Ciafsis Si 



ftis linteorutn lineorum , aqua primum maccra- 

 tis , & in lanuginem cjuandam contntis , ka uc 

 fruftula cjus {imul cohxrcant , & humore exfic- 

 cato folium fiat aptum ad charaderes cxcipien- 

 dos • Ejus conficiendi rationem Joannes Kuel- 

 lius medicus deicripht lib. i . de natura ftirpium 

 cap. 109. fed cum omnibus nota fit, ab ea c*x- 

 plicatione fupcrfedeo . Inventum illud eft non 

 niinus pulchrum quam utile, nam quod majori 

 olim cum fumptu lcribebatur , nunc tenuibus 

 foliis facile committitur , & libri conficiuntur , 

 t]ui vili pecunia poffunt a quolibet comparari. 



- Eam tamen quam Itali pr^ecipue coaficiunt, 

 •^^ fuperac Charta in Regno Sinarum fabri- 

 cata , & in ampla folia extenfa . Aiiquot ex iis 

 funt in Mufto quinque palmis lata , & decem_> 

 longa. In eis ob foliorum tenuitatem in una_. 

 tantum partc characleres imprimuntur . Scri- 

 bunt autem Sinenfes a fumma paginjc parce , ad 

 imam defcendcndo , non calamo , fed penicillo 

 ex pilis leporinis arundini aptatis . Atramen- 

 tum vero conftat , ex terra bituminofa nigra, (5c 

 tcnui^Iima ^qux glutinein tabellas compmgitur 

 oblongas , charaCieribus variis Sinen(ibus infi- 

 gniras. Trigautius tamen alTcrit illud cx fumo 

 olci pra'parari , Eastabellas commode fecum_> 

 feruntloco atramenti Scriptorii , & ac|ua illas 

 djnolvunr, quoties chara^eres efformare defi- 

 derant. Scrvac Mufa^um pcnnicillos , & atra- 

 menti hujus plura fragmcnta , iniupcr laminam 

 exlapide gypfeo fubviridi repagulo circumda- 

 tam , in qua cavitas cft pro aqua confcrvanda 

 ad atramentum diluendum , ex qua dcinde pe- 

 «licillo defumitur , qucm divcrfimode trad:ant 

 ac Europcis , nam ut refcrt P. Daniel Bartolus 

 part. 3. de Afia lib. i . non guidato dalle tre pri- 

 me dita , majiretto in pugno ^fuorche dal deto mi- 

 gnolo , ;« un particolar modo a noi difadatijjimo , 

 Adejji-i che vi Jon dejlri ^ mirabilmente iti accon- 

 cio . Quamplurimce voces,quas fcribunt Mono- 

 J^'llaba? funr , quamvis frpe duarum auttrium 

 vocaJium ; uc rcrum , ira vocum fingularis fuus 

 cft charader, nec pauciorcs litter^E quam voces 

 numerantur , idemquc apud ipfos eft d\3.io , & 

 fy IJaba , At licet pro rcrum multitudine fit nu- 

 merus chara(5lerum , eos tamen inter fe ita com- 

 ponunt , ut ocfluoginta miilia non excedant . 

 Ex iis qui deccm miilia noverit , eos fere c|ui 

 ad fcribendum nccelfarii frnt affecutus eft . 



Non omittcnda funt alia folia Sinenfia' char- 

 tx . Alterum corum dclineatos pr.^bct Deo- 

 rum omnium figuras , quibus Sincnfium fuper- 

 ftitio honores dcfert . Infolicis veftibus inufita, 

 tifque capitis ornamentis dccori Arma manibus 

 gerunt diverfa . Partcm folii occupat Ditis Re- 

 gia , in qua variis Do£moncs , & jnferna Numi- 

 na afpcdu horrida . Orania h^c nitent auro , & 



3tima. 231 



vividis coloribus exornnta , noras Sincnfcsau- 

 rcns habeant , AJtcrum vcro foljuni mulicris 

 erhgiem oftcntat , habitu finico circumamiCtam 

 auro quidcm pretiolo , lcd conforuu modcftiie 

 chriftiana? . Sola facics detccta apparct , inter 

 unionum Jineas, quc? ex capicc dependcnt. Sub 

 pedibus tela ferica (lernitur , floribus exornata, 

 & lincolis circumdiftinCliis , cjuas non auruirL^ , 

 fcd charta bradcolis aureis teClia elFormat; 

 Aliud ctiam folium triginta fcx pajmis Jongum 

 duobus Jatum , vidctur , in quo dcpida cfi: rudi 

 tamcn peniciJJo pompa cquitatus, qua pcr Si- 

 nenics Urbes incedunt Primates Aula: , quos 

 Mandarinos vocant , Conftat divcrfis militum , 

 tum pcdcflrium , tuui cqucftrium ordinibus , ^ 

 aliorum hominum famulatu ,a quibus infignia^ 

 cjus dignitatis gcflantur. Hinc poffunt enume- 

 rari Jibrorum voJuniina multa , qux in ipfo Mu- 

 fio iunt , & in quibus noftro? Socictatis Scri- 

 ptorcs » divcrfos Scientiarum tractatus evulga- 

 runt , demum vocabuloruni Sinicorum Thcfau- 

 rum ,viginri Tomis cornprchenfum , 



Non dcfunt aJiarum Rcgionum chartx , idcft 

 Japonia: quce cralfior cfi,& fubalbida ex goifipio 

 compadla ; Syria: , ^Sc Pcrfidis, qua^ Iicct alba fit, 

 crallitudinem Japonica: a^mulantur . Nitidam , 

 & admodum Jcvigatam iJlam reddunt beneficio 

 cochlcarum , quas Vcncrcas Authorcs nomi- 

 nant, e finu pcrfico delatas : Mexicani Rcgni ex 

 cortice arboris compada , & hicroglyphicis fi- 

 gnata , qua? peniciJlus divcrfis coloribus ex- 

 preflit , puta homincs , & animalia monflrofa_- j 

 quibus upcari pofiunt carmina illa Bonomi Bor- 

 romeid. iib. 2, verf. 5 o, 



Autji qua eji alibifaeda aut informis imago 

 ^uam habuit Matura , aut arsjibi finxerit 

 aut mens , 



Aliqua ex iis expreffa retulit in Mufxo Ferdi- 

 nandus Cofpi lib, 5. cap, 2, 



Cum de charta Sinenfi fermo fuerit , abs re_^ 

 non erit vulgarem errorem tollereeorum , qui 

 fibi fuaferunt illam ex Goflipio , & Serico con- 

 fici . Patcr enim Ludovicus le Compte Socic- 

 ratis Jefu , qui plurcs annos in Sinis commora- 

 rus fuit, iu Epifiola Parifiis impreffa anno 1 698, 

 ad Illuftrilfi mum ArclHcpifcopum RcmenfciTLj 

 de ftatu cjufdem Rcgni, narrac Chartam qua 

 SiCiX utuntur confici cx fubtiliori corticc cujuf- 

 dam arboris valde procercU , & craffa- , qua' vo- 

 catur Bambu . Illum primo in pura aqua optime 

 maccratum 5 & in minutiffimas particulas rcda- 

 (ftum , cx eadem poftca extrahunt beneficio in- 

 ftrumenti lignci , frcqucntibus filis arreis inf^ru- 

 di,qu2e veluti complanatam tabulam efformant, 

 ita ut cum cxtrahitur , dccidcntc intcr rimas li- 

 quore , folium chartce reraancat , quod deindo 

 omnino arefadtum , alumine in aqua diluto, ite- 



rum 



