211 



Mu&i Kirchcriani 



preditus ■> (cd juxta cxtreinitaccm alterarru, 

 quamdaai arpericatem habens . Pars conncxa_» 

 tota levis eft 5 & rplendida , & circumferentia^ 

 denticulata apparet, longitudine unciam vTquat. 

 Invenitur in capite pifcis quem defcribit Aidro- 

 vandus lib.i . de Pifcibus cap.i 5. 



In Capris alpinis repcrtus lapis oftcnditur , 

 quem pilam potius lUipicapra; appcllabo cum_) 

 Vormio:eft cnim vehiti mafa ex herbarum fibris 

 confiata , quibus depaftje funt caprae , qux in ex- 

 celifis Rhartorum alpibus Epiicopatus Saiisbur- 

 gchfis vivunt . Pondere eft levis , forma oblon- 

 ga, & comprefra trium tranfverrorum digitorum 

 longitudine\n vix fupcrans , ahquando cute co- 

 riacea nigra fpiendente rugofa obduita , fapore 

 aromatico , inftar Cinamomi , aharumque her- 

 barum odoratarum . Ejus virtutes , ( quas 

 experimento probatas credo) hic placct enume- 

 rare , qualcs Vormius recenfet . Vi pollct cale- 

 facicndi , ficcandi , & cercbrum roborandi , qui 

 contra vertiginem utuntur , animi alacritatenx^ 

 miram , fpirituumque promptitudincm confcrre 

 volunt cuin vino , xgve parturientibus fingulare 

 cft remedium, ad fecundinas pehendas ,menfcs 

 promovendos , dynentcricum fluxum , colicos 

 dolorcs valet . Tritos cxhiSent in aqua aJiqua 

 appropriata ad febres malignas: grana quin- 

 decim aut viginti in aqua ahqua Cordiah dan- 

 tur . Eodem modo advcrfus vencna propinatur. 

 Contra peftem prcefervationis loco grana qua- 

 tuor, aut qumque cum tantiho vini jejuno mane 

 cxhibentur . Si amulctiloco decoUo geftetur 

 carnemque tangat , vcrtigini re/iftere vohint. 

 De hoc lapide feu Topho agit etiam Gaipar 

 Barthohnus cap. 13.de Lapide Bezoar . 



D E METALLIS. 



LApidum Mufxi dcfcriptioneabfoluta , irL> 

 defcribendis metallicis corporibusjquae in 

 loLuplete hoc natur^ Pcnu conduntur , verfa- 

 bimur, omiflis tamen difputationibus, qux circa 

 ca poftent inftitui . Nomine autem metahico- 

 rum intelhgimus , tam ipfa metaha , proprie fic 

 dida , quam corpora metahis affinia , quae in_* 

 iplis fodinis prope metaJla reperiuntur ; nec fa- 

 cile didu eft quanto oblediamento capiantur 

 oculi in metallorum contemplatione . Dc his 

 differcns Plinius in Proemio lib. 3 5. merito hxc 

 verba enunciavit. IUa (Mctalla)nos premunt, 

 illa nosad Inferos agunt , qu£e occultavittellus, 

 atque demer/it . llla qux non nafcuntur , ut re« 

 pentc mens ad inanc cvolans reputet, qucede- 

 jnde futura fit finis, fieculis omnibus exhaurien- 

 di eam , ,quoufque penctrct avaritia . Quanij 



innoccns , quam beata immo vero, Sc delicata^ 

 cflet vita , fi nihii aliud , quam fupra tcrras con- 

 cupifcerct, nifi quod fccum eft ? Eruitur Au- 

 rum , & Chryfocoila juxta , ut pretiofior videa- 

 tur , nomcn ex auro cuftodiens . Parum cnimj 

 erat unam vitic invenifl^e partcm , nifiin pretio 

 cffct auri etiam fanies. Qii;;ercbat argentunij 

 avaritia , boni confulvit interim inveniflt mi- 

 nium , rubentifque terras excogitavit ufum. Heu 

 prodigiofa ingenia , quot modis auximus pretia 

 rerum :hxc Piinius. 



In hoc crgo rerum naturalium Thefauro,pri- 

 mum locum obtinet Aurum, cujus puritasab 

 omni injuria corruptionis aliena cft ; nec unica 

 oftenditur in Mufxo hujus metaJIi minera . Vi- 

 detur enim mixtum cum coeteris metallis, vide- 

 tur purum , & ctiam inter arenas diverfas. Gle- 

 ba cft nigracx Anglia dclata, inquaaurira- 

 menta funt permixta . Alia eft colore luteo fub- 

 viridi, & rubro, in qua integra auri grana paflim 

 refulgent , Alia , cui ineflfe argentum color can- 

 didus indicat. Quarta eft coloris lubcinericii 

 fatis gravis cx Bohemia? fodinis allata , quinta.^ 

 etiam cx Bohemijefodinis habita , ubi e lapide-» 

 fubrubri coloris in aurum flucre videtur , cui 

 cuprum ihfito colore emicans conjungitur . Nec 

 deeft Aurum ex Pcrvana regione allatum , qux 

 dicitur Poto/i in qua die 21. Aprilis anno falutis 

 quadragcfimo quinto poft millefimum, & quin- 

 gentcfimum multi Auri fodinx reclufe funt,ubi 

 aurum purum , quod appellant Obrizum , e ri- 

 mis ajbi lapidis educitur . Ex Montibus etiam 

 Maxicani regni erutum aurum obrizum fulgec 

 in gleba fubrubri coloris , quod omne aurum in 

 pretio fuperat, utpote quod ab omni impuritate 

 fejun6um . Pra?ter ifta alix glebae , vifuntur 

 cx montibus Styriie ac Tyroli , & Hungari^e fo- 

 dinis , in quibus auri piiri ramcnta refulgent . 

 Eas Mufjeo addidit P. Joannes Defpotoviz Re- 

 (ftor CoIIcgii Grcecenfis , & in Urbcm Procura- 

 tor Provincioj AuftriiE miflfus annoiyoo. Vi^ 

 funtur & alia Minerarum fragmenta eruta cx 

 MonteTomino, prope promonroriorum Infulae 

 Corficse , quod dicunt Caj?o Corfo \ ex infuia ia- 

 lacu Comenfi jacente aureis pundis nitentia^ , 

 colore tamen argcnto potius fimilia . His adde 

 arenasin ejufdcm infulx littore collcdas, atquc 

 alias ex flumine in agro Mefl^anenfi pra^terflucn- 

 te , quod Nife appellant , e quibus plurima auri 

 granula feliguntur. 



De auro multa dodc fcripfit Agricola , pr«-- 

 cipuc iib. 8. de natura Foflilium , multa PJinius* 

 Barbarus,Cefalpinus,Cardanus, Scahgcr,& alii, 

 quorum dida inepte a nobis huc transfcrrentur. 

 Placettantiim Plinii verbareferre contra aurura 

 fic invehcntis lib. 33. cap. i. V tinam pojjet 

 vita in totum abdicari aurum i ^acra James , ut 



cele" 



