168 



Mufei Kirchcriani 



ricana Virgine cx Joan-ne de Laet.Thomas Bar- 

 tholinus pag. 20. feddc hoc ornamento plura_. 

 inquirere inflituti noftri ratio non permittit ; 

 licuti nequc dc parvis armillis , feu annnHs^quje 

 labiis pciforatis inferuntur ab ah'quibus j(?,gy- 

 ptiis . Eas vide in erudita diflertationc Joannis 

 Rhodii, qucm morem indicat Vcrba Job c, 40. 

 JSlunqiiid pones circulum i?i naribus ejus , auf ar- 

 milU perforabis maxHlam ejus ? & juxta feptua- 

 ginta dicitur , Armillis vero perforabis labiuriLj 

 ipjius . 



Diverfi generis armillas ex Mufseo hic expo- 

 nimus, fub num. 7. 8. nempe circulos ^cncos, 

 quos antiqui bracchio ut plurimum dextero 

 gcftabant , & quidem, vel ut virih's fortitudinis 

 efTet nota, vcl etiam fervitutis > quamvis ali- 

 quando in ucroque bracchio multi cas gefta- 

 rcnt, & aliquando tantiim finiftro, ut dc Sa- 

 binis refcrt Liviuslib. i. Sabini aureas armillas 

 magni ponderis bracchio l£vo habuerunt, 



Quod in fignum fcrvitutis geftarcntur probat 

 inter ahos Suetonius in Ncrone cap. 50. vo- 

 cans Curfores fcrvos Armillatam Turbam , fic. 

 lile 1 Nero , nu7iquam Carrucis minus mtlle fe- 

 ciffeiter traditur -ifoleis mularum argenteis , ca- 

 nujinatis muliombus , armillata , phalerato-j 

 cum Mazacum turba atque Curforum , Loco 

 Mazaeum legi debere ait Pignorius deServis 

 pag. 292. Mazyces i qui Numida: crant a Ma- 

 2,aca CappadociiE , qui Pr^ecurfores erant. Ita-» 

 Scncca epift. 87. & i 23. In cadem fententia fuit 

 I/idorus hb.i 9. orig. cap. 51. 



Quod vero Virtutem indicarent , & Virilem 

 fortitudinem , idem Ifidorus docct. Mihtibus 

 enim cx bcllo fehcitcr rever/is diftribuebantur 

 Armotum , & bracchiorum ornamcnta,non aha 

 de caufa , nifi ut hxc Virtutis prjcmia fe iifdem 

 bracchiis mcruifte recordarcntur . Extat apud 

 Grutcrum pag. 358. num. 2. Infcriptio antiqua 

 lapidis , in quo dux armillic cxculptse funt , his 

 verbis exprefta . L. Antonius L. F. Fabius ^ua- 

 drdtus Donatus Torquibus , ^ Armillis ab Ti. 

 Cafare bis. 



Formulam doni hujus militaris Barnabas 

 Briftbnius rcfcrt ex Valerio lib. 4. ideft : Impe- 

 rator Te argenteis Armillis dontit. Ut plurimum 

 tamcu ex Auro formatas fuiftedicit Dionyfius 

 Halicarnaftcus lib. 60. Antiquit. Romanarum , 

 cui Pignorius fubdit argcntcas , eburneas , H- 

 gncas , atque xreas fuifte plebejas fervorum-j 

 potius , quam militum . >^!reas fuift^c dicerem , 

 quarum Iconcm Bartholinus cxhibuit pag. 43. 

 cx Pignorio mutuatam, & inauratam fuifte dicit 

 pag. 293. Alias fimiles vidimus Romae. Unam 

 cjufdcm omnino formac , & minutis ftriis iii-» 

 longum dudis exornatam in noftro Mufceoha- 

 bemus 5 cujus cornua ultra abeunt 5 aperfedo 



circuli orbe . Sic eam Ifidorus dcfcripfit. C/V- 

 culum rotundari , armillam extendi latius : quas 

 vcrba Iconc fub num- 7. expofita clariiis expli- 

 cantur in Tab. LII. 



Alterius etiam Armillieimaginem damusfub 

 num. 9. clegantis formce , & minus ponderofte, 

 qucE fortafi^c bracchio alicujus ancill^e gcftaba- 

 tur . Ejus extrema , & fi invicem non fe mor- 

 deant , ita tamen conveniunt, ut vi aliquantif- 

 per remota ad bracchium facilius immittendum 

 ftatim coeant , armumque ftringant , nc cadere 

 amplius poftit . Atque hxc de Armillis dixifto 

 fufficiat i ad Fibulas procedamus . 



F I B U L jE. 



QUas in vcftium apparatu Romani praefer- 

 tim numerabant . Erant ctiam Fibula? 

 Architcdonicje , fcd de his nihil di- 

 cendum occurrit . Erant etiam , qua; diceban- 

 tur Gymnaftica^ , de quibus fecundo loco agen- 

 dum cft . Fibulas igitur primo ioco exponimus, 

 quas diccbant Veftiarias , ut notat Cafalius de 

 prophanis Roman. Ritib. cap. 19. ubi varias 

 carum formas, ex diverfis Eruditorum Cimeliis 

 mutuatas cxponit ; aliae enim circularcs, alijB 

 quadrangulares funt : Mult^ equi, HinnuHj 

 Avis , Delphini , Cochlcx , & Anguiunu 

 fpeciem referunt , quarum aliquae , fcribente,; 

 Ifidorolib. 19. cap. 51. pct^lus foeminarum or- 

 nabant , vel Pallium Virorum in humeris : vel 

 ut in Vitruvio adnotat Philander , illis mulie- 

 rcs flucntcm retro veftem fubne(5labant . Noftri 

 Inftituti eft de his tantiim loqui , qua? in Mu- 

 fseo recenfcntur . QLiamobrem aliquas Icones 

 earum diverfas exhibemus , quas tamen omnes 

 ad PalliumVirorum in humerisconftringendum 

 infervifte putamus ; fingulis cnim congruit Ser- 

 mo Panciroli de rebus deperditis tit. 44. ubi 

 Fibula? ufum fic docuit . Confideratione digna 

 eft Fibula qua Vetcrcs Togam fubnc*5iebant. 

 Fibulacnim fuperius anncxa in finum fundebat 

 Togam inftar vcli vcnto inflati, & mox . Fa(5la 

 eft potiftimum in cum fincm , ut Togam fupra_; 

 dcxtrum humerum conocdcrct j in quo dux il- 

 lius partes fubjcdlam acum in canalicula ftrin- 

 gebant . Nec enim adfuta panno erat fibula_. » 

 fcd duas Togc^e partcs adftringendo non vero 

 transfigendo fubneC^cbat . Quapropter fupra 

 ftbulam nodus quidam confpicicbatur ex Toga, 

 qux cum venuftate , & elcgantia dilatabatur. 

 Rofinus . qui de veftibus Ronianorum cgit c.51. 

 lib. 5. nullam cjufmodi fibularum mentionem 

 fecit ; fcd Thomas Dempftcrus in Parahpome- 

 nis ufum fibularum ex Ammiano MarccIIino 

 refert, dicente lib. 14. fudant fub ponderibus 

 Lacernarum , quas in Colli exerta fibulis ipfis 



adnc- 



