Clafsis Sexta . 



proprias fodinas habent. CohiTent t.mquam 

 lapilH angulares , iit in cryftallo , non in curpi- 

 dem definentes , fed tcfferis pocius fimiles . Si 

 ponantur in fornace , fliierc alfirmant omnes, & 

 cum defluxerint , denuo concrcfcere 3 & in cor- 

 pus durum , & inucile degenerare. 



Nullus fortaffe eft lapis , qui majori copia dif- 

 ferentiarum redundet, quam Pyrices , tum fub- 

 ftanti.^ ratione , tum coloris , & figurir . Pyriti 

 ahquandofluores cryftallini adnafcuntur, inter- 

 dum Irides , &BcriIli ; colores eciam fereom- 

 nium metallorum refert , invenitur viridis, cx- 

 ruleus, purpureus , cincreus, aureus, argenteus, 

 xreus , & fcrreus. Qnoad figuram elt rotun- 

 * dus , teflellatus , angulofus , oblongus , ovalis , 

 planus ,turblnacus , fpongiofus /imilis botro , 

 aliquando ut arena friabilis . Numeraii jr in_. 

 Mufeo quamplurim:E hujus generis glcb;^ , iii-j> 

 quibus tum colores , tum f]gur.e indicat.E appa- 

 rent, ex variis locis collect^, ac pri^cipue cx 

 fodinis ferri Infulse llu^e , in quibus prieclari ia- 

 pides hujiis generis reperiuntur . Aliquis eft 

 argentei coloris . Ejus maffa rudis cft 5 quxin 

 lapide nigricante micas argenti jundas often- 

 dit , quibufdam in \ocis aurei pyritis venas 

 oftendens . Alia aurei coloris 5 majoribus con- 

 ftans granis , auri maflfam ferme refcrt , incer- 

 micantibus trigonis quibufdam granis fplendi- 

 diflimis. Aurea alia cfl: teffellata , conftat 

 granis angularibus aureis , quibus quiddam cx- 

 rulei , & viriditatis eft admixtum . Exauro, & 

 argento miftus fulget etiam Pyrites ponderofus 

 valde , colore in aliqua fui parte albicante. Non 

 decft Cinereus, & minutiflimis veluci arenis 

 cbmpadlus fed aureis . Friabilis illeeft, licct 

 ponderofus . Lufum Naturse dicercs in colori- 

 bus hifce mifccndis. At opera? pretium non eft 

 lingulammutatimdefcriberc . 



F 0 S S I L J A. 



POft mcralloTum enumerationem ea recen- 

 fenda funt , quoe metallis affinia cenfcntur, 

 vel quod in vcnismetallorum reperiancur, vel 

 quod cffodiantur ut mctalla . Et primo loco 

 Talcus eft foflilis , qui lapis conftat ex tenuiflfi- 

 mis laminis flexibilibus , quas facile fcparantur. 

 In igne ncque funditur , ncque comburitur, aut 

 colorem amictit , nifi maximo artificio. Ejus 

 mincra vifitur cincreo colore, & bradtcolis fcin. 

 tillancibus pcrmixta ; alia huic jungitur nigro 

 colore faturata , pon.dcrofa , fcd friabilis . In_> 

 Rcgno Calabrise, & Mofcovicicis montibus 

 eruitur . 



Talco afl^nis eft lapis qui dicitur fpccularis > 



facilitcr finditur in tcnues cruftas. Illum Hif- 

 pania tantum circa Scgobriam olim dabat, Jam, 

 & Cyprus , Capadocia , Sicilia, & Affrica. E& 

 eciam in agro Bononienfi , liccc brcvis , macu- 

 lofuS) & iilicibus alligacus : nunquam rcpcrtus 

 quinque pedum longitudine , ampliorem afferit 

 Aldrovandus in Mufro mccallico . Humorem 

 hunc terrx glaciatum quidam a^xiftimant. 



Aliud lapidis genus eft in Comcnfi agro ef- 

 fofi, qui facile tornatur in vafa coquendis cibis 

 utilia, velad ufus Efculentorum . Calefa<5lus 

 oleo nigrcfcit , durefcitque , coeterum natura_» 

 mollis . 



Sunt varia fragmenta , qu^e primo afpe^flu li- 

 gnea videntur , fcd pondere , & duritie produn. 

 tur contrcctanti lapidea. An ex fucco lapide- 

 fcentc incra terram, vel in aquis latcntc faxeani 

 hanc duritiem fint nada, valde dubitandum cft. 

 Putat Calceolarius pag. 423. potius ex partibus 

 terreis humidioribus , cxafpcrantibus oriri , 

 AriftotcIe,& Platone in Tim^eo docentibus: 

 lapidem fieri , dum congelata aqua , quando in—» 

 commijitone deficit , in aeris fpeciem tranjit , ^ 

 terram ab aere tndijjolubiitter cum aqua coaftam 

 lapides concreare •> quibus verbis clare oftendi- 

 tur cx majori cerrae portionc , quam aqua; lapi- 

 des ficri . Igitur cx folfilibus hujus gcneris, quae 

 ligna dicuncur , duplicem fpcciem dari docuit. 

 Kuchcrus cap. 5. fect. 2. lib. 8. Mundi fubterr. 

 Sunt nonnulla , quce olim arbores fuerunt , & 

 fucccftu tcmporis vi Iapidific;r facultacis in fa- 

 xum converfa , quorum particulas aliquas Mu- 

 f^um noftrum exhibct ; aliqua enim ligna , uc 

 Ilcx , & Quercus ficile in faxum indurantur . 

 Alia funt , quse pura natura? opera in imis terr£e 

 vifceribus rcperiuntur ad fimilitudinem Jigno- 

 rum cfformata . Talc lignum eft , quod in agro 

 Aquasparcano in Dicione Ducis Cefijeffodi- 

 tur ,& Mufa?o donatum ab Iliuftriflimo , & Re- 

 vcrcndiflimo EpifcopoTudcrtino Pianctto,Viro 

 ob vaftam eruditioncm , & iitterariam fupelle- 

 <5tilem , qua mcntem ditavit , nulli hujus i^vi 

 fecundus . Deeo eximium Opufculum edidic 

 eruditiflimus Vir Francifcus Stcllatus. Cum fub 

 terra latet , aiiquantum molle eft , fed acri ex- 

 pofitum in ligneam fubftantiam indurefcit , ita 

 ut non fecus ac Ebcnura facile fcindi , dolari , 

 & expoliri pofl[it. Attamen ncc tcrra nec faxum, 

 neque lignum dici poteft : non tcrra , quia nullo 

 modo cft friabilc : non lapis quia lapidi ncc du- 

 ritie , neque gravitate refpondet : Non lignum» 

 cum nuilis fibris conftct, quibus arborcs a Natu- 

 ra inftruuntur ; cum pofsit in omni partc eadcra 

 facilitate fecari . Itaque diccndum potius cfte , 

 e genere fofsilium , & peculiari ingenio fuiffe a 

 Natura produ(fl:um . 



Alia iigna fofsilia nuracranturj qu£e femjufta 

 V judi- 



