1 



505 Mufsei Kirchcriani 



in cujus circumferentia radii difpofiti funt , qui 

 locum veClium fubeunt j & in axe funis circum- 

 plicatur . 



Hujus duplex ufus datur , ideft redus , & in- 

 vcrfus 5 Re(Sus, cum ejus ope pondera in altunrL» 

 fublcvantur , inverfus, quando pondera ex lon- 

 gitudine trahuntur , & tunc Ergafa vocatur : 

 Dicitur redusj quia Cyiindrus manet Orizonti 

 paralellus , inverfus, quia Orizontipcrpendicu- 

 laris conftituitur . Ad iiunc fitum requiruntur 

 alia , ut Trochlcx , & Arbores , Polifpaftis in- 

 ftrudx. 



Cuncus efi: Inftrumentum pyramidale, quo 

 immania faxa finduntur malleorum idibus . 



Polifpaftus efl: Trochlea Mangano inferta./ , 

 cui funis circumvolvitur , quo pondus facili ne- 

 gotio movetur , Trochlearum autem varia po- 

 tefl: fieri difpofitio . 



Ultima eft cochlea , qux cum aliquid diffi- 

 cultatis habeat in conftru(Sione , &ufu, apud 

 Mgyptios non adeo frequens crat . Eftautem 

 Cochlea , Pappo tefte , Cuneus expers percujpo- 

 nis^pernjefiemquoquemotionem efficiens . Co- 

 chlea dicitur a limacis domo, tortuofis dud:ibus 

 a Natura inftruda : dicitur etiam helixz natura 

 line^e, fecundum quam conftruicur, quar fi com- 

 mode adhiberi poteft , omnibus machinis pal- 

 mam eripit ob fummam , quam in operando ha- 

 bet efficaciam , De his fufius Pappus lib. 8. ex 

 mcnte ^gyptiorum. 



Harumquinque ficultarum experimenta di- 

 verfa in MufiBO exhibencur . Videtur primo Co- 

 chlea Archimedis div5ta,eo quod illehujus bene- 

 ficio ingentem navim abNeroneSiracufano Pto- 

 lema:o Regi iEgyptiorum deftinatam inmare_> 

 impulerit kjIo unius Pueruli labore , poftquam 

 ingens operariorum copia , admotis etiam Ele- 

 phantorum viribus , ullo pa(5lo movere non po-^ 

 tuit ; illa , licet minoris digiti craffitiem non 

 tMcedat , -fi etiam ab infantulo circumagatur , 

 plafquam ducentas libras funj appenfas in altum 

 ejevare poteft . 



Secundoloco diverfas trochlearqm combina- 

 tiones cernuntur , quibus pondera ingentiafa- 

 cili labore trahuntur , & univerfim , quo plures 

 rotuli^ in Trochleis debite difponuntur , eo mi- 

 nores vires infumuntur in ponderum attra<5lio- 

 ne, eoquod fingulieearum non totum pondus, 

 fed ejus partibus proportione quadam diftribu- 

 tis rcfiftant . Ob hanc rationem ingeniofe exco- 

 gitata Romx machina fuit a Prieclaro Viro 

 D. Jofcpho Campana , ut facili labore poffet di- 

 moveri cx humili loco, ubi ab Antiquis colloca- 

 ta fuerat Columna Antonino Pio ereda , ur ejus 

 Apotheofim PopulusRomanus celebraret , quje 

 uiqDC ^d hxc tempora fepulta jacuerat inter ru- 

 dera Rouiaaarum ruinaruni prope d^oW^m^ y 



quem Citatorium appellant . Appcnditille vi- 

 ginti rotas Trabi , firmis , validifque fulcris fu- 

 ftentata?, & Orizonti paralellic, novendecim ad- I 

 diditaheritrabi ita difpofitas , utinverfiefupe- 

 riores refpicerent , atque iis omnibus funem in- 

 feruit , qui furfum , & deorfum recurrens , tan- 

 dem e (iuabus extremis hinc inde coUocatis iiij 

 fuperioris trabis rotularum fcrie capita offerrec 

 trahenti. His rite difpofitis Pondus ingensin- 

 feriori trabi alligavit , quod ficillime clavaba- 

 tur , cum funis exrremitates trahebantur, & mi- 

 nori etiam labore fi beneficio vitis , quam pet'- 

 petuam fcu Archimedeam vocant, traherentur. 

 Hanc machina in addita Icone n.6j. in Tab.feq» 

 ut eft inMufteo delineaviinus,qu£e quidem inge- 

 nium Authoris commendat ; fed quia contra il- 

 lam non nemo feoppofuit, obiiciendo praefer- 

 tim periculum , cui exponebatur pondus elevan- 

 dum , nam illud rueret , fi funis unicus , quo fu- 

 ftentatur in aiiqua fui parte diffringeretur, quod 

 non raroaccidit etiam in crallioribus , quibus 

 moles trahuntur , vcl ob calorem conceptum ex 

 vi attra(5liva , vel ex inepta partium compofi- 

 tionc &:c. idcirco hanc metcdum agei^di refpuc* 

 runt Periti . 



Hinc non pauci Mechanicce Artis ftudiofi fua 

 ingenia acuerunr,ut modum seque facilem ac tu- 

 tum excogitarcnt , quo columna poftet dimove- 

 ri c fua bafi , elevari, ad fupcrficiem terrse fub 

 qualatebat, acdemum inclinari , ut Orizonti 

 paralella jaceret , donec iterum alibi re(5la collo- 

 carctur. Nec opus eft hic referre omnia, quae in- 

 geniofe excogitata , & publicis paginis vulgata 

 fuerunt , ut olim Sifto V. Summo Pontifici pro- 

 pofiti fuere varii modi dimovendi, & deferendi 

 ingentem illam faxi molem , quam hodie ante-^ 

 Bafi'Iicam Vaticanam Cruci confecratam admi- 

 ramur . 



Dum ego tunc temporis machinarum aliqua- 

 rum ideas in Mufaso collocarem , in quibus Me- 

 chanicas pr^cepta in praxim reda(iia indicantur , 

 conatus fumaliquam cxcqgitare , quaquodli- 

 bet pondus fuftineri tuto poftet , ac fine pericu- 

 lo ruinse faciliter pertra(ftari : cum enim in mul- 

 tis a(^lionibus hujus generis obfervavcrim , non 

 raro funes diffringi, quibusmoles fuftinentur> 

 & trahuntur ; quandoque criam vires trahen- 

 tium inutiliter infumi , actrabes , quibus tro- 

 chleae alligantur e fuo loco dimoveri, & viribus 

 ponderis cederc , propterea h^ec omnia difpone- 

 reftudui earatione, quampaqcis in fubjt(5ta-» 

 ^gura explicabo: Vide num. 68. 



Sit moles v. g. columna A elevanda primum 

 a bafi , cui infidet beneficio funium , Trochlea- 

 rum , Ergatarum , & fimilium inftrumentorum » 

 qux paflfim adhibentur . Ad hunc motum primo 

 requiritur j ut Vires trahentis fuperent vim pon- 



deris> 



