) 



Clafsis ( 



inflituenit: . Non cnim tantiim Imbrices, Tcgu- 

 Ix , & laterciiJi inde ficbanc , fed & tabuLr, lu- 

 cerncE, candelabra Vafa omnis g.encris , dolia- 

 quead Vina, &adaquas contincndas. Quin, 

 & defundos fefe multi fidilibus doliis condi 

 malvcre. Et de Servis agcns Pignorius pag.5 34, 

 inquit, Cretam effojam tra^abant figuli , leg.2 5. 

 §. de Inftrud. e corpore fervorum in ufumvideli- 

 cet fundi vafa parantes quibus exportarentur 

 fruBus , velut amphuras , & Dolia , & in vilU 

 ^dificationem tegulas , mercis etiam gratia ut 

 vafa venirent . Figlinas aucem in agro quomo- 

 do exerceri oporteret HoftiHi Safernce Pater, & 

 fiiius libris"edicis monftravcrunt , ut teftatur 

 Varro lib. i. de re ruflica cap. 2, qui ctiam 

 cap. 7. affirmat fe in Gallia tranfalpina intus ad 

 Rhenum regiones aiiquot accejtffe , ubi agros fter- 

 corarent candida fofjttia creta . Hujus loci for- 

 nax eft , cujus Cato tit, ^8. meminit , & Servus 

 Fornacarius ,qucm nominac Ulpianus leg, 27. 

 §. 9. Hoc lateritium opus a Grjjcis accepiffe 

 Romanos , cum fubada Grcecia omncs artcs 

 advchcrent Illuftriffimus Ciampinus affirmavit 

 cap. 8. vct. monim, cum fcripfit opera latcritia_» 

 ex Solis latcribus coepiffe iEvo Augufti , & 

 fubfequentium Imperatorum pallim QYXixxCkz 

 fuiffe , copia fortaffe Servorum in urbem addu- 

 da ob frequentes Ca?farum vi(5lorias . Innu- 

 iners proinde officina? ubiquc aperiri , & lateri- 

 tii ftrULtur£B genus pr^e coeteris probari coe- 

 ptum , utpote minori difficultate parabile pcr 

 ingcntcm artificum , & fcrvorum numcrum . 

 Hinc maxima sdificia opcre lateritio extrui5ta 

 circa Imperatorum setatem adhuc vifuntur. 

 puta moenia Urbis , Thermx ,Pantheon, Tem- 

 phimpacis, Palatium Imperialc , &aliamulta 

 ab Imperatoribus afdificata per fpatiij annorum 

 ducentorum , & ulcra , Quam ftruiSurara latc- 

 rum putat idcm Ciampinus cap. 8. pcr tria cir- 

 citer fiEcula Romas perduraffc , cum adhuc Ita- 

 liaabextcris Nationibus cxcidium paffa non_i 

 clfet ; Poft ejus vero devaftationcm latcrum of- 

 ficinas ceftafTe pro certo habet. Sed hjecultra 

 profequendi non cft hic locus . Ut ut illa fc ha- 

 buerint, pro comperto habemus , Morcm vi- 

 guiHc imprimendi aiiquas notas in operibus Fi- 

 glinarum , nrscipue in lateribus , & tcgulis, 

 qux in jedificiis adhibcbantur . Eruditiffimus 

 Fabrettus cap. 7. antiquarum infcriptionum di- 

 cit fc invcniffc pr;e c^etcris antiquiffimum figli- 

 nsE lignum Angufl. ( fi ad Auguftum D. F. ut 

 -crcdit refcrri dcbeat ) in latcre fuboppidoAr- 

 fularum ad primum Caftcllum aqua? Marcise . 



Baronius in appcndice tom. 5. refert fe vi- 

 difie in dcmolitione antiquorum parictum_> 

 Tcmpli Vaticani a M. Conftantino fundati, 

 magnoslaccres 3 in quibus erat nomen Impcra- 



[uinta. 171 



toris Conftantlni . Turrigius etiam in facris 

 cryptis pag. 448. atfirmat fc vidiffc idcm nomcn 

 in tcgula ejufdcm Bafilic^c cujus iconem exhi- 

 bct Ciampinus cap. 4. tab. 6. num. j. de Sacr. 

 ^dif. Blondus Flavius lib. 2. num. i 2. Rom.): 

 inftauratic ait fe vidiffe quadracos laccres am- 

 pliffimos extracSos cx ruinis Templi S. Sylve- 

 ftri , quorum pars licceras habcbat a figulo im- 

 prcflas. Morem hunc non folum Romx, vcrum 

 etiam per totum Rom.inum Imperium obfcrva- 

 tum dcduxit fupralaudarus Ciampinus cx figu- 

 ris fimilium latcrum aLambccio rclatis infua 

 Bibliotheca Ciefarca lib. 2. pag. 1005. quos 

 repertos dicit Lambccius prope Pagum Ger- 

 manum Alremburi^icum intcr rudera vetcrani_> 

 Hybcrnorum Pannonicorum. Eandcm confue- 

 tudincm pcrdura/fc fub Chriftianis quoqu^ 

 Impcratoribus oftendit Fabrctrus ibidem in-» 

 multis tegulis cruce obfignatis, Ex. g. 



>J< REG. D. N. THEODORICO 

 BONO ROMAE. 

 Curamautcm Theodorici in exornanda Urbc, 

 & in priftinum nitorcm rcftituenda dcmon- 

 ftrant plura figna repcrta , & Calfiodorus tefta- 

 tur . Immo Vetuftatis imitatione tcgulas om- 

 nes te(5ti S. Balbin;E vidimus Romx , cum no- 

 mine , & gcntilitio emblemate Alcxandri VL 

 Papa? qui illud rcftauravit . 



Has tamcn notas leviter percurrifte Grute- 

 rum , eafdem non attigilfc Urfatum, & alios 

 miratus eft Fabrcttus , undc intcgram ferchanc 

 Provinciam illc fufccpit, alfirmans cx iliis uti- 

 litatem nafci dignofcendi tcmpora , quibus non- 

 nuUa jgdificia conftru(5la fucrint , itemquc par- 

 ticularium locorum cognitio , quorum notitia 

 non adcrat , multarum ctiam Foeminarum imo 

 & Auguftarum , qux Domin^e crant pr^dio- 

 rum , in quibus Figlina? conftitut^B erant . Ob- 

 fervamus f^epc Figlinam fuperiarem ad diftin- 

 <5tionem Inferioris , veterem ad nov^ , majorem 

 ^dminoris-i earum numerum , ubi plures , nu- 

 mericis notis fignatum , oftendit Falconcrius 

 in fua erudita Epiftola ad Caroluin Datum Nar- 

 dino addita his caraderibus F. I. F. II. &c. 

 Itcm non parvi cfte momenti addit Fabrcttus 

 in emendatione Faftorum j Sxpe cnim Confu- 

 \Gsin iis inveniuntur infcripti , at non fempci' 

 ordinc codcm , c«m aliquando nomina coru.ru 

 reciproca incifione inveniantur cxprclfa , vide- 

 licct qui Aper , & Catullinus infcribuntur , c 

 contrario Catullinus , & Jper lcgantur . Cau- 

 fam qu^ercns hujufinodi djfcriminis idem Fa- 

 brettus cap. 7. num. i 05. putat ex co fidluni-: , 

 quia altcrnis menfibus Fafces apud altcrumex 

 Confulibus aftervabantur, ut legitur apud Suc- 

 tonium in vita Julii cap. 20. & hinc fortaflc 



2 prout 



