Clafsis Undecima . 326 



Soleadidi, aculcum apis , pcnnas vel plumas 

 pritrcrtim Pavonuxn, pcdcs mufcarumj aliorum- 

 que Infedorum : Alas & caput pulicis , ova_> 

 Bombicum , Mufcam coeruJeam , Culicem cir- 

 ratum , Tineam argenteam , Opilionem , Ara- 

 neum venatorem , Formicam , errantem Tere- 

 dincm, Infctflum cancro fimile, Tineas vel Blat- 

 tas, Pcdiculum, & Acaros vinl . 



Repr^fentando hatc particularia Ledorumj 

 oculis Author non tantiim probavit fingula- 

 rem fuam fcientiam delineandi omnium gene- 

 rum corpora ( cum ipfc propria manu depinxe- 

 ri omnia fchcmafa horum 60. microfcopico- 

 rum obje<^lorum) & extraordinariam fuamcu- 

 ram exadiilime fculpendi ea pcr artis illius peri- 

 tos , fed ctiam fuggeflfit divei fis fuis confidera- 

 tionibus fuper ilJis objecilis hCtis , taJes conje- 

 /turas , qux dubio procul poffint excitare phiJo- 

 fophica capita ad nobililfimas contcmplationes . 



Hucufque deiilo librorelationem habui cx 

 Ephcmeridibus Litteratorum . Qjibus prcemif- 

 fis videri quidcm poterit mc Iliada velle fcribc- 

 rc pofi: Homerum, fcribendo microfcopicas ob- 

 fcrvationes prjecipue pofl; ralem laudatum Hoo- 

 kii librum i fcd ci;m rariflimus ifie fit , & infuper 

 lingua AngJica paucis nota fcriptus , nec dum , 

 quod fciam , latina civitate donatus, interea cu- 

 riofo Ie<5bori aliqua , Audorum quoque aliorum 

 narrata , & a mc repetita noii ingrata fore puta- 

 vi . Quibus tamen adneclam ea,qua: potero pro- 

 ptcrtemporis anguftias amenotataa nec duna 

 ab ullo quem fciam exprclfa . 



§. IIL 



Catalogus hrevis eorum , qui 

 Microfcopia InHrumenta aut 

 perita manu confecere , aut de 

 illis documenta vulgarunt • ; 



POftindicatasvariorum obfcrvationes circa 

 res minimas, jequum cfi:, ut eos enarrcmus, 

 qui veJ ad microfcopica inftrumenta illuftranda 

 fua ftudia appJicuerunt , vcJ fuos conatus adhi- 

 buere in conficiendo mirabile inftrumentunru , 

 hoc noftro fcculo invenrum , feliciter , & inge- 

 niofilfime excultum . MirabiJc inquam ; nam 

 quod Telefcopium in cceleftibus corporibus in- 

 gentibus longo fpatio diffitis , efficit , hoc idem 

 in terreftribus corporibus minutiftimis & prope 

 oculos noftros efficit microfcopium . Inftru- 

 mcntum pulic^rium , & mufcarium vocatur a 

 Petro Borello cap. 6. fortaffe a Pulicibus , ncc 

 yideo qua ratione , nam pcr illud pene innume- 



XX minurcuIcE res , quce inermis oculi acicm ef- 

 fugiunt , explorari poffint . Si enim nominis cty- 

 mon fpc«i^as , cft quodlibct Inftrumentnm , quo 

 rcs parv£e ut magn;e rcprierentantur: proprie ta- 

 men & ex ufu Reccntiorum Dioptricorum , mi- 

 crofcopia funt Dioptrica Inftrumcnta cxiguas 

 molis , quibus vif^e res miniintE ad ftuporem uf- 

 que augentur . 



Quis autem prius ejus inventor fuerit non eft 

 adeo facile didu . NuJIa fuit Natio , quae fibi 

 Tclcfcopium inventum admirandum non arro- 

 garit i GaJJi enim , Hifpani , AngJi , Itali , Bata- 

 vique rem fuam faccre contenderunt , ut patec 

 cx Sirturo lib. dcTelcfc. cap. i.parr. i. Franci- 

 fcus Fontana in libro fuarum coeleftium terrc- 

 ftriumque Rerum obfervationum cdito in 4. 

 1646. tra(5latu odavo , qui eft de microfcopio , 

 dicir fe illud invcnift^e ann. 1 6 1 8. additque tale 

 fpecillum antiquius non cfie di(5lo anno . Anto- 

 niusMaria deReita Capuccinus lib. de oculo 

 oftrofpico binocuJo , qucm adjunxit Jib.4. Ocu- 

 li Enoch , & Eliae, ait primum Invcntorcm fuiffc 

 Batavum qucndam arre Perfpicilliarium , voca- 

 tumjoannem Lippcrfein Zelandum , veljaco- 

 bum Metium in Hol/andia , cafuque illud inve- 

 nifte 5 dum concavum cum convexo fpecilJo 

 conjungerct . Pctrus autem Borellus , qui tra- 

 dlatum edidir 1^4.1655. Hag.^ Comitum do 

 vcro TeJefcopii invenrore cum brevi omnium 

 confpicilliorum hiftoria , cap. i 2. ait Telefcopii 

 inventorcm verum fuiffe Zachariam Joannidcm 

 Midclburgenfem Zeelandum ann. 1 590. ipfum- 

 quc etiam Microfcopium inveniflfc , adducitquc 

 teftes in fivorem hujiis. P. Nicolaus Cabcus 

 Societatis Jefu infignis Mathcmaticus commen. 

 in lib. 3. inetcor Arift. tra(5l. 8. dicit fe novifto 

 fenem quendam e SocietateJefuj qui miiltis an- 

 nis antequam quidquam de optico tubo inaudi- 

 rctur , duobus vitris concavo , & convcxo ufus 

 fuerat in horis fuis canonicis recitandis. 



P. Gafpar Schottus Societatis Jcfu tom. i. 

 magi^e univerf. parr. i. lib. 10. arbitratur Jo. 

 Baptiftam Portam tubi optici notitiam , & ufum 

 habuifte , & rcm omnino occuitafl^e , Id colli^ic 

 ex cap. II. lib. i 2. magiic Natural. cuititulus 

 eft de Speculis , quibus fupra*j omnem cogita- 

 tum quis confpiccrc Jongiffimc qucat . At iiij 

 incertis diutius quam par cft non immorcmur . 

 Vero inventori , quicunquc ille fit, laudcstri- 

 buantur innumerie , eo quod adconobili, & 

 prieclaro inftrumento» Potcntiam acSapicntiam 

 oprimi Crcatoris cxplicuerir , dum res quafi 

 athomos invifibilcs , & minutula infeda in mo- 

 lem coJofltamtranfinutantur. 



Certum cft fcrtiliftimo hoc acutiffimorumj 

 ingeniorum currcnti f^culo multos copiofa eru- 

 ditione Viros fcrio incubuiflfe j ut in dies exa- 



E e <5tius 



