

 ptus elTe pcrhibetur , videnda cft apud Nican- 

 drum inThcriaca, & ^^lianum lib. 6. de nar. 

 Animalinm. 



Denique, liEisefl:, ejus mentem perfcruta- 

 ri , qui talem lucernam eilinxit , candide expo- 

 nam quod mihi fuadeo , nempe illam adhibicam 

 fuiflcab aliquo miJite, dum vires in bello dc- 

 perditas reficiebat in balneo . Quapropter vo- 

 tivam iucernam eam fuiffe puro , in qua Numi- 

 nibus fibi propitiis gratias perfolvens , JEkuld- 

 pii opcm implorabat ad fanicatem tucndam pofl; 

 bellorum pcricuh j & fuperatam hoftium ra- 

 biem , qu.T proculdubio in Harpj infra fedeirL-> 

 mulieris facrificantis exculpca indjcatur . Mea_^ 

 opinio confirmari poteft exloco ubi effofla efl: 

 lucerna , ideft ea in parte ubi balnea antiquo- 

 rum erant , tefte Publio Vidorc , qui in dcfcri- 

 ptioneRomce antiquce fcripfic : Bczlnea privata 

 'uiginti in Coelio Monte Regione Jecunda , & in-> 

 dcfcriptione Urbis rcftaurata? fada ab incerto 

 Audore rclato a P. Philippo Labbe , qui vixit 

 fub [^onorio aut Valentiniano 1 1 1. dicuntur 

 Balnea ibi fui/Te o6loginta duo , quorum Rude- 

 ra nos ipfi vidimus in efFoflione fa<5la hoc anno 

 1705 . in Villa Dominorum Cafalium , ubi talis 

 luccrna repcrta eft . Vidimus inquam veftigia 

 balnearum , & plumbeas fiftulas , quibus aqua_^ 

 Claudia difpergebatur in Vafaj Vidimus fta- 

 tuas , columnas ,. piAuras , quibus Balnea exor- 

 nabantur ; infuper pavimenta aliqua mufivo 

 opere inftrata , alia itidcm ampliflimis marmo- 

 reis laminis tcda, quas deinde Illuftriflimus 

 Pra^ful Cafalius Magni Xenodochii S. Spiritus 

 in Saxia Commendatariusjob eximiam Charita- 

 tem, qua a?gros ejufdem Xenodochii comple- 

 ttitur , in ufurn pium tranftulit , juffitquc cx illis 

 confici quamplurimas menfas , ligneis menfis 

 fublatis , quiE ad commoditatem jegrotorum in- 

 ter cubilia collocata eranti aquibus ablcgato 

 foetorc , nitor , & munditics indu(Sa eft . Ibi 

 infuper conftat fuifleCaftra Peregrina , hoc eft 

 militum peregrinorum , qui Romam poft belia 

 rcduces , in monte CtTlio vires rcficiebant . 



■ 30 



EXpofitis Lucernis aliam fidlilem adjungo, 

 qua humaniffima libcralitate ditarc Mu- 

 fafum dignatus cft Comes Paulus Spada , pedem 

 humanum forma refcrentem , fuperne nudum 

 quidcm, fed caliga cleganti munitum , qualem 

 cjus imago exculpta dcmonftrat , fub num.30. 

 InfummitStc ubi pcsTibise conjungeretur , fi 



adcfl^et , foramen incft pro humore immittcndo ; 

 in ungue pollicis foramen pro lychno i brevi 

 Manubrio calcaneus munitur , fupra quod fo- 

 iium Vitis aflRjrgit . Ob id in honorem Bacchi 

 accenfam fuifle arbitrarer , aut Vcneris , in cu- 

 jus cultum pedes fidiles , aut iereos a Percgrinis 

 oblatos fuifle diximus , dc tabulis votivis agcn- 

 tcs . Vcriira Herculi , vcl Marti potiiis facram 

 ccnfeo , ob peculiarem formam caliga; , quae 

 hunc pedcm cxornat . Etenirn foleam habct 

 clavis quindecim ultra centum munitam, in cam 

 fcriem quam oftcndit imago fub littcra B. 

 Docet Balduinus de Calceis cap. i 2. inter mi- 

 lites antiquos , cum alii aliis cO^ent habitu orna- 

 tiorcs , ita , & in caligis aliquod fuifl^e difcrimcn 

 quarum aliqu^e clavos habcntes fuffixos caliga>- 

 res militcs denorninabant. Itcm clavos aliquan- 

 do ferreos, aliquando argcnteos , vcl aurcos 

 fuiflfc: quod non obfcurc Juftinus innuithb.38. 

 dum Antiochi Regis luxum m ipfo etiam belio 

 his verbis defcnbit : Argenti certe auriqu^ 

 tantum , ut etiam egregarii milites caligas auro 

 Jujfigerent , pretulcarentque materiarn , cu]us 

 amore populi Jerro dimicant . His clavis potif- 

 fimum adeum finem utcbantur , ut milites iii-» 

 ipfo cong<:cflu firmius confiftcrcnt : cminebant 

 cnim acuminatis capitibus ; atquc etiam ut mi- 

 nus eflfent ad fugam idonci . Sic caligce crcbris 

 clavis inftrud^e admodum gravcs crantj qua- 

 mobrem hujufmodi caligas morofiflimas Ter- 

 tullianus appcllavit cap. i. de corona militis. 



Itaquc autumo cjufmodi liiccrnam cxpri- 

 mcntcm pcdem cum caliga militari , acccnfam 

 fuiflfe in honorem Herculis , feu Martispoft vi- 

 (^loriam rclatam ex ccrtaminc , in quo miles iii_> 

 fua ftationc fixys arma fciicitcr tra(5i:averit cum 

 oftiumccede. 



Aliam hujus gcneris luccrnam Balduinus 

 cxpofuit delineatam , affirmans fc illam acce- 

 piffe cx Libro Liceti ociavo . At Licctus non 

 exprefl^t , ncc ullam clavorum Solcze appofi- 

 torum mcntioncm fecit , his vcrbis cam de- 

 fcribcns lib. 5. num. 18. Lucerna imaginera 

 pedis humani a crure prcecifi , foleati moro 

 apoftolico , ncmpe cum Sandalio . Manubrium^' 

 habet ad calccm , patcns foramcn in loco 

 prctcifionis , extra ultimos digitos fubjcd:a_; 

 folca rccurvatur furfum in lucerniB foramcii-'j 

 ex quo exirc videtur Elychnii receptaculum. 



Luccr- 



