Clafsis Undecima 



330 



Proponitur Injlrumentum mct-- 

 xime utile ad minimarum 

 Rerum Ohfer^va- 

 tiones, 



ANtequam iqftrqmenti prjecipui explicatio^ 

 nem aggrediamur , duo videntur adno-^ 

 tanda , Primo Microfcopiorum vitra ita perfe- 

 da feligenda elTe , ut nullo vitio laborent , tam 

 ratione materi» , quam ratione formse . Si enim 

 perfpicua & ab omni macuia purgata Chryftal- 

 lus non erit , fi infuper Icntium luperficies per- 

 fede fpcerica , & perfediffime levigata non ade- 

 rit,objeda nullomodo , ac ipfa cxifliunt, oculis 

 apparebunt, &exoouJorum fallacia falfas ob- 

 fervationes referemus . Secundo cx omni Mi- 

 crofcopiorum mefie illa magis probanda elfo , 

 quse iimpliciora funt , & paucioribus vitris per- 

 ficiuntur . Ubi cnim plura vitra , ibi plures ra- 

 diorum vifualium refradioncs , quaj femper ma-^ 

 jori turbationis difcrimini funt obnoxi? non finc 

 oculorum intuentinm damno , & ObjetiloruiTu 

 infideli exprefiione . 



Vitris ita paratis prudentis Infpe(3;oris parte^ 

 funtea feligere 5 qu£e vifio in fingulorum obje- 

 dorumindagine magis proficua experieturimo- 

 dumque obfervare ,qui utilior extiterit. Porro 

 ad peritiam artificis in operibus artium perfi- 

 ciendis fpedat ea ioftrumenta apte adhibere , 

 quibus opus juvari poteft , eaque refpuere , que 

 potius nocumento funt i ficuti enim ad pupillam 

 oculi effingendam in marmore eodem fcalpro 

 non utitur fculptor , quo ad forma^ndas aurium 

 cavitates , veieadem lima ad dentes fingula- 

 rum rotarum horologii > ita opticus fpeculator 

 codem microfcopio,non £eque beneomnia obje- 

 fta , vel mediocris , vel miuimje molis iila fint ? 

 contemplabitur ^ 



Triplex propterea microfcopiorum genus 

 oculorum meorum vifui maxime profuere . Pri- 

 mum elegi microfcopium tribuslentibus conve- 

 xo convexis , feu plano convexis ea proportio- 

 nc compa^um 5 ut licet non valde au^tum, inte- 

 grum tamen objedum reprcefentaret , Hoc enim 

 modo oculis perfedam fui idcam ofientabat , & 

 &dum unicointujtu illud oculus totum cerne- 

 bat 3 facili negotio potcratmanus delincaro , 

 cjufque effigicm pcrfe(^e in paginas transferre > 

 fervata diligenter omnium partium difpofi- 

 tione . 



Hujufraodi Inftrumentum hic fubjiciam , ne 

 videar negocium ficefiere arcana quadam reci- 

 centia , ubi nec ratio , nec opus illam exigit . 

 Tribus igitur lentibus componcbatur , quaruni^ 

 objedtiva fere tres partes habet digitalis diame- 

 tri ? ita includebatur in tubo , ut in eo ad obje- 

 Ctum conteraplandum majoris acus tbramen pa- 

 teret , Secunda intermedia fpecies recipiebac 

 toto fui orbe? cujus diamecer quafi digicum cum 

 dimidio asquabat , Tertia deinde ocularis piano 

 convexa ita collocabatur , ut ex tota cjus ampli- 

 tudine fpecies ad oculum pervenirent. Situs 

 autcm hujus ocularis refpcdu intermedise infe- 

 rius fubjiciam . Et h?ec duo vitra tali modo im- 

 mobilia , modo plus modo minus removere ab 

 objcdivo necefleerat, prout magis veiminus 

 au^fla defiderabantur obje(i^a . Dc hac tamen-» 

 indicata proportione vitrorum non ica fcrupulo- 

 fe fentiendum eft , utea fiteligenda', nec ullo 

 modo variari poffit j Utiliffimam illam fuppono, 

 alias multiplices , & quidem utilcs non reii- 

 ciendo . 



Hujufmodi perquam utili commodoque in- 

 ftrumento poflquam objeda perlufiraveraiTL^ , 

 cadem alteri microfcopio fubjiciebam, ut magis 

 auv5tas ejufdem parccs fingillatim diftin^itius re- 

 cognofcerem. Ejus ftrucfluram paucis exponam, 

 Tribus pariter Icntibus conftat, quarum prima 

 minim^e fpher^e ef^j puta duorum vel trium gra- 

 norum prope objc(^um coHocatur , ali.^ duaj 

 prope oculum 5 fervato femper inter le firu eo- 

 dem, ut in fuperiori diximus de intermedia ocu- 

 lari . Regulam autem h^c vitra pradice coUo^ 

 candi afligno , quam mihi communicavit erudi- 

 tus ceque , & perhumanus Canonicus Liburnen- 

 fis D. Joannes Baptilla Cofia inter Familiares 

 celfiffimo Principi Mediceo , & S, R. E. Purpu- 

 rato maxime acceptus . 



Tribus potiffimum modis difponuntur Micro- 

 fcopia tribus Itntibus compofita , illis rcjei^lis 

 magis fimplicibus , oculari tantum & obje^itiva 

 lente conftancibus . Sufficit enim in iis ita collo- 

 care ocularcm , ut ab oculo diftet partibus osfto 

 ex deccm in quas dividitur axis ejus coni . Ali- 

 qua igitur lentcs binas habent ultra objeilivum 

 omnino xquales quoad convexitatem , &ha:c 

 ita fimul aptantur, ut non mutuo fe tangant , fed 

 aer intermediet , adoptimum autem microfco- 

 pium efficiendum curandum omnino cft , ut ar- 

 cuumearum chorda trigefimum gradum noii-» 

 attingat, 



Ad majorem claritatem in Tab.i .hujus Claffis 

 pono quadrantem ADT,in ^o.gradusfcu partes 

 a?quales divifum , latus vcro A D, in partes 

 alias , quas digitos fcu uncias appello , E cen- 

 tro A , ducantur linea ad E , hoc efl ad gradus 

 30, eritque aiangulus A D E , graduum trigin- 



ti. 



