Clafsis 



quorerum omnium fa<5lum putabant initiufn-. . 

 Illum duplici facie exprimebant obejusfingu- 

 larem prudcntiam, qu<c , ut TuUius ait lib. do 

 Seneitutc , Sifa ejl in prteteritorum memoria , d?* 

 providentia futurorum \ idcirco Vir prudens de- 

 bet habere quafi duplicem cultum , utpcrfpe- 

 (flis qu^e a tergo , & futura fu nt , pro innata fi- 

 gacitace mentis , & macuritate conliiii rerum-. 

 caufis, & principia videat ; earum progrefifus , 

 & ranquam antecediones percipiat , componat 

 fimilicudines , confcquentia cernat , futura pcr- 

 cipiat , & fubtili comprchenlione pra:teritis fu- 

 tura conncclat . 



C A L I G A. 



ETJm duplicem Antiquorum Caligam fub 

 lucerna? fpecic n.50. & 35. Muf»Eum exhi- 

 buerit , hoc cft foleam fine obftragulo pedi ha- 

 benis alligatam 5 alteram quidem fimplicein-' , 

 alteram vero multis minutifque clavis inferna_» 

 fuffixam; non injucundum erit aliqua hic pro- 

 fcram , quse circa caligam notatu digna inter 

 lcgendum felegi . Atque in primis ex Smarag- 

 do, originem ejus nominis pr^mitto , qui in 

 Regulam i 5. S. Benediil:i affirmat caligam di- 

 ^am , vei a collo pedum , vel quia ligatur: cum 

 cnim fimplici foiea conftet pedi fuppofita , iiii 

 debet alligari , ut pes , cum gradiendo movetur 

 candem fufiincat . 



EamabAdamo primo omnium parenteex- 

 cogitatam fuiffe putavit Balduinus in cap.prim. 

 eruditi libelli , quem de calceo compofuit; cum 

 cnim contra ilium Dciis verba dixerit. Male- 

 difia Terra fpinas , ^ tribulos germinabit tibi , 

 ne teneras pedum plantas fpinis , & tribuiis mi- 

 fere vulnerari parcrctur , credibile cft illum fo- 

 leas , e ca^forum animalium pellibus pedibus 

 aptafTe , ficut pcr tunicam pelliceam Adami nu- 

 dicati voluit Deus effc confultum . Wxc vero 

 pellicea calceorum materia pro vario gentium 

 ritu , & varia perfonarum conditione variade- 

 inde etiam fuit , nam calcci alii fuerunt papyra- 

 cei,alii fpartei, feu juncci, alii lintei , alii fe- 

 rici , alii lignei , alii ferrei , a:rei , argentei , ac 

 ctiam aurei . Singuios recenfuir idem Baldui- 

 nus , atque omnia , qu^e fcripfit fuis authoribus 

 confirmavit. 



Verum ut indiesvari^ fiuntrebus invcntis 

 acceffiones , ita pauiatim fadum eft 3 ut tandem 

 caliga: , quxolim imis tantum pedum plantis 

 adverfus itineris offcndicula municndis fervic- 

 bant, intcgumenta rccepcrint , qua: fi talurru 

 excipias totos pcdes operirent , ac demum fuis 

 audtae pedum integumcntis pedem undequaque 

 circumveftirent . Hinc multiplex ex varia ca- 

 rum forma ac nomina apud Scriptorcs , tum-' 



Quinta. 181 



Veteres , tum Recentlores , ut non vulgari ftu- 

 dioeorum fignificationes omnino peicipere va- 

 lcamus , quamvis in omnibus pedum tegumenta 

 referantur . Quanta enim Scriptores in fuis pa- 

 ginis retulerunt , ut expiicarent Caligam , Crc- 

 pidas , Sandalia , Cothurnos , Soccos, Peroncs , 

 Campagos , feu Gambagos , Tzangas , Scythi- 

 cos 5 Iphicratides , Anaxirides , Embades, Em- 

 batas , Pedilas , Dipodia, Plyntra , Antepodia, 

 cseteraque hujufmodi caiceamentorum genera , 

 quibus divcrfas appellationes obtigcrunt cum a 

 Gentibus , & Urbibus, apud quas eafdem pri- 

 mum inventa funt, tum etiam a perfonis,quibus 

 illa familiaria fucrunt, quaequidem intcr fe fi- 

 miiia non fuiffe credendum eft , fed finguia 

 fingulis pccuiiari quodam difcrimine diftinda , 

 prout varia fuit Inventorum , atque utentium 

 libido , ficut nunc videmus apud Itaios, Gaiios, 

 Hifpanos aliofque calceos efie vaide inter fe-» 

 divcrfos . Veriim noftrum non eft ea omnia re- 

 ccnfere 5 fed aiiqua tantum indicare circa vete- 

 rum Caligam , quas notatu digna Lucernae deii- 

 neatae exhibuere . 



Atquc in primis iliud rccenfendum , quod 

 Juiius Nigronius afferuir , iv^^. de Caliga c. 

 ideft Caiigam fuilfe prima fui inftitutione cai- 

 cearnentum miiitare , fed poftea ufurpaturrij > 

 etiam ab Urbanis , Viatoribus , Rufticis , Apo- 

 ftolis , Religiofis , & mulieribus . Sic Cajunn-» 

 C^efarem denomin.itum Caiigulam f:imus ex 

 Aufonio a Caftrenfi Caliga militari joco . Sic 

 L.Seneca de brevit, vitx cap.i y.Jf ^ir/ajjinquit, 

 Caligas dimiftt , confvlatum exercet , hoc eft 

 dimi(fa militia ad confuiatum pervenit, & idem 

 lib. 5. debenef. cap. i 6. Ingratus C. Marcius 

 ad Confulatum a Caliga perdu&us ^ ideft ab in- 

 fimo rnilitia: ordine ad fummam di^nitaterrL» . 

 HincMiIitia caligata dicitur, apud Tertuilia- 

 num lib. de Idoi. cap. i 9. 



Secundo notandumeft, quod altera iucerna 

 indicat, foleam habcns fpiifis clavis munitum i 

 Peculiare enim fuit Caiigarum militarium , uc 

 hos ciavos frequentes haberent , & quidem fo- 

 ium vcrfus acutos, quod Plinius indicavit Iib.9. 

 cap. I 8. cum fcripfit de aliquibus pifcibus , 

 fquamis funt confpicui crebris , atque peracutis 

 clavorum caligarum effigie . Eos habebant mili- 

 tcs ea potifiimum de caufa , ut in ipfo congreflli 

 firmius confifterent i & minus c^fent ad fugam 

 idonei : fed cum inter militcs alii aliis cftent or- 

 natiores, dubium non eft, quin , ut incgtero 

 habitu , ita , & in Caligis aliquod cfl^et difcri- 

 men , quo qui priorum erant claftium , quiquc 

 in miiitia gradum aliquem tenebant ab Inferio- 

 ribus diftinguerentur , &idfane inciaviserac 

 pofitum , qui calig^e fuffixi caligares diceban- 

 tur, horum autemaiii crancfcrrei, aliiargen- 



tci. 



