Clafsis Sexta • 



216 



cia j D.inia , &lnrulis Cimbriam , Sc Holfatiam 

 allambentibus . Etiam in Samogitia , Curinia , 

 & Livonia copiofiffimum efiTc, In Prulfix aurem 

 locis maritimis abundare. Cum autcm matri- 

 cem fuccini indagare conatur , aflirmat . Aliud 

 cx aqua maris hauriri, aliud Icgi in littorc, aliud 

 denique foffile acquiri ; & quodcunque colliga- 

 tur 5 nunquara mollc invcniri , fed durum. Putac 

 animalcula fuccino inclufa remanere cum in Li' 

 tcbris , & cavernis fomno fepuka , a liquore bi- 

 tuminofo diftillante implicantur , ut nuUum in- 

 vcniant effugium, fed negat , animalia pcrfc- 

 (Hiora , ut ranas, lacertos , pifciculos, pofTc con- 

 di , nifi fiat artis fallacia . Aquarum vero gutta- 

 rum , quse intra fuccinum aliquando occIufvC 

 rcperiuntur hanc dicit rationcm . Uda fciliccc 

 matricc a calida bituminofa exhalatione obfe- 

 pta , aquam intro compulfam a calorc fubterra- 

 nco confumi ncfciam ,ob copiam circumftantis 

 bituminofi laticis , nullam rimam , qua diffluac 

 invenirej prirclufo itaquc cxitu captivam rc- 

 mancre . Succinum denique nec inrer metalla, 

 cum nequedudilefit^nccliquabile, ncc intcr 

 terras aut fales , cum terris ardius cohi^reat , & 

 falibus fit pinguius , utrifque ctiam humidius j 

 non intcr bitumina , & fulphura , cum fit nimis 

 durum ac folidum , fed intcr lapidcs ratione du~ 

 ritiei , inter gcmmas ratione fplcndoris collo- 

 cat. Sed hxc omnia omittimus,cum noftri Infti- 

 tuti no fit philofophicas difccptationcs inftituc- 

 rc ; Unicam tantiim ejus proprietatem indica- 

 bimus , utvia fit ad aliqua experimenta inter 

 coetera , qu« magna cum mcntis obleclationo 

 una cum Viris cordatis non raro fiunt in Mu- 

 fxo . 



Virtus illa eft ad fe attrahendi omnibus nota, 

 licet communi fcntentia folijm paleas , & qu£E- 

 quc leviffima attrahere credatur. Hunc efTo 

 crrorem fcripfit Kirchcrus cap. 5. lib.8. fed. 3. 

 &cxperimcntis didiciftc affirmatpondcrofiffima 

 omnis gcneris metalla decem , & viginti libra- 

 rum pofte attrahi , dummodo obex fuccino 

 agcnti non ponatur: experimentum fane pul- 

 chrum defcripfit Kircherus in lib. de MagnetOs 

 quo non cxiguum pondus potuit attrahi. Illum 

 adeat Curiofus. Eundem, afFc(5lum praeftant om- 

 nia mixta naturf- cognatione fimiliajUtiCagates, 

 i^itumcn durum,& videtur quodammodo magis 

 mira hafc virtus eledrica attrahendi, quafucci. 

 num pollet , quam Virtus magnetis . Hic cnim 

 determinatam rern ideft fcrrum trahit, omnia_» 

 autem fuccinum . 



Succino pellucido, & flavo alia fragmcnta^ 

 adne^luntur fuccini albi, quodlade imbutum 

 cum videatur , minimc funt diaphana, fcd opa- 

 ca. Multo minus diaphana cft gleba, cx fuccino 

 nigro 3 quod Gagatcm aliqui appcllant ; convc- 



nit cum fuccino £lavo , fed tanrum difcrcpat co- 

 iorc i cxpolitur ut fuccinum , & nitorem retinct 

 in fuperficic&proinde capfulasex eo conficiunc 

 Artificcs , monilia , fimulacra Sandlorum 5 Glo- 

 bulos precarios , & fimilia , , , 



S A L I A. 



UT fuccos concrctos ordine profcquamur 

 Sal cft obfcrvandus, qui inter omnes pr^- 

 ftantiffimus cft , & in omnibus univerfas naturce 

 mixtis repcritur quafi condimcntum ejus fit , & 

 omnium rerum Virtus ac vigor . ReIi<i^o falo 

 dulci feu indico , qui Saccharum dicitur , illum 

 intelligimus , qui frigido , & humido liquatur j 

 & calido , & Cicco concrefcir . Dividitur in na- 

 tivum , & faditium j de primo fermo eft , nam 

 faditius qui ex omnibus rcbus artc eruicur , ad 

 Chimicos pertinct , & Alchimia.' profefTores. 



Sal igitur qui dicitur Gcmmeus pnmuin lo- 

 cum occupat intcr coeteros. Inftar CryftalJi ra- 

 diat ex fodinis Calabrix erutus . Iliiaffiniseft 

 alius Sal foffilis ex agro Campaniie felicis habi- 

 tus non ita diaphanus . 



A falc folfili non rccedit fal Ammoniacus, 

 quem in arcnis Liby;£ inveniri referunc i coetc- 

 rum qui in officinis vcnditJjr arte paristur , &c 

 rcgionibus Syriie ,& ex Gcrmania formatus iii_» 

 glebas obfcuritatc quadam velatus dcfertur , 



Scquitur Salnitrum cujus varias mundipartcs 

 funt fcraces , apparet in multis veluti ros in fu- 

 perficie faxorum, in glcbis terrcftribus, & alibi, 

 fed dum coquitur in columnulas angulofas, & 

 pellucidas denfatur inftar cryftalli, & vocatur 

 Salnitrum, modum pra?parandi illud docet AI- 

 drovandus in Mufseo Metallico lib. 5. Kircherus 

 in Mundo fubterranco lib, 6. cap. i. fed. 2. his 

 verbis . Fit Salnitrum hodic cx acerrimo lixi- 

 vio , quod cxcolatur ex fimo , ftercorcvc anti- 

 quato, vel pucidisctiam ccmeteriorum maccriis 

 terrifque fimul ftudio quodam putrefacflis, cfFufa 

 pluries in vafis ligneis aqua , qua eadcm hoc li- 

 xivium in magnis lebetibus coquitur, fitquo 

 Salnitrum longis Salis ad inftar fibrisinfundo 

 vafis concrcfcentibus . 



Extrahitur ctiam e faxis igne dccodis fal 

 qui Alumcn vocatur , c6 quod lumen coloribus 

 pannos inficientibus prceftet . In agro Romano 

 pr^ecipue prope Tolfam elaboratur, & a fccibus 

 fcparatur , ubi vcnas in rupibus latentes , refc- 

 rencc Volacerano , invcnit quidam Joannes do 

 Caftro Longobardus tcmporc Pii Secundi Pon- 

 tificis Max. Conficitur autem hac ratione . La- 

 pides Aluminis ex fodina erutos , &incalccm 

 codlos aqua rcfolvunt . Hujufmodi calcem iii^ 

 prjEgrandem cacabum , cujus fundus eft ex a?rc 



V 2 cam- 



