Glafsis Duodecima. 394 



contra fpiralcs line^circuli haud fint> tametli 

 circulares appareant . Quis , rogo , Vitruvius 

 tam mirabiJem , & nulla fatis artc imitabilcm 

 domum ^edificavit ; Equidem quo magis inve- 

 ftigandis earum caufis progrcfTus fueris , eo cla- 

 rius deprehendes verilfimum effc » quod Vete- 

 resdicebant, Deum , Naturse nomine compre- 

 henfum , in omni operc fuo fgeometrizare quo- 

 dammodo , adeoque Jicere in fimplici Codilese 

 fpira jucundiffimo labore humanum ingenium 

 fefe circumagere . 



Non erit proinde , aut inutilis, aut ftultus eo. 

 rum labor , qui vel e Pelagi fundo , vcl litorali 

 arena legant quod , ceu foret indignum oculis 

 noftris, aut aquis obruitur , aut pedibus procul- 

 catur -i At inquiet aliquis , nunquid ante difqui- 

 rendum cenfes, fitne quod pertradandam fu- 

 fcipimus argumentum ejufmodi, quod dignitate 

 fua , acpretio teraporis, ac laboris impenfam 

 promercatur . Efi: ne autem contemptibilius , 

 atque informius Cochlea cx Animalibus ullum? 

 Quam apte illam contemplanti objicias , quod 

 Teutonum Orator Romanis , qui, ut Plinius re- 

 fert lib. 25 . c. 4. Romam ubi veniJfet , ejufque 

 pulchcrrima qua?que JuftrafTet, contemplari 

 julfus fuit a ducentibus tabulam pi(5lam fummi , 

 ut ajeb ant , prctii , atque artificii. Referebat ea 

 Paftoris fpcciem pafcendo gregi intcnti, habitu, 

 qui huic hominum gcncri ufitatus , vili, ac in- 

 compofito . Jam ubi illefemel, atque iterum 

 omnem dimenfus oculo fuifiet , nuUo ncque ad- 

 mirationis j neque approbationis edito figno, 

 profelfus eft : Sibi do?iari nolle talem Virum vi- 

 'vum , verumque : Sugillans haud obfcure infeli- 

 cem laborem haud alio fru<5lu infumptum,quam 

 ut ejus hominis cffigies coloribus repr^fentare- 

 tur , quem eorum adftantem ncmo , vel afpectu 

 dignarctur. Nunquid autcm in Cochleas non 

 -hoc aptiiis cadit ? San6 Umaces d limo dicun- 

 tur. Fefto Pomponio tefte , ut adeo a luto na- 

 tivam humilitatem ducant ,*ipfiquc Anatomcj , 

 quantumvis fefc fatiget , arcus ordine difpofitos 

 repcrire non poflit : neque aliud adco mircris , 

 quam quod animantcscum fint, nihil fereani- 

 mantium habeant , quippe corporis adeo imper- 

 fedi ,ut neque oculis , ncque fanguine , neque 

 corde prc^editiEduras filicesfcnfu, ac motu pa- 

 rum admodum vincant . Anfortc in tam vafto 

 Naturae Theatro defunt res aliae nobilioresjcla- 

 boratiores , digniores , obIe(51:ando fapientis 

 animo accommodatiorcs ? Par ifta profe^f^o in- 

 geniitammale feriati ftoliditas eft illi Claudii 

 Casfaris , qucm fcribit La:iius Calcagninus dej 

 calculorum ludo , difpoficum in ordines Exerci- 

 tum adversiis mare duxiffe , jufiis militibusga- 

 !eas Cochleis , c]\ix litus omnC' complebant , 

 onerare, ha( ratiene de Oceano trinmphaturum* 



Haec pluraque alia dici fatcor poffe ab iis, qui 

 nihil prsetcrca cogitantcs , in folo nomine , uti 

 pervulgi oravagatur, acquiefcunt. Egovero 

 haud alia mihi defenfione opus efte cenfco 

 quam , ut palam faciam , Sapientcm ex omni re 

 quanturacunque minuta, acexili, quam ipfi 

 Natura obtulerit, capere voluptatem poffo . 

 Unum e te poftulo , ut intcUigentiam juxta , ac 

 fenfum ad iftarum, de quibus agimus, Conchu- 

 larum confidcrationem demittas , fic ut altcra_/ 

 alteri magiftra fiat , ac ifte illi fcducem prJe- 

 bcat , co plane modo , quo in arte nautica ocu- 

 lus manufque mutuum fibi officium pr.rftant , 

 cum ille defcriptas navigationum tabulas exa- 

 minat , ifta ad earum prjEfcriptum temonem rc- 

 git , & vela pandit , atque airer fcientiae , altera 

 expericntia: magifterio edocetur . Idem fervet 

 neceffe eft , qui de Naturs opcribus philofo- 

 phari amat ; quippe in iis difciplinis, quae plane 

 contemplatriccs funt , licct quidem effe c£eco , 

 revocatis ad intima mentis penetralia rerum 

 imaginibus, quod ut melius confequcrentur , 

 non defucrunt Philofophi, qui barbara quadam 

 immanitate oculosfibi eruerunt, veriim in Phi- 

 lofophia naturali illos habere ncs duces opor- 

 tet , ac monftratores , nifi idcntidcm incurrero 

 in offendicula vclimus, Hinc fapienter monct 

 Galenus: ^uicumque vult operum Natur<8 ejfe 

 contemplator-i opsrtet eum credere propriis oculis, 

 Quaproptcr curandum feduld eft, uc ccrta re- 

 rum experiracnta teneas , ut ne errore labaris , 

 quo etiam me aliquando mare decepit, cum 

 fcopuli acumen arbitrarer , quod nubis Hori- 

 zonti imminentis cratprincipium. Sic igitur cx- 

 perientite partes erunt multorum rationum fun- 

 damenta ingenio miniftrare , quandoquidem , fi 

 Tullio credimus : temerarium eji -i autfalfum-^ 

 Jsntire , aut quod non fatis explorate perfpe6ium 

 Jit , & cognitum ^Jine ulla dubitatione defendere, 

 Et vero fubit me negledi opportuniffimi tem- 

 porispoenitentia , cum adlitusmaris Adriatici 

 habitanti commodum eftet multas movere quae- 

 ftiones, earumque folutiones animadverfioni- 

 bus fidclioribus adinvenire. Atneque fic tibi 

 fidem adhibere tevelim, utfalfitatis coarguas 

 qua^cunquc aliisidoneis ciCteroquin au(ftoribus 

 comperta fuerunt. Mihi fane propofitum cft per 

 ahorum narrationcs viam fterncre ad multarum 

 qua'ftionum haud ita cxpcditarum rationcs 

 eruendas , quas ubi cxpcrientia duce inveftiga- 

 rc non Jiccbit , eas in medio relinquam feliciori- 

 bus ingeniis pcnctrandas , & remoto pcnitiis 

 omni ambiguitatis vclo infpiciendas; ncmpo 

 fatis habiturus fum, innoxia voluptatc oculos 

 tum mentcm noninutili do(5trina paviftc > vel 

 qua^ftiones movcndo, non indignas Philofopho, 

 vel a terrenarum rcrum confideratione ad cce- 



li 2 leftium 



