Clafsis Nona 



?o4 



deris , quod refiftit > Fecundo rcquiritur immo- 

 bilitas loci ubi trahens fiftit j & immobilitas in- 

 ftrumentorum, quibus trahitur moJcs . Cum au- 

 tem. elevanda cft columna , debent funes , & 

 Trochle^ aliigari inloco eminenriori , qucm_> 

 vcrfus trahitur i idcirco trabibus columnalon- 

 gioribus perpendicularicer circum illa colloca- 

 tis , & pluribus fulcris hinc indepofitis , aliif- 

 que minoris trabibus inter fc firmiter conncxis, 

 ut figura o/lendit , 6d docuic Dominicus Fonta- 

 na in fua Machina typisedira, quam adhibuit 

 circa Obelifcum Vaticanum , alias trabes , & 

 quidem folidas traniverlim iilis fuperimpofui , 

 quibus Trochlcv^e alligandae erant ad pondus 

 elevandum , fed ne unquam cedere poffent , fc- 

 quenti methodo machinam perficiendam cffo 

 procerto habui . 



Tranfverfie Trabi B quam trabibus verticali- 

 ter eretftis fuperimpofui , ut in Icone fub n. 6g. 

 apparct , alias duas minorcs trabes C D addi- 

 di tali difpoficione , ut efficerent triangulum fe- 

 quenti modo connexce . Supra trabcm B. hinc 

 inde in ^equalibus fpariis a mcdio fiat dens du- 

 plex , cujus alterum Jarus verticaliter cadat ut 

 num. I. 2. dcmonl^rant , & in aliis duabus bre- 

 vioribus trabibus C D alii duo dentes , qui pri- 

 mis dentibus cohereant . In oppofica eorum ex- 

 tremitate alii dentes promineant , deinde inter- 

 ponatur trabis fragmentum vcrticaliter pen- 

 dens , in quo hinc inde fint duo receptacula , in 

 quibus fuperiores denres inferantur , ut demon- 

 ftrant numeri 5.& ^.Trabcs fic connex^e longio- 

 ribus clavis firmentur , cingancur ctiam virga_^ 

 ferrea optime fingulis partibus coherente, & 

 habebitur triangulum , cujus fuperioribus latc- 

 ribus, fi troch/ese alligentur, quibufcumque vi- 

 ribus iliud refiftet , & quo magis vis adra^fliva 

 conabitur , eo magis illud refiftet , cum impoffi- 

 bile fit quod trabes C D e fuo loco dimovean- 

 turi dentibus enim coheret trabi B neque par- 

 tes hujuspo/Iint dilfringijUtconfiderantipatebit. 



Pofita igitur porentia refiftcnte conatui pon- 

 dcris , quod trahitur , ftabilienda eft methodus , 

 qua vis attradiva poffic non minus facile, quam 

 tucomolem elevare. Solcnt communirer Ar- 

 tifices molibus elevandis , vcl attrahendis ap- 

 plicarefunes trochleis infcrcas, atquehospcr 

 vedes feucrgatas attrahere, fed quandoquo 

 plures vires infumuntur , quam opus fit , & ali- 

 quando mmores iis,qu2e neceffario requiruntur, 

 eade caufa pra:fertim, quia hxc inftrumcnt,!^ 

 non bene compofica finc , vel inepte difpofita . 

 Hincex.gr. cumpJures trochlcje adhibentur , 

 fi aliqua ex illis fit major cjeteris, vel minor , aut 

 pluribus vel paucioribus rotis compofita,dum fu. 

 nes trahuntur,non omncs eodcm tcmpore xqua, 

 litcr trahunt, ac proptcrea unus niagis trahit , 



alius minus , hinc vircs trahcntium in^quales , 

 hinc funium fradiones, hinc labores inutiles. 

 Idcm prorfus dicendum eft de Ergatis , in qui- 

 bus , cum plures adhibcntur , fi cylindri , circa 

 quos funis involvitur , fint diamctro inaequalcs, 

 dum major unum circulum pcrficit, majoreirL> 

 portionem funis trahct, atque adco velocius 

 trahet , quam qui circulo minori pcrficitur , uc 

 confideranri patcbit. 



Ut crgo huic damno confulerem , Ergaras , 

 Trochlcas , & funiculos aptcs omnino xqualcs 

 conftruxi, utcolumnam plumbeam ccncumli- 

 brarum e fua bafi dimoverem , ita utsequalcs 

 vires eodem rcmpore infumerentur in fingulis, 

 nec una plufquamalia contra pondus iniequalc 

 fuo conacu agercc . Tali fiquidem pado depre- 

 hendi , harmonica quadam fimetria operatio- 

 ncm adco bene pcrfici , uc fi ad fuftinendum_> 

 pondus numerus funium applicetur, qui necef- 

 farius eft , impoffibile fir, quod aliquis corurrLj 

 diffiingatur , ac impedimentum evcniat , quod 

 continuati laboris operationem retardet , atque 

 adeo hoc inftrumentorum apparatu qua^Iibct 

 columna , feu obclifcus cujufcumque ponderis 

 ac molis , poffit non minus facile quam tutoper- 

 tra»5lari , 



Attamen quia cum dimotam molcm vcrtica- 

 liter fuftentatam a funibus, alligatis diverfis cjus 

 partibus , vellem inclinare , ut humo depone- 

 rem , animadverti aliquosex iis neceftario ma- 

 gis laxandos effe , quam alios, morumque om- 

 nium ita temperandum , ut finguli defcenfum 

 molis fimul permicterent, & ejus pondus fuften- 

 ftarent, in quare non modicum ftudium infu- 

 mendum eft , ne majori conatu aliquis funis 

 agat quam Cceceri ^ nec regula certa potcft pcr- 

 fcribi , qua in hoc incequali motu funium fingu- 

 Ji xquali conatu ponderi defccndcnti rcfiftant . 

 Qnx omnia in adjeitu figura nuraer.70.de- 

 monftro. 



Sic Columna A inclinanda , & deponenda fu- 

 pra pavimentum B C laxando funes I O illi aJli- 

 gatos , dumCoJumna dcfccndit, ejufquc ver- 

 tex magis approximatur ad pavimentum , funes 

 ina?qualia fpatia debcnt pcrficere, utpatct, nani 

 fpatium D M inter pavimentum , &coIumnam 

 longius eft , quam fpatium fcu altitudo EN, 

 ideoque uc perficiatur fpatium D M, requiritur 

 funislongior , quam qui requiratur in altitudi- 

 ne minori E N, ergo fi codcm tcmporc ambo fu- 

 ncs debcnt laxari, ut columna dcfcendat, funis 

 M citius debct moveri , quam funis ON, & fi 

 nimis cito, Sc indebita pcrmiiuone laxctur, tuni 

 funisEN majori conacu opcrabitur , & majus 

 pondus fuftincbit , quam valeat fuftinerc , cum 

 periculo fra(5lionis , & molis torius ruina . 



H*ec varieras motus non requircrecur,fi funes 

 C c 2 omnes 



